VII SA/Wa 1637/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-30
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Tadeusz Nowak, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych, wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ pierwszej instancji nie poprzedził jej decyzją nakładającą obowiązek przedłożenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jest zgodna z prawem. Decyzja PINB wydana na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego była wadliwa, ponieważ nie została poprzedzona decyzją nakładającą obowiązek przedłożenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co stanowi rażące naruszenie prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja PINB nakazywała inwestorom zaniechanie dalszych robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego uznały, że PINB rażąco naruszył prawo, wydając decyzję na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nie poprzedzając jej decyzją nakładającą obowiązek przedłożenia projektu zamiennego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a także nie ustalił prawidłowo stron postępowania. Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2012r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], nakazującej M. B. i J. G. zaniechanie dalszych robót budowlanych na budowie domu jednorodzinnego z garażem w [...] przy ul. [...] (nr działki [...]).
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż organ powiatowy w sposób rażący naruszył przepisy dotyczące prowadzenia procedury legalizacyjnej w przypadku realizacji inwestycji z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Zdaniem organu I instancji organ powiatowy wydając decyzję z dnia [...] października 2007 r. w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego dopuścił się naruszenia prawa, ponieważ uprzednio nie nałożył na inwestorów obowiązku dostarczenia projektu budowlanego zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3). Postępowanie organu powiatowego w oczywisty sposób stoi w sprzeczności z tym przepisem, a dodatkowo stanowi ominięcie jednego z etapów postępowania legalizacyjnego, o którym mowa w przepisach art. 50 w związku z art. 51 Prawa budowlanego. Wskazał, że przepis art. 51 ust. 5 ma zastosowanie jedynie w sytuacji braku wykonania przez inwestora obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Zdaniem organu PINB w [...] dopuścił się w tym zakresie rażącego naruszenia prawa budowlanego i z tych też względów należało stwierdzić nieważność ww. decyzji nakazującej M. B. i J. G. w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego zaniechanie dalszych robót budowlanych na budowie domu jednorodzinnego z garażem w [...] przy ul. [...] (nr działki [...]).
[...] WINB wskazał również, iż określenie stron toczącego się postępowania jest obowiązkiem, który spoczywa na organie administracji publicznej. Przepisy prawa nakazują prowadzenie postępowania administracyjnego wobec wszystkich podmiotów, które posiadają interes prawny w danej sprawie (art. 28 K.p.a.).
Zdaniem ww. organu organ powiatowy powinien nie tylko ustalić z urzędu, którym osobą przysługuje przymiot, ale również zapewnić im aktywny udział w postępowaniu. Organ I instancji uznał, iż błędem jest uznanie za stronę postępowania tylko właściciela jednej z działek sąsiednich i inwestorów z pominięciem właścicieli lub użytkowników wieczystych pozostałych działek sąsiednich. Zdaniem organu powyższe uchybienia w działaniu PINB stanowią rażące naruszenie prawa, o którym mówi artykuł 156 § 1 pkt 2 K.p.a., co stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji PINB w [...].
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł H L.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., znak: [...].
W ocenie GINB, decyzja organu powiatowego z dnia [...] października 2007 r., została wydana z rażącym naruszeniem ustawy Prawo budowlane i z tych względów [...] WINB słusznie stwierdził nieważność decyzji PINB w [...] z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], wydanej na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującej M. B. i J. G., zaniechanie dalszych robót budowlanych na budowie domu jednorodzinnego z garażem w [...] przy ul. [...] (działka nr [...]).
Organ II instancji stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego jednocześnie wynika, iż PINB wydając decyzję z dnia [...] października 2007 r., nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, jak również nie zebrał całego materiału dowodowego, do czego był zobowiązany zgodnie z art. 7 i art. 77 Kpa, co wywarło istotny wpływ na treść w/w rozstrzygnięcia.
Ww. organ podkreślił, że niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które ma istotny wpływ na wynik sprawy i obliguje właściwy organ do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji. Wskazano, że organ powiatowy nie podjął kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia i zbadania kluczowej w rozpatrywanej sprawie kwestii m. in. ustalenia stron w prowadzonym postępowaniu w sprawie robót budowlanych na budowie domu jednorodzinnego z garażem w [...] przy ul. [...]. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że w świetle poczynionych ustaleń pozostają one bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył H. L. wnosząc o:
1. uchylenie wydanej decyzji;
2. zasądzenie od pozwanego organu kosztów procesu według obowiązujących przepisów;
3. przeprowadzenie pozostałych dowodów wskazanych w uzasadnieniu skargi;
4. zasądzenie od organu na rzecz uczestnika zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoją argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż sporny obiekt budowlany był przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego w [...], które zakończone zostało ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2007 r. nakazującą na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego M. B. i J. G. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy budowie domu jednorodzinnego wraz z garażem. Zgodnie z art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzja organu podjęta w oparciu o powołany przepis może być zatem podjęta jeżeli inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
W tym miejscu należy zauważyć, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydał decyzji zobowiązującej do sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 Prawa budowlanego. Co prawda organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni projektu zamiennego ale postanowienie to zostało wyeliminowane przez [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007 r. W tej sytuacji należy uznać, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał możliwości wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
W świetle powyższych okoliczności Sąd podziela stanowisko organu nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznające naruszenie przez PINB w [...] w stopniu rażącym art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Oceniając to rozstrzygnięcie w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 kpa należy wskazać, że w orzecznictwie sądowym przyjmowany jest pogląd, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok SN z dnia z 8 kwietnia 1994 r., sygn. akt III ARN 13/94, OSN 1994, Nr 3, poz. 36; wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 r., sygn. akt V SA 535/94, ONSA 1995, Nr 2, poz. 91).
Nie może budzić wątpliwości, że przedmiotowa decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w oczywisty sposób narusza prawo. Jak już wyżej wskazano wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego musi być poprzedzone wydaniem decyzji nakładającej stosowne obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Naruszony przepis ma zasadnicze znaczenie w sprawie ponieważ był podstawą wydanej decyzji. Jednocześnie skutki jakie wywołała ta decyzja są dla inwestora istotne bowiem w zasadniczy sposób wpływają na proces budowlany.
Odnosząc się do zarzutów H. L. zawartych w skardze należy stwierdzić, że nie są one zasadne, zaś organ nie naruszył powołanych przez skarżącą przepisów prawa, w tym procedury administracyjnej, której zachowanie warunkowało wydanie merytorycznej decyzji w niniejszej sprawie.
Uznając zatem, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) uprawniony był orzec, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło