VII SA/Wa 1632/06
WyrokWSA w Warszawie2006-11-29
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Leszek Kamiński, Bożena Więch – Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana z powodu braku wniosku inwestora, może być uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli inwestorzy twierdzą, że złożyli wymagane dokumenty i wniosek?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uznał, że organy nie przeprowadziły wyczerpującej kontroli twierdzeń skarżących o złożeniu wymaganych dokumentów i wniosku, a także nie odniosły się do społeczno-gospodarczych skutków wadliwej decyzji, co jest istotne przy ocenie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu nieważnościowym. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący Z. i W. D. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego udzielającej pozwolenia na użytkowanie przebudowanej werandy. Organy uznały, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 59 Prawa budowlanego, ponieważ brakowało wniosku inwestorów o jego udzielenie, a jedynie złożono zawiadomienie o zakończeniu przebudowy. Skarżący podnosili, że złożyli wymagane dokumenty i wniosek, a brak podpisu jednego z inwestorów był przeoczeniem.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. i W. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 158 § 1 kpa, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] sierpnia 2005 r. udzielającej Z. i W. D. pozwolenia na użytkowanie przebudowanej werandy w budynku
nr [...] przy ul. [...] w N. – stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane właściwy organ udziela pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na wniosek inwestora, który obowiązany jest dołączyć do tego wniosku dokumenty określone w art. 57 ust. 1-3 ustawy.
W przedmiotowej sprawie brak było wniosku inwestorów o udzielenie im pozwolenia na użytkowanie werandy. Złożone zostało jedynie w dniu 3.08.2005 r. podpisane przez jednego z dwóch inwestorów zawiadomienie o zakończeniu przebudowy werandy.
Wobec tego, udzielając decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. pozwolenia na użytkowanie przebudowanej werandy organ rozpatrzył złożone w dniu 3.08.2005 r. pismo i udzielił pozwolenia bez wniosku inwestora rażąco naruszając przepis art. 59 Prawa budowlanego.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli Z. i W. D. podnosząc, że złożyli wymagane dokumenty, a brak podpisu jednego z inwestorów na zawiadomieniu o zakończeniu robót był przeoczeniem.
Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lipca 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że kontrolowana decyzja została wydana bez stosownego wniosku inwestora, a więc z rażącym naruszeniem art. 59 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli Z. i W. D. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podnieśli, że w dniu 25 czerwca 2005 r. złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego pismo o wydanie pozwolenia na użytkowanie werandy.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2006 r. stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wydanej dnia [...] sierpnia 2005 r. udzielającej Z. i W. D. pozwolenia na użytkowanie przebudowanej werandy.
Art. 16 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa.
Kontrolowane decyzje zostały wydane w postępowaniu nieważnościowym, tj. postępowaniu nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy decyzja kończąca postępowania w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w p-kcie 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tym, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów, które zostały naruszone nie są wystarczające wyłącznie do uznania, ze nastąpiło rażące naruszenie prawa.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, ze obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony – jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6.08.1984 r. II SA 737/84).
W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego wada jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.06.1995 r. III ARN 22/95).
Z takiego właśnie punktu widzenia winna być poddana kontroli decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. wydana w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie, po wykonaniu przez inwestorów obowiązków nałożonych postanowieniem wydanym dnia [...] sierpnia 2004 r. na podstawie art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego.
Organy nie odniosły się również do twierdzeń skarżących, zgłoszonych w odwołaniu, iż kontrolowana decyzja została wydana po złożeniu przez nich wymaganych dokumentów oraz wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, co podkreślił organ w jej uzasadnieniu.
Ocena przedmiotowej decyzji w kontekście powyższych rozważań, ocena twierdzeń skarżących podniesionych w odwołaniu, w skardze do sądu, w końcu ocena złożonego przy skardze odpisu pisma skarżących z dnia 25 czerwca 2005 r. – adresowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także wyczerpujące uzasadnienie poczynionych ustaleń i podjętego rozstrzygnięcia pozwoli Sądowi na pełną kontrolę wydanych decyzji administracyjnych.
Z tych wszystkich względów, uznając że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. , art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło