VII SA/Wa 1635/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Marta Ładosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. i S. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i S. A. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1- pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z. zm.) po rozpatrzeniu odwołania M. i S. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., nakazującej M. i S. A. rozbiórkę samowolnie wybudowanej szklarni na nieruchomości przy ul. P. w W., usytuowanej bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia DN [...]; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż przedmiotowa szklarnia została wybudowana w 1977 r., i dlatego w sprawie zastosowano przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Organ odwoławczy stwierdził, iż przedmiotowa szklarnia została zlokalizowana bezpośrednio na gazociągu wysokiego ciśnienia (zrealizowanego na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1967 r.). Organ podniósł, iż przepisy szczegółowe obowiązujące w momencie wybudowania szklarni tj. rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego (Dz.U. z 1961 r. Nr 35, poz. 176 z późn. zm.) nie przewidywały szczegółowych uwarunkowań technicznych dotyczących sieci gazowych. Organa podniósł, iż brak regulacji w tym zakresie nie oznacza jednak, że należy akceptować stan faktyczny, który bez wątpienia pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami i powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Podkreślił, iż zgodnie z § 9 ust. 4 i ust. 6 pkt d rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97, poz. 1055 z późn. zm.), strefa kontrolowana, której linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu (w obrębie której nie należy wznosić budynków, urządzać stałych składów i magazynów, sadzić drzew oraz nie powinna być podejmowana żadna działalność mogąca zagrozić trwałości gazociągu podczas jego eksploatacji) powinna wynosić 12 m. Wskazano, iż usytuowanie szklarni na gazociągu wysokiego ciśnienia DN [...] Relacji R. – W. bez zachowania przewidzianych prawem minimalnych odległości od linii przebiegu gazociągu powoduje groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo dla powstania szkody w mieniu, co stanowi podstawę do zastosowania art. 37 ust. 1 w/w ustawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli M. i S. A. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Wnieśli również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wskazali na naruszenie przepisów postępowania art. 7; 8, 10 §1, art. 77 §1, art. 80 i art. 107 §1 i 3 k.p.a., skutkujące wydaniem decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i bez prawidłowej oceny materiału dowodowego oraz z pominięciem jego istotnych dla rozstrzygnięcia fragmentów i okoliczności. Nadto naruszenie art. 37 ust.1 pkt.2 Prawa budowlanego z 1974 r., poprzez dokonanie błędnych ustaleń i niewłaściwą interpretację materiału dowodowego zebranego w sprawie co do łącznego zajścia przesłanek określonych w tym przepisie oraz bezpodstawne przyjęcie, że obiekt szklarni nie spełnia warunków technicznych co do jego usytuowania względem sieci gazowej oraz stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i jako taka została uwzględniona. Trafny jest w szczególności postawiony przez skarżących zarzut braku dostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są lakoniczne uzasadnienia decyzji organów obu instancji. Z ich treści wynika, ze w sprawie doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38 poz. 229). Przepis ten stanowi, ze obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce jeśli stwierdzi się, że powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Organy stanęły na stanowisku, iż niebezpieczeństwo to wynika z faktu, iż sporny obiekt (szklarnia skarżących) usytuowany jest bezpośrednio na gazociągu ciśnienia relacji R.-W.. Pominęły jednak w swoich ustaleniach i rozważaniach to w czym niebezpieczeństwo to się przejawia skoro zarówno szklarnia jak i gazociąg funkcjonują w tym samym miejscu od ponad 20 lat i nikt w przeszłości w tym zwłaszcza operator gazociągu nie wskazywał, iż takie sąsiedztwo obu obiektów powoduje sytuację przewidzianą w art. 37 ust. 1 pkt 2 dawnego prawa budowlanego. Powoływanie się obecnie na przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 lipca 2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 2001 r. Nr 97 poz. 1055) i wskazywanie iż posadowienie spornego obiektu jest sprzeczne z tą regulacją prawną jest bezpodstawne. Paragraf 89 tegoż rozporządzenia stanowi bowiem, iż do gazociągów wybudowanych przed dniem jego wejścia w życie i dla których przed tym dniem wydano pozwolenie na budowę jego przepisów nie stosuje się. Ponieważ gazociąg o który chodzi został zrealizowany w latach 60-ych jest oczywiste, ze cytowane rozporządzenie nie może znaleźć zastosowania w jego przypadku. O ile organy uznały szklarnie skarżących za samowolę budowlaną winny wskazać, że: 1. obiekt ten został wybudowany bez wymaganego prawem zezwolenia, 2. jego wybudowanie spowodowało niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Tymczasem kwestia spełnienia obu tych przesłanek jest co najmniej wątpliwa. Wprawdzie z wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę szklarni wystąpił operator gazociągu to jednak z akt sprawy wynika, że doszło do swoistego porozumienia między nim a właścicielami obiektu. W jego treści wskazano, że uzgodniono warunki przy uwzględnieniu których właściciele szklarni będą z niej pod pewnymi warunkami korzystać. Treść tego porozumienia wymaga w postępowaniu przed organami analizy i oceny, wszak to operator jest najbardziej kompetentny do oceny tego czy eksploatacja gazociągu oraz wykorzystywanie szklarni jest możliwe i czy nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia w rozumieniu art. 37 § 1 pkt. 2 dawnego prawa budowlanego. Oznacza to iż takie dokumenty jak notatka służbowa z dnia [...] czerwca 2006 r., oraz pismo z dnia [...] maja 2005 r. będące w istocie odstąpieniem przez operatora od egzekucji usunięcia szklarni będą musiały być przedmiotem zainteresowania i oceny organów. Na te dokumenty powołują się skarżący, a w dotychczasowym postępowaniu organy wogóle się do nich nie odniosły. Niezależnie od tego postępowanie przed organami powinno wykazać czy i ewentualnie jakie przepisy prawa dotyczące sieci gazowych zostały naruszone wówczas kiedy obiekt w postaci szklarni był realizowany. Powołane przez organ rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1961 r. w sprawie budownictwa specjalnego (Dz. U. z 1961 r. Nr 35, poz. 176 z późn. zm.) nie przewidywało żadnych warunków które mogłyby mieć znaczenie w przedmiotowym stanie faktycznym. Na tą okoliczność zwraca uwagę także [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Jest to o tyle istotne że do samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy prawa które obowiązywały w dacie budowy obiektu który został za samowolę budowlaną uznany. W przypadku braku takich przepisów wskazanym byłoby chociażby powołanie się przez organy na opinie biegłego który określi rozmiar i charakter ewentualnego niebezpieczeństwa które wiąże się z wykorzystaniem szklarni w dotychczasowym miejscu. Nie jest bowiem wystarczająca intuicyjna sugestia że oba obiekty (gazociąg i szklarnia) nie mogą funkcjonować tak jak dotychczas, a do tego w istocie sprowadza się rozumowanie obu organów. Organom nie można jednak zarzucić że nie odniosły się do decyzji byłego Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1985 r. wskazującej (zdaniem skarżących), iż obiekt został wzniesiony legalnie. Dokument ten został przedstawiony przez skarżących już po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ II-ej instancji. Niezależnie jednak od tego musi on zostać poddany wnikliwej analizie i ocenie. Takiej analizy i oceny organy dokonają w toku postępowania które zostanie przeprowadzone ponownie. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, oraz art. 152 ppsa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.