VII SA/Wa 1637/08
WyrokWSA w Warszawie2009-05-20
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Niewłaściwa organizacja pracy spółki, nieobecność członków zarządu czy brak profesjonalnej sekretarki nie stanowią przeszkód nie do przezwyciężenia, a jedynie świadczą o braku należytej staranności przy dochowaniu terminu procesowego.Stan faktyczny
Spółka I. Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu kary pieniężnej za nielegalne użytkowanie części budynku. Zażalenie zostało złożone dwa dni po terminie. Spółka argumentowała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy z powodu choroby sekretarki i nieobecności członków zarządu. Organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy za nieuprawdopodobniony. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. w R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego W. Z. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r. zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz.1071 ze zm), na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59 f ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 118 ze zm.), nałożył na I. Sp. z o.o., karę w wysokości 112 500 zł. (słownie: sto dwanaście tysięcy pięćset złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania nowo wybudowanej części budynku zaplecza socjalno - bytowego (hotelu) na działce nr ew. [...] przy ul. W. w miejscowości Z. , gm. S..
Organ wyjaśnił, iż podczas kontroli budowy dokonanej przez PINB w dniu 14 maja 2008r. stwierdzono przystąpienie do użytkowania przedmiotowego budynku w nowo wybudowanej części budynku zaplecza socjalno - bytowego (hotelu) bez pozwolenia na użytkowanie.
Zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Kwota kary w niniejszej sprawie wynosi: s x 10 x k x w = 112 500 zł.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lipca 2008r. działając na podstawie art. 59 ust. 2 w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000r.,Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku I. Sp. z o.o. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. o Z. nr [...] z dnia [...].06.2008r. - odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Organ podniósł, iż postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu W. Z. z dnia [...].06.2008 r. zostało doręczone inwestorowi 17 czerwca 2008r. Termin do wniesienia zażalenia wynosi 7 dni i upłynął 24 czerwca 2008r. Zażalenie I. Sp. z o.o. na w/w postanowienie wpłynęło 26.06.2008r. tj. 2 dni po terminie.
Zgodnie z art. 58 § 1 Kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
W ocenie organu, o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy można więc przyjąć w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Organ wskazał, iż z postanowienia organu I instancji wynika, że strona została prawidłowo pouczona o terminie do wniesienia zażalenia. Brak profesjonalnej sekretarki oraz nieobecność członków zarządu spółki w dniu 24 czerwca 2008 r. w jej siedzibie nie świadczą o braku możliwości zachowania terminu do wniesienia zażalenia. Spółka nie dochowała należytej staranności zwlekając do ostatniego dnia ustawowego terminu, a następnie powierzając wysłanie korespondencji osobie niekompetentnej. W ocenie tutejszego organu nie świadczy to braku winy spółki w niezachowaniu terminu, lecz o niezachowaniu należytej staranności przy dokonywaniu czynności prawnej, co skutkować musi odmową przywrócenia terminu.
Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. Sp. z o.o. w R. wnosząc o jego uchylenie.
W ocenie strony skarżącej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podał i nie uzasadnił powodów swojej odmowy przywrócenia terminu i pominął wyjaśnienia Spółki zawarte we wniosku.
Faktem jest, że zażalenie wniesione przez Spółkę faktycznie zostało wniesione dwa dni po upływie terminu na jego wniesienie. Skarżący szczegółowo wyjaśnił jednak przyczynę uchybienia terminu na złożenie zażalenia.
Podane we wniosku przyczyny uchybienia były obiektywnymi przeszkodami, które uniemożliwiły dokonanie czynności procesowej w terminie. Uchybienie nie było zawinione. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Skarżący wyjaśnił, że osoba zawodowo prowadząca sprawy sekretariatu przebywała w tym czasie na zwolnieniu lekarskim. Z uwagi na ograniczoną ilość pracowników biurowych Zarząd nawet przy dołożeniu należytej staranności nie był w stanie zapewnić profesjonalnej obsługi sekretariatu. W tym czasie również w Spółce nie było Zarządu, gdyż członkowie Zarządu wykonywali pracę poza siedzibą spółki.
Brak możliwości odwołania się od postanowienia nakładającego na Spółkę obowiązek zapłacenia kary uniemożliwia jej dochodzenie swoich praw. Uchybienie terminu nastąpiło bez bezpośredniej winy samego zainteresowanego.
W skardze podniesiono również, iż wymierzona kara została nieprawidłowo naliczona i nie powinna była zostać wymierzona w tych okolicznościach faktycznych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.
Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do jego treści w razie uchybienia terminu należy przywrócić go na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę taką zgodnie z § 2 tego artykułu należy jednak wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z nią należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Oznacza to, że zainteresowany musi wykazać istnienie okoliczności faktycznych uzasadniających brak jego winy w uchybieniu terminu, a rzeczą organu jest ocena tego braku - stosownie do zasad obowiązujących w postępowaniu administracyjnym, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności wymaganego od strony.
Przesłankami negatywnymi - wykluczającymi możliwość przywrócenia zaniedbanego terminu, a nawet merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu są:
- uchybienie 7-dniowemu terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu bądź,
- brak uprawdopodobnienia obiektywnej przeszkody (przeszkód) uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w terminie.
W rozpoznawanej sprawie wystąpiła druga ze wskazanych, negatywnych przesłanek.
Z przepisu art. 58 kpa wynika niewątpliwie, że samo wniesienie prośby przez zainteresowanego nie jest wystarczającą przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć.
W świetle powyższego za prawidłową uznać należy dokonaną przez organ odwoławczy ocenę, że przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności nie dawały podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy. Przy podejmowaniu czynności procesowych, a do takich należy złożenie zażalenia, skarżący obowiązany jest dołożyć szczególnej staranności. Staranności tej w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka nie dołożyła.
Organ odwoławczy w pełni rozważył argumentację strony, jednakże uzasadnienie wniosku, jak trafnie podniesiono w zaskarżonym postanowieniu, nie dawało podstaw do przywrócenia uchybionego terminu. W orzecznictwie wskazano, iż jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r. II CRN 448/72 OSPiKA 1972/7-8 poz. 144). Zatem po stronie zainteresowanego istnieje obowiązek wskazania na istnienie przeszkód, które - w jego ocenie - uniemożliwiły dokonanie określonej czynności w zakreślonym terminie. Muszą to być okoliczności istniejące obiektywnie, niezależne od woli strony.
Ciężar dowodu, iż środek odwoławczy złożony został w terminie jak też, że ewentualne spóźnienie jest niezawinione spoczywa na stronie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Postanowienie organu z dnia 6 czerwca 2008. zawierało wyraźne i prawidłowe pouczenie o prawie wniesienia zażalenia. Uznać należy, iż to po stronie Spółki leży przyczyna uchybienia terminu poprzez niewłaściwe zabezpieczenie prowadzenia spraw spółki. Przy wysyłce zażalenia pracownicy jednostki skarżącej zdając sobie sprawę ze skutków prawnych pism, winni sprawdzić prawidłowość i przede wszystkim termin sporządzenia zażalenia.
W przypadku prawidłowego pouczenia o trybie i terminie wniesienia zażalenia odwołujący przy dołożeniu należytej staranności powinien zadbać o to, aby zażalenie zostało wniesione osobiście lub za pośrednictwem poczty. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W żadnym razie o braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą stanowić nieprawidłowości organizacyjne tej jednostki oraz zaniedbania jej pracowników (wyrok NSA z dnia 20.09.01r., sygn. akt IV SA 1340/99, Lex 54141).
Zdaniem Sądu podane w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie, iż strona skarżąca okoliczności tej nie wykazała, nie jest dowolne i wynika z prawidłowej i rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dlatego orzeczenie organu odwoławczego, odmawiające skarżącej Spółce przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia należy uznać za trafne i zgodne z prawem.
Postępowanie w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo zgodnie z zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, organy administracji podjęły bowiem wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło