VII SA/Wa 1621/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi B. F. i B. F. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na rozbiórkę budynku oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez B. i B. F. jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2017 r. znak: [...], wydana w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozbiórkę budynku, w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Pismem z [...] grudnia 2016 r. B. F. i B. F. wnieśli o pozwolenie na rozbiórkę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], na dz. nr ew. [...] z obrębu [...]. Do wniosku dołączyli "Ekspertyzę techniczną dot. stanu technicznego i użytkowego obiektów na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...]", opracowaną przez mgr. inż. T. W. w sierpniu 2016 r., wraz z suplementem z grudnia 2016 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...], po rozpatrzeniu ww. wniosku, nie zezwolił B. i B. F. na rozbiórkę budynku mieszkalnego – wilii "[...]" przy ul. [...] , na dz. nr ew. [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji organ ten podał, że planowane prace dotyczą rozbiórki budynku, znajdującego się w obszarze wpisanego do rejestru zabytków układu urbanistycznego i zespołu budowlanego [...]. Wskazał też, a to: po zapoznaniu się z dokumentacją obiektu, w tym – dołączoną do wniosku, że obiekt ten należy zachować i poddać remontowi. W 2011 r. przedmiotowy budynek został ujęty w gminnej ewidencji zabytków [...]; reprezentuje tzw. styl dworkowy z charakterystyczną elewacją z rozczłonkowanymi ryzalitami i wykuszami oraz wysokim dachem wielopołaciowym, krytym dachówką; stanowi przykład historycznej zabudowy letniskowej uzdrowiska [...] z okresu jego powstawania, w związku z czym jego rozbiórka wpłynie negatywnie na chroniony układ urbanistyczny miasta. Od decyzji tej skarżący wnieśli odwołania, po rozpatrzeniu którego wydana została wskazana na wstępie decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2017 r. Orzeczeniem tym, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu decyzji Minister Kultury podał, że właściwość rzeczowa organu ochrony zabytków w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, że objęta planowaną inwestycją nieruchomość przy ul. [...] w [...], oznaczona w ewidencji gruntów nr [...] z obrębu , jest zlokalizowana w granicach układu urbanistycznego i zespołu budowlanego miasta [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...], decyzją Konserwatora Zabytków Miasta [...] z [...] lutego 1990 r. Wskazał przy tym, że historyczne założenie miasta [...], jak wynika z treści uzasadnienia ww. decyzji, zostało objęte ochroną konserwatorską jako przykład miasta willowego o charakterze letniskowym i uzdrowiskowym, zachowanego w oryginalnej formie. Obejmuje zasadniczo dawne założenie urbanistyczne [...], wraz z zabudową willową i zielenią, zaprojektowaną przez wybitnych architektów polskich w okresie od końca XIX w. do 1939 r. Podał też, że wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego i zespołu budowlanego ma na celu trwałe zachowanie historycznego rozplanowania i kompozycji przestrzennej zespołu oraz najcenniejszych, charakterystycznych dla danego obszaru obiektów, wyodrębnionych ze względu na ich formę, styl, zastosowane materiały czy czas powstania. Nadto, organ wskazał, że dla przedmiotowego terenu obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego strefy "A" uzdrowiska i terenów przyległych - I etap, Dz. Urz. Woj. [...]. Z 2011 r. Nr [...], poz. [...]), a stosownie do przepisu art. 7 pkt 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jedną z form ochrony zabytków są ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Podał następnie, że teren, na którym położona jest objęta wnioskiem działka oznaczono symbolem 15 U/MNp/MN. W § 24 ust. 1 pkt 105 wskazano przedmiotowy budynek jako zabytek nieruchomy ujęty w gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z ust. 3 ww. paragrafu na nieruchomościach wskazanych jako zabytki ujęte w ewidencji zabytków prace przy rozbiórce, rozbudowie, przebudowie, zmianie sposobu użytkowania, wymianie zabudowy lub realizacji nowej zabudowy oraz zagospodarowania otoczenia budynków należy prowadzić zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Organ wyjaśnił dalej, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Zabytkiem w rozpatrywanej sprawie jest układ urbanistyczny i zespół budowlany miasta [...], a Willa "[...] " przy ul. [...] w [...] stanowi historyczny element ww. układu i zespołu. Podkreślił, że ograniczenie dla prowadzenia robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, o których mowa w przepisie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, stanowi ocena ich dopuszczalności przez wyspecjalizowany organ, mając na uwadze cel regulacji art. 4 tej ustawy. Przepis ten zawiera ogólną regulację wyjaśniającą zakres pojęcia ochrona zabytków. Określa otwarty katalog celów, których realizacja uprawnia organy administracji publicznej do podejmowania określonych w ustawie działań, w tym do rozstrzygania w sprawach pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Po rozważeniu obu interesów organy ochrony zabytków mogą przedłożyć opisany wyżej ważny interes społeczny nad interes strony. Przy czym, zadaniem organu konserwatorskiego jest powstrzymanie działań, które prowadziłyby do utraty wartości zabytkowych chronionego obiektu - działań stojących w kolizji z chronionym przez organ konserwatorski interesem społecznym, tak jak w niniejszej sprawie. W konsekwencji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego podzielił ocenę [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, że rozbiórka budynku przy ul. [...] w [...] spowodowałaby istotny uszczerbek dla chronionego, zabytkowego układu urbanistycznego i zespołu budowlanego poprzez utratę budynku o znaczących walorach architektonicznych, będącego autentycznym i integralnym jego elementem, stanowiącym materialny dokument przeszłości, posiadającym wartości historyczne i przestrzenne. Nie można bowiem, jak zauważył organ, rozłączyć ochrony układu urbanistycznego od ochrony wypełniającej go zabudowy. Realizacja wnioskowanych robót budowlanych polegających na rozbiórce willi stanowiącej pierwotną oryginalną zabudowę miasta [...], ukształtowaną w okresie dwudziestolecia, oznaczałaby utratę wartościowego architektonicznie elementu jego historycznej zabudowy o charakterze letniskowym. Stanowiłaby zatem niedopuszczalne działanie wobec chronionego układu urbanistycznego i zespołu budowlanego [...]. Organ dodał, że z akt sprawy wynika, że stan techniczny części elementów budynku jest zły. Budynek obecnie nie jest użytkowany. Dostęp do niego jest ograniczony, ponieważ obiekt grozi niekontrolowanym zawaleniem. Niemniej, jak zasadnie wskazał organ pierwszej instancji, pomimo zniszczeń obiekt ten zachował walory architektoniczne - niezmienioną bryłę i kompozycję elewacji oraz pierwotną formę otworów okiennych i drzwiowych, a kalkulacje zasadności i opłacalności remontu nie stanowią podstawowego kryterium w przypadku obiektów historycznych zlokalizowanych w chronionym zabytkowym układzie przestrzennym. Kończąc, organ podał, że stan obiektu nie wyklucza możliwości wykonania jego remontu i dalszego funkcjonowania po przeprowadzeniu prac remontowych, obejmujących między innymi wymianę części elementów budynku. Jego rozebranie natomiast oznaczałoby utratę zabudowy o znaczących walorach architektonicznych, będącej świadkiem historycznego sposobu zagospodarowania miasta. W skardze do Sądu na ww. decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, skarżący: B. F. i B. F., wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji przez uchylenie decyzji I instancji i zezwolenie na rozbiórkę budynku ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili naruszenie: art. 36 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad nimi, a także art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez błędną wykładnię tych norm prawnych i niewłaściwe ich zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że przedmiotowa decyzja (jak i decyzja organu I instancji), została podjęta niezgodnie z obowiązującym prawem, a jej uzasadnienie nie jest oparte na obecnym stanie faktycznym budynku i stoi w sprzeczności z zaleceniami zawartymi w załączonej do wniosku ekspertyzie technicznej obiektu i suplemencie do niej, z których jednoznacznie wynika konieczność natychmiastowej rozbiórki rzeczonego obiektu, niezależnie od jego walorów architektonicznych czy urbanistycznych. Podnieśli także, że organ I instancji po złożeniu przez nich odwołania dokonał oględzin przedmiotowego obiektu a jedyną różnicą w ocenie sytuacji, jest ta, dotycząca możliwości zachowania obiektu i celowości jego remontu w aspekcie finansowym. Skarżący stwierdzili przy tym, że nie można się zgodzić z tezą wynikającą w zaskarżonej decyzji organu II instancji, że aspekt ekonomiczny rewitalizacji zabytku nie ma większego znaczenia dla jego odbudowy. Podnieśli także, że jak to wynika z dokumentów, przedmiotowa willa "[...] " powstała około 1917 roku oraz, że obiekt ten miał od początku charakter letniskowy, o konstrukcji drewnianej, a więc miał charakter tymczasowy, jako wybudowany z materiałów niskiej trwałości i jakości, co doprowadziło do jego rozpadu po niecałych 100 latach użytkowania. Wilia ta ani swoją architekturą, ani wykonaniem i konstrukcją nie przedstawia takich walorów estetyczno - zabytkowych, by musiała być za wszelką cenę rewitalizowana ze stanu w jakim się teraz znajduje, nie zważając na koszty tego przedsięwzięcia. Wydaje się (jak wskazali skarżący), że w obecnym stanie technicznym przedmiotowy budynek, ze względu na katastrofę budowlaną jakiej przez ostatnie lata doznał i zagrożenie, które stwarza dla zdrowia i życia ludzi, nadaje się jedynie do natychmiastowej rozbiórki w trybie art. 73 i 74 Prawa budowlanego, i sprawę jego demontażu należy przekazać do rozstrzygnięcia właściwemu organowi nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie podważają tej oceny. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z [...] maja 2017 r. znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, odmawiającą wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego, tj. willi "[...]" przy ul. [...] w [...], na działce nr ew. [...] z obrębu [...]. W ocenie Sądu, wskazana decyzja jest prawidłowa; została wydana w oparciu o prawidłowo przyjętą podstawę materialnoprawną, nadto – z uwzględnieniem wszystkich tych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Rozwijając tę ocenę, zważyć przede wszystkim trzeba, że podstawę materialnoprawną ww. decyzji stanowi art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r., poz. 1446 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że przedmiotowe roboty budowlane (polegające na rozbiórce budynku), wymagały uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, we wskazanym trybie i na podstawie przytoczonego przepisu, albowiem działka nr ew. [...], na której posadowiony jest ww. budynek, objęta jest ochroną konserwatorską z racji jej zlokalizowania w granicach układu urbanistycznego i zespołu budowlanego miasta [...],, wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...],, decyzją Konserwatora Zabytków Miasta [...], z [...], lutego 1990 r. Sąd stwierdza przy tym, że dla zastosowania art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie jest konieczne, aby obiekt był objęty indywidualnym wpisem do rejestru zabytków. Zważyć bowiem trzeba, że zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy zabytkiem może być nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Według art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy do zabytków nieruchomych zalicza się układy urbanistyczne, ruralistyczne i zespoły budowlane. Historycznym układem urbanistycznym lub ruralistycznym jest zaś, zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym sieci ulic lub sieci dróg. Stosownie natomiast do treści art. 3 pkt 13 ww. ustawy, historycznym zespołem budowlanym jest powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Z przytoczonych definicji wynika zatem, że zabytkiem nieruchomym może być również zespół nieruchomości, a nie tylko pojedynczy obiekt. Przy czym, w razie wpisania budynku (będącego elementem układu urbanistycznego czy zespołu budowlanego), dodatkowo do rejestru zabytków, przedmiotem ochrony dodatkowej jest sam budynek ze względu na jego cechy zabytkowe. Niemniej, wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego czy zespołu budowlanego oznacza, że również budynek znajdujący się na tym obszarze jest objęty ochroną wynikającą z wpisania do rejestru zabytków jednego z ww. rodzajów zabytków nieruchomych (określonych w pkt 12 i 13 art. 3 ww. ustawy). Z tych powodów nie może budzić wątpliwości, że rozbiórka przedmiotowego w sprawie budynku znajdującego się w strefie ochrony konserwatorskiej układu urbanistycznego miasta [...], i zespołu budowlanego miasta [...],, wymagała zezwolenia właściwego organu konserwatorskiego, na mocy art. 36 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Nadto, zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie uzasadnione było (na co także w sposób właściwy zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji), ustaleniami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego, z którego to wynika, że przedmiotowy obiekt został ujęty w gminnej ewidencji zabytków (§ 24 ust. 1 pkt 105 planu miejscowego uchwalonego uchwałą Nr [...], Rady Miejskiej [...],, Dz. Urz. Woj. [...],. z 2011 r., Nr [...],, poz. [...],), a z uwagi na to – wszelkie prace przy tym obiekcie wymagają zachowania zasad określonych w przepisach o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (v. § 24 ust. 3 ww. planu miejscowego). Podsumowując ten wątek, warto odnotować, że ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewiduje różne formy sprawowania ochrony, w efekcie: zabytkiem nie musi być konkretny obiekt budowlany, mogą nim być także układy przestrzenne stanowiące wartość jako całość, a także ich poszczególne elementy, nadto: jedną z form ochrony zabytków są ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że organy konserwatorskie były uprawnione do procedowania w niniejszej sprawie, tj. rozpatrzenia merytorycznie złożonego podania, jako dotyczącego robót budowlanych przy zabytku. Sąd nie ma też wątpliwości, na co również prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, że procedując w trybie przewidzianym w art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organy konserwatorskie miały za zadanie zbadać, czy prace wskazane we wniosku (w tym przypadku: rozbiórka budynku) wpłyną na zabytek, w tym przypadku: założenie urbanistyczne i zespół budowlany. Oznaczało to obowiązek ustalenia, czy ww. prace mogą zagrozić wartościom zabytku, co w przypadku chronionego założenia czy zespołu wymagało dokonania analizy uwzględniającej m. in. wpływ tych prac na powiązaną przestrzennie grupę budynków, czy zachowanie proporcji przestrzennych chronionego układu. Taka też analiza, zdaniem Sądu, została przeprowadzona w niniejszej sprawie, a odzwierciedleniem tego są uzasadnienia decyzji organów obu instancji wydane w tej sprawie, podkreślające rolę organu konserwatorskiego – tj. jego zadanie w ochronie zabytków m. in. poprzez zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków (v. art. 4 ww. ustawy). I tak, w uzasadnieniach tych decyzji zasadnie wskazano, że historyczne założenie miasta [...] zostało objęte ochroną konserwatorską jako przykład miasta willowego o charakterze letniskowym i uzdrowiskowym, zachowanego w oryginalnej formie. Obejmuje ono zasadniczo dawne założenie urbanistyczne [...],, wraz z zabudową willową i zielenią, zaprojektowaną przez wybitnych architektów polskich w okresie od końca XIX w. do 1939 r. W efekcie w sposób uprawniony (z uwagi na treść art. 4 ww. ustawy), przyjęto, że rozbiórka budynku przy ul. [...], w [...],, pochodzącego prawdopodobnie z 1917 r., będącego przykładem obiektu letniskowego z elementami stylu dworkowego, co istotne: o nieprzekształconej formie, stanowiącego zatem historyczny element zabudowy [...],, spowodowałaby istotny uszczerbek dla chronionego, zabytkowego układu urbanistycznego i zespołu budowlanego poprzez utratę budynku o znaczących walorach architektonicznych, będącego autentycznym i integralnym jego elementem, stanowiącym materialny dokument przeszłości, posiadającym wartości historyczne i przestrzenne. Jak bowiem wskazano, realizacja wnioskowanych robót budowlanych polegających na rozbiórce willi stanowiącej pierwotną oryginalną zabudowę miasta [...],, ukształtowaną w okresie dwudziestolecia, oznaczałaby utratę wartościowego architektonicznie elementu jego historycznej zabudowy o charakterze letniskowym. Stanowiłaby więc niedopuszczalne działanie wobec chronionego układu urbanistycznego i zespołu budowlanego [...],. Wbrew wywodom skargi, dokonując takiej oceny - wzięto pod uwagę dokumenty załączone do wniosku a obrazujące obecny stan przedmiotowego budynku; niemniej zasadnie wskazano, że pomimo złego stanu, obiekt ten nadal zachował walory architektoniczne – niezmienną bryłę i kompozycję elewacji oraz pierwotną formę otworów okiennych i drzwiowych, a kalkulacja zasadności i opłacalności jego remontu nie stanowi kryterium decydującego w niniejszej sprawie. Istotnym jest przy tym, że stan obiektu nie wyklucza możliwości wykonania jego remontu i dalszego jego funkcjonowania po przeprowadzeniu prac obejmujących m. in. wymianę części elementów budynku; potwierdzeniem tego jest dokumentacja załączona do podania inicjującego to postępowanie, tj. ekspertyza techniczna załączona do wniosku, z sierpnia 2016 r., w której to treści wskazano, że przebudowa i modernizacja obiektu jest pod względem technicznym możliwa, choć ekonomicznie nieopłacalna (v. wnioski i zalecenia – pkt 2). Tym samym, stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, że rozebranie przedmiotowego budynku możliwego do zachowania, oznaczałoby utratę zabudowy o znaczących walorach architektonicznych, należy uznać za w pełni zasadne i uprawnione okolicznościami sprawy. Z tych też przyczyn Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez wadliwe jego zastosowanie. Sąd zauważa w tym kontekście, że organy konserwatorskie po pierwsze - miały kompetencje do orzekania w niniejszej sprawie na jego podstawie, po drugie - ustalając, że prace objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia mogą zagrażać zabytkowi, miały nie tylko prawo ale wręcz obowiązek (wobec brzmienia art. 4 ustawy), stosując ww. przepis art. 36 ust. 1 pkt 1 wydać (w obu instancjach) decyzje negatywne dla wnioskodawców. Sąd zauważa także raz jeszcze, że wiążące dla organów konserwatorskich w niniejszej sprawie były nie tylko przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, ale również ustalenia miejscowego planu, w zakresie w jakim dotyczą ochrony zabytku. Nadto, że decydującego znaczenia w tej sprawie nie mógł mieć stan zachowania obiektu, jeśli zważy się, że stosownie do brzmienia art. 6 ust. 1 ww. ustawy, zabytki podlegają ochronie i opiece bez względu na stan ich zachowania. Dodać przy tym też trzeba, że zły stan, wręcz katastrofalny przedmiotowego budynku, nie był przez organy kwestionowany, nie było więc konieczności uzupełniania postępowania dowodowego w tym też zakresie; jednakże uznano, że nadal istnienie możliwości jego zachowania, a wymiana tego obiektu na współczesny (na co w istocie wskazano) – zmniejszy zasoby zabytkowe i wprowadzi zmiany w charakterze architektonicznym chronionego układu i zespołu. Wobec dokumentów dotyczących stanu obiektu, przedłożonych wraz z wnioskiem, ocenę tę należy uznać za uprawnioną. W konsekwencji, Sąd nie podzielił zarzutów skargi, ani odnoszących się do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani tych dotyczących przepisów o charakterze procesowym. Sąd zauważa przy tym (a to, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, v. wyrok NSA z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2041/14), że przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami nie przewidują, by ochrona obiektu wpisanego do rejestru zabytków uniemożliwiała jakiekolwiek działania, czy wykluczała prowadzenie prac budowlanych na obszarze chronionym; niemniej ochrona szczególnych wartości charakteryzujących zabytki zobowiązuje organy do dbałości i zachowania zastanych struktur. Dlatego też planowane roboty budowlane winny być dokonywane z poszanowaniem istniejących wartości zabytkowych, a więc: przy jak najmniejszej ingerencji w substancję zabytkową. Powyższe wynika wprost z art. 4 i art. 6 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Pod tym też kątem dokonano prawidłowej oceny w sprawie, co winno skłonić właścicieli przedmiotowego budynku, ujętego w gminnej ewidencji zabytków i położonego w ścisłej strefie ochrony konserwatorskiej miasta [...] do jego zachowania, po przeprowadzeniu w pierwszej kolejności prac zabezpieczających, a następnie koniecznego remontu. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.