VII SA/Wa 163/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-15
Skład orzekający: Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości budowlanych i zakazującej użytkowania obiektu budowlanego zasługuje na uwzględnienie, gdy organ I instancji kierował się zapewnieniem bezpieczeństwa użytkowników, a skarżący nie wykazali, że wykonali nałożone obowiązki w całości i nie udostępnili wnętrz budynku do oględzin?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości budowlanych i zakazującej użytkowania obiektu budowlanego nie zasługuje na uwzględnienie, gdy organ I instancji kierował się zapewnieniem bezpieczeństwa użytkowników, a skarżący nie wykazali, że wykonali nałożone obowiązki w całości i nie udostępnili wnętrz budynku do oględzin. Ochrona bezpieczeństwa użytkowników budynku i pracowników ma pierwszeństwo przed interesem skarżących, a brak udowodnienia wykonania obowiązków uniemożliwia przyznanie ochrony tymczasowej.Stan faktyczny
Skarżące E. S. i K. S. wniosły skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości w budynku usługowo-hotelowo-restauracyjnym oraz zakazującą jego użytkowania. Skarżące wniosły o wstrzymanie wykonania tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, argumentując znaczną szkodą finansową i trudnymi do odwrócenia skutkami. Wcześniejsze postanowienia sądu i NSA dotyczące wstrzymania wykonania zostały uchylone lub odmówiono ich uwzględnienia. Organ I instancji stwierdził, że nie wykonano całości robót budowlanych i budynek jest nadal użytkowany wbrew zakazowi.Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska. (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 15 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w sprawie ze skargi E. S.i K.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] listopada 2015 r. nr [....] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych i zakazu użytkowania budynku postanawia: odmówić wstrzymania wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...].
Skarżące – E. S. i K. S. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia przez skarżące – współwłaścicielki budynku usługowo-hotelowego-restauracji "C." w W. nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym tego budynku - przez: 1) wykonanie barierki przy schodach, 2) podwyższenie balustrady wzdłuż tarasu, 3) naprawienie izolacji gazowej, 4) naprawienie rynny, 5) zabezpieczenie luźno wiszących przewodów elektrycznych, 6) naprawienie płyt balkonowych, kratki odwodnienia liniowego i okładziny kamiennej schodów, 7) wykonanie barierki – oraz zakazu użytkowania tego obiektu z uwagi na występujące zagrożenie bezpieczeństwa jego użytkowników i pracowników. Decyzji organu I instancji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W skardze pełnomocnik skarżących wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...]. W uzasadnieniu podniósł, że istnieje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy nie istnieje jakiekolwiek zagrożenie bezpieczeństwa osób i mienia. Wskazał, że oczywistym jest fakt, że wykonanie zaskarżonej decyzji pociąga za sobą wysokie i wymierne straty finansowe. Pełnomocnik skarżących wskazał, że wobec wykonania przez skarżące decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2015 r. nieaktualny stał się zakaz użytkowania przedmiotowego budynku, zatem do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania sądowego zasadnym jest wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Podniósł, że w przypadku uchylenia przez Sąd decyzji organów obu instancji ich wcześniejsze wykonanie doprowadziłoby skarżące do znacznych strat finansowych spowodowanych zakazem prowadzenia działalności gospodarczej, z czym wiążą się skutki wynikające z niemożności realizowania zobowiązań wynikających z umów jakie skarżące zawarły w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [....] odmówił wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji z dnia [....] lipca 2015 r.
W piśmie z dnia [....] grudnia 2015 r., będącym uzupełnieniem skargi, skarżące podały, że usunęły stwierdzone nieprawidłowości wskazane w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r. i dołączyły na tę okoliczność opinię techniczną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 maja 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd podał, że przedstawione we wniosku okoliczności nie uzasadniają uwzględnienia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżące podniosły, że wykonały nałożone decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. obowiązki, tj. usunęły stwierdzone przez organ nieprawidłowości. Jednakże Sąd nie jest władny do oceny, czy faktycznie obowiązki nałożone decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego, zostały przez skarżące wykonane, bowiem jest to zadanie organu. Wskazał przy tym, że art. 66 ust. 2 zd. 1 ww. ustawy, stanowi, że w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, właściwy organ może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Ocena, czy zasadnie organ decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. nakazał usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz zakazał użytkowania przedmiotowego budynku będzie należała do Sądu na rozprawie. Natomiast na tym etapie argumenty wskazujące na wykonanie decyzji nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wskazując na powyższe Sąd stwierdził, że w sytuacji, gdy decyzja została już wykonana - tak jak ma to miejsce, zdaniem skarżących, w niniejszej sprawie - bezprzedmiotowym było wydawanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania.
Zażalenie na ww. postanowienie z dnia 5 maja 2016 r. wniosły skarżące.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OZ 673/16 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że umknęło uwadze sądowi wojewódzkiemu, że orzekając w kwestii wstrzymania wykonania sąd powinien uwzględnić zmianę okoliczności (art. 61 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwana dalej p.p.s.a. W szczególności rozważyć należy czy - deklarowane przez stronę skarżącą i uprawdopodobnione przedłożonymi dokumentami - wykonanie przezeń robót określonych w decyzji nakazowej organu I instancji, uzasadnia objęcie strony ochroną tymczasową w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. w części odnośnie zakazu użytkowania obiektu budowlanego. W tym zakresie celowe jest uzyskanie stanowiska organów nadzoru budowlanego.
W związku z wytycznymi zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt II OZ 673/16 wezwano organ I instancji do wskazania:
1) czy roboty budowlane nałożone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [....] z dnia [....] lipca 2015 r. nr [.....], znak: [....], zostały wykonane w całości przez skarżące;
2) czy zostało wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie użytkowania przedmiotowego budynku.
W odpowiedzi na ww. wezwanie, pismem z dnia [....] lipca 2016 r., organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] lipca 2016 r. dokonano jedynie zewnętrznych oględzin przedmiotowego budynku pod kątem wykonania obowiązków nałożonych decyzją organu I instancji, bowiem nie wyrażono zgody na udostępnienie wnętrz budynku celem przeprowadzenia oględzin. Organ I instancji podał, że z treści sporządzonego protokołu z dnia [...] lipca 2016 r. nr: [....] wynika, że nie wykonano całości robót budowalnych. Ponadto dodał, że przedmiotowy budynek jest nadal użytkowany, wbrew wydanemu w decyzji organu I instancji zakazowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd dokonuje więc oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964).
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [....] lipca 2015 r. znak: [....]. Dokonując oceny przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania nie można pominąć faktu, że organ I instancji nakazując wykonanie określonych robót budowlanych i jednocześnie zakazując użytkowania przedmiotowego budynku kierował się zapewnieniem bezpieczeństwa jego użytkowników i pracowników. Stwierdzić zatem należy, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości przez wykonanie określonych robót budowlanych pozwoli na doprowadzenie budynku do właściwego stanu technicznego oraz zapewni bezpieczeństwo jego użytkowania. W ocenie Sądu, ochrona bezpieczeństwa użytkowników budynku i pracowników nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, a skarżące nie wykazały potrzeby ochrony dóbr wyżej sklasyfikowanych niż zdrowie i życie ludzkie.
Ponadto podkreślić należy, że z akt sprawy wynika, że skarżące nie umożliwiły organowi dokonania oceny, czy faktycznie nałożone decyzją organu I instancji obowiązki zostały wykonane w całości, bowiem nie wyraziły zgody na udostępnienie wnętrz budynku celem przeprowadzenia oględzin, co wynika chociażby z protokołu oględzin z dnia [...] lipca 2016 r. nr [....] (karta 98 akt sądowych sprawy). Dodać również należy, że protokół ten potwierdza, że nie wykonano całości robót budowalnych, a przedmiotowy budynek jest nadal użytkowany przez skarżące, wbrew wydanemu w decyzji organu I instancji zakazowi.
Wobec powyższego należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie.
Nadto należy wskazać, że w art. 61 § 4 p.p.s.a. ustawodawca przewidział możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącego, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, gdy nastąpi zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnieje jedna z przesłanek uzasadniających wstrzymanie.
Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło