VII SA/Wa 1623/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-10

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Bogusław Cieśla, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając pozwolenie na budowę, ma obowiązek weryfikacji oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza gdy zawiera ono sprzeczne informacje lub gdy istnieją wątpliwości co do tytułu prawnego?
Ratio decidendi
Organ administracji ma obowiązek nie tylko przyjąć oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale także zbadać jego treść pod kątem kompletności i prawidłowości, zwłaszcza gdy pojawiają się sprzeczności lub wątpliwości co do tytułu prawnego. Niewykonanie tego obowiązku, wynikającego z przepisów KPA, stanowi naruszenie prawa, które obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Gmina A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego, zarzucając, że inwestor nie wykazał w sposób prawidłowy prawa do dysponowania nieruchomością. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając oświadczenie inwestora za wystarczające. Gmina A. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące wadliwości oświadczenia inwestora.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy A. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Aleksandra Młyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2006 r. sprawy ze skargi Gminy A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy A. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta Powiatowy w Z. decyzją nr [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2004 r., na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił O.[...] w O. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego wraz z wewnętrzną instalacją wodno-kanalizacyjną, co i elektryczną na działce nr [...] w A. W dniu [...] maja 2005 r. Burmistrz Gminy w A. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. We wniosku Burmistrz podniósł, iż działka o nr [...] stanowi własność Gminy, o czym świadczy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. stwierdzająca nieodpłatne nabycie z mocy prawa z dniem [...] maja 1990 r. przez Gminę własności nieruchomości Skarbu Państwa m.in. przedmiotowej działki, ujawniona w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z. dokonane dnia [...] listopada 2004 r. Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lipca 2005 r., na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. W uzasadnieniu organ podniósł, że wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie to złożone wg wzoru określonego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, stanowi sposób wykazania prawa i jest wiążące dla organów wydających pozwolenie na budowę. W niniejszej sprawie inwestor w oświadczeniu, jako źródło swojego uprawnienia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazał, umowę kupna-sprzedaży praw do nieruchomości zawartą z A. [...]. Odwołanie od tej decyzji wniósł Burmistrz A. w imieniu Gminy A. podnosząc, iż organ przy wydaniu decyzji naruszył art. 7 kpa. Zdaniem odwołującego się obowiązkiem organu było dokonanie oceny złożonego przez inwestora oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tym bardziej, ze złożone w niniejszej sprawie oświadczenie było niekompletne, tj. nie wskazywało, kto jest właścicielem nieruchomości i niespójne gdyż mówiło o ustanowionym zarządzie nieruchomością i jednocześnie wskazywało na zawartą umowę jej kupna-sprzedaży. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] października 2005 r. na podstawie art. 138 § 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że inwestor spełnił wymogi z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, tj. złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikające z trwałego zarządu nieruchomością, a ustalenie prawdziwości oświadczenia w przypadku ich kwestionowania należy do właściwych organów do tego powołanych, a nie do organów administracyjnych właściwych do wydania pozwolenia na budowę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Gminy A. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił organom naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, poprzez nieprawidłową ocenę, iż kwestionowana decyzja nie narusza prawa. Zdaniem skarżącego decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana na podstawie niekompletnego, sprzecznego z załączoną umową oświadczenia inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przedmiotem oceny Sadu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] października 2005 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, tj. Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Powiatowego w Z. wydającej O.[...] w O.pozwolenia na budowę pawilonu handlowego. Kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje wydane zostały w wyniku postępowania nieważnościowego, samodzielnego postępowania nadzwyczajnego, które może być uruchomione tylko w przypadkach ściśle określonych przez art. 156 kpa. Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w w/w przepisie, w pkt 2-im wymienione jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które kolidują z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Kwestionowana decyzja Starosty Powiatowego w Z.z dnia [...] sierpnia 2004 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. mogła być wydana wyłącznie temu kto wykazał, iż posiada prawo do dysponowania nieruchomością, na której planowana była inwestycja objęta wnioskiem, na cele budowlane. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 11 cytowanej wyżej ustawy przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego przewidującego uprawnienia do wykonywania na niej robót budowlanych. Od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. – o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, czyli od dnia 11 lipca 2003 r., o istnieniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stwierdza inwestor w formie oświadczenia (wg wzoru określonego w § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r., w sprawie wzorów wniosku o pozwoleniu na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę), pod rygorem odpowiedzialności karnej w przypadku złożenia oświadczenia niezgodnego ze stanem rzeczywistym. Jednakże nie zwalnia to organu rozstrzygającego wniosek inwestora od sprawdzenia treści oświadczenia i ustalenia czy podane w nim informacje są pełne i pozwalają uznać, że inwestor wykazał swoje prawo do dysponowania nieruchomością w sposób prawidłowy i skuteczny w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Złożone przez inwestora w niniejszej sprawie oświadczenie nie było przedmiotem analizy organów mimo, że zawiera sprzeczne ze sobą informacje. Wykazując swoje prawo do dysponowania nieruchomością inwestor podał, iż wynika ono ze sprawowanego zarządu nieruchomością, jednocześnie przedstawiając organowi umowę kupna-sprzedaży (od A. [...]) pawilonu handlowego znajdującego się na działce wraz z nieokreślonymi prawami do tej działki. Organ nie wyjaśnił kto jest właścicielem nieruchomości (mimo, że jak wynika z treści oświadczenia taką informację winien przedstawić inwestor), nie wziął pod uwagę i nie ocenił treści oświadczenia i sprzecznej z nim złożonej przez inwestora umowy, ani co do ich treści, ani też przewidzianej przez przepisy prawa cywilnego formy w jakiej winna być zawarta skutkującej jej ważność. Należy zaznaczyć, iż obowiązki o których wyżej mowa wynikają z art. 6 i art. 7 kpa, obligującego organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewykonanie tego obowiązku i rozstrzygnięcie sprawy wbrew zasadom wyrażonym w art. 7, art. 77 i art. 107 kpa, stanowiło naruszenie w/w przepisów prawa procesowego, co w konsekwencji obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Orzeczenie w pkt II i III wyroku wydano w oparciu o art. 152 i art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło