VII SA/Wa 1634/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-07
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Mirosława Pindelska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli skarga na tę decyzję została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może automatycznie odmawiać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji tylko dlatego, że skarga na tę decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem sądu. Konieczne jest zbadanie, czy okoliczności wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu. Jeśli sąd rozważył te okoliczności, wówczas wyrok sądu stanowi przeszkodę do dalszego prowadzenia postępowania. W przeciwnym razie, jeśli okoliczności te nie były objęte orzeczeniem sądu, wyrok oddalający skargę nie jest przeszkodą do merytorycznego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Skarżące spółki wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji organu nadzoru budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na tę samą decyzję. Po utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, spółki wniosły skargę do WSA. Skarżące zarzuciły naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak zbadania zarzutu nieważności decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2012 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011r., II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2011r., znak: [...] działając na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia na wniosek [...] Sp z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...].08.2006r utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].06.2006r.
W uzasadnieniu wskazał, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...].08.2006r była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 19.12.2006r, sygn. akt II SA/Łd 875/06 oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...].08.2006r.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyroku oddalającego skargę niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji publicznej postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez sąd.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r, sygn.akt I OPS 6/09 (LEX nr 530338) stwierdził, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.
Po rozpoznaniu wniosku [...] Sp z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011r., znak: [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] maja 2011r.
Organ nadzoru podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] maja 2011r.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Skarżące spółki domagając się uchylenia obu zaskarżonych postanowień zarzuciły naruszenie art. 61 a § 1 k.p.a. w zw z art. 156 § 1 pkt 3 kpa poprzez brak zbadania zarzutu nieważności decyzji wskazanego we wniosku z dnia 13 lipca 2009r o stwierdzenie nieważności decyzji.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Wadliwe jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż w każdym przypadku wyrok oddalający skargę stanowi przeszkodę przedmiotową uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Kwestia sposobu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, co do której sąd administracyjny oddalił skargę była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009r, sygn. akt I OPS 6/09 (LEX nr 530338).
Z powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż "w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w zw z art. 156 § 1 k.p.a., czy też odmową wszczęcia postępowania wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia".
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego "niezbędne jest stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.) wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności".
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż "dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to by stwierdzić, czy składniki oceny prawnej sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a.)".
W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru nie zbadał czy okoliczności wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności były objęte wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19.12.2006r, sygn. akt II SA/Łd 875/06 oddalającym skargę.
Jeżeli oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd okoliczności wskazanych w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji to wówczas wyrok zamknie organowi drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej.
Natomiast w przypadku gdy okoliczności wskazane w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji nie były objęte orzeczeniem sądu prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania skarżącego.
Ponownie rozpoznając sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wstępnie zbada czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności merytorycznego rozpatrzenia żądania stwierdzenia nieważności decyzji.
W ocenie Sądu zaskarżone postanowienia zapadły z naruszeniem art 7 kpa i 77 kpa bez dostatecznego wyjaśnienia wskazanych okoliczności, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł, jak w sentencji.
Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło