VII SA/Wa 1638/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-01
Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wydać decyzję w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z urzędu, czy też wymaga to wniosku ubezpieczonego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może wydać decyzję w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym tylko na wniosek ubezpieczonego, a nie z urzędu. Organ pierwszej instancji, wydając decyzję bez takiego wniosku, działał bez podstawy prawnej. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił tę decyzję, działając na korzyść skarżącego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która uchyliła decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ stwierdzającą istnienie obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne przez Z. W. z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Skarżący Z. W. wniósł skargę na decyzję Prezesa NFZ, zarzucając jej wydanie niezgodnie z prawem. Skarga koncentrowała się na kwestionowaniu wysokości składki zdrowotnej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia istnienia obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenia zdrowotne skargę oddala.
VII SA/Wa 1638/06
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 109 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135) po rozpoznaniu wniosku Z. W. stwierdził istnienie obowiązku odprowadzenia przez wnioskodawcę składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie w dniu [...] stycznia 1999 r. do nadal.
Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 82 ust. 3 w/w ustawy w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż z jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacane jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Organ podniósł, iż zwolnienie z obowiązku ubezpieczenia społecznego ( emerytalno-rentowego) wynikające z ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie jest tożsame ze stwierdzeniem, iż osoba nie jest objęta ubezpieczeniem społecznym, i że jest ona tym samym wyłączona z sytemu ubezpieczenia społecznego.
Od powyższej decyzji odwołał się Z. W.
Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uchylił zaskarżona decyzję i przekazał ją do ponownego rozpoznania.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135) wniosek o rozpatrzenie sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zgłasza Ubezpieczony.
Zgodnie z powyższym dyrektor Oddziału Wojewódzkiego wydaje decyzję dotyczącą objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym tylko w przypadku gdy wniosek o rozpatrzenie sprawy w tym zakresie zgłosi ubezpieczony, co oznacza, że nie może wydać decyzji z urzędu.
Jak wynika z zebranych w sprawie dokumentów Z. W. nie wystąpił do dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiotowym zakresie.
Prezes Funduszu podniósł, iż organ I instancyjny przed rozpoznaniem przedmiotowej sprawy winien wystosować do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Z. W. pismo wyjaśniające, iż na podstawie art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z zm.) uprawnionym do wszczęcia postępowania jest Ubezpieczony.
Organ odwoławczy wskazał, iż decyzja wydana przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia winna być potwierdzeniem faktu objęcia Z. W. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej.
Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2006 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Z. W.
Skarżący Z. W. podniósł, iż została ona wydana nie zgodnie z prawem.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie takie wady i naruszenia prawa nie nastąpiły.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia słusznie zauważył, iż dyrektor Oddziału Wojewódzkiego wydaje decyzję dotyczącą objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym tylko w przypadku gdy wniosek o rozpatrzenie sprawy w tym zakresie zgłosi ubezpieczony, co oznacza, że nie może wydać decyzji z urzędu.
Art. 109 ustawy z dnia z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z zm.) jest przepisem kompetencyjnym dającym organom Funduszu uprawnienia do rozpatrzenia indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego do których zaliczone zostały sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Stosownie do art. 109 ust. 3 tej ustawy wniosek o rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym zgłasza ubezpieczony.
Skarżący Z. W. nie wystąpił z takim wnioskiem.
Organ I instancji czyli Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję działając z urzędu, a więc bez podstawy prawnej.
Należy podkreślić, iż Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia uchylając decyzję z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] działał na korzyść skarżącego, ponieważ uchylona decyzja przyniosła dla niego ujemne skutki prawne w postaci stwierdzenia istnienia obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresie w dniu [...] stycznia 1999 r. do nadal.
Ze sformułowania skargi wynika, iż skarżący nie zrozumiał decyzji organu odwoławczego. Głownie skarga koncentruje się na kwestionowaniu wysokości składki zdrowotnej, co w ogóle nie może być rozpatrywane w niniejszej sprawie. Kontrolowana w toku niniejszego postępowania decyzja dotyczy ewentualnego objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji w tym zakresie obliczane i pobierane są składki na ubezpieczenie zdrowotne przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwych organów ubezpieczeń społecznych ( art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z zm.).
Odwołania od wydanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzji rozpatruje Sąd Okręgowy Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Z powyższych względów Sąd administracyjny kontrolując decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu działalności pozarolniczej nie może ustosunkować się do zarzutów skargi dotyczących wielkości pobieranej składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz podstawy jej wymierzenia – pozostających w gestii innych organów
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło