VII SA/Wa 1639/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-09-06

Skład orzekający: Maciej Majewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, posiadając gospodarstwo rolne i dochód z emerytury męża, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść wpisu sądowego od skargi w pełnej wysokości, co uzasadnia częściowe przyznanie prawa pomocy. Dochód rodziny, mimo posiadania gospodarstwa rolnego, jest niewystarczający do pokrycia wszystkich kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Jednakże, wnioskodawczyni stać na poniesienie pozostałych, odległych w czasie kosztów sądowych, takich jak opłata za odpis wyroku z uzasadnieniem czy wpis od skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w celu zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawczyni podała, że rodzina utrzymuje się z emerytury męża, posiada gospodarstwo rolne i dom. Po złożeniu wniosku, sąd wezwał do uzupełnienia informacji dotyczących dochodów, wydatków, majątku i działalności rolniczej. Wnioskodawczyni przedstawiła szczegółowe dane dotyczące wydatków, posiadanych zasobów rolnych i inwentarza, a także zadłużenia.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano B. P. prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, tj. od 200 zł wpisu sądowego od skargi. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Maciej Majewski - referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 390/12 ze skargi B. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać B. P. prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, tj. od 200 zł wpisu sądowego od skargi, 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek B. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż B. P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i córką. W formularzu strona podała, że jej rodzina utrzymuje się z emerytury męża w wysokości 3136,52 zł. Posiadany majątek obejmuje dom o pow. 49,5 m2, w tym pow. mieszkalna to 36,1 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 15,59 ha. Dodała, że żyje z rodziną bardzo skromnie w niewykończonym domu. Córka jest uczennicą liceum – drugiej klasy. Dodała, ze gospodarstwo rolne składa się głównie z łąk (klasa ziemi V i VI), które regularnie są podtapiane. Nie uprawia zbóż i innych roślin, za wyjątkiem ogródka przydomowego. Z uwagi na okoliczność iż dane zawarte w formularzu PPF okazały się niewystarczające dla podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania prawa pomocy, zarządzeniem z dnia 3 sierpnia br. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zobowiązano B. P. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie: - stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny i domu (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.), - jaki sprzęt rolniczy posiada wnioskodawczyni i jej rodzina, - jaki inwentarz żywy posiada wnioskodawczyni i jej rodzina w gospodarstwie rolnym, - jaką działalność rolniczą prowadzi wnioskodawczyni i jej rodzina (uprawa zbóż, innych roślin - należało wskazać wielkość areału podlegającego określonym zasiewom, hodowla zwierząt – należało wskazać rodzaj i ilość inwentarza), - wskazanie czy ktoś wnioskodawczyni bądź ktoś w rodzinie pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc, - podanie czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należało wskazać na czym ona polega, - nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące. Odpowiadając na ww. zarządzenie wnioskodawczyni w piśmie z dnia 11 sierpnia 2012 r. wskazała, że miesięczne wydatki kształtują się następująco: na żywność i środki czystości około 1350 zł., prąd 191 zł., telefon i internet 49 zł., ubezpieczenie KRUS 122 zł., ubezpieczenie PZU 54, opał i paliwo 30 zł., RTV 16 zł., wywóz śmieci – 21 zł., woda – 38 zł., ubrania, książki, leki 166 zł. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, że posiadają gospodarstwo rolne o pow. 15,59 ha z czego 10,22 ha to użytki zielone, które są łąkami trwałymi, reszta gruntu (5,37 ha) to zadrzewienia i zakrzaczenia oraz nieużytki. Posiada 2 krowy i 7 miesięczne cielę, 2 konie. Posiada ciągnik rolniczy, marki Zetor 3320, przyczepę ciężarową, kosiarkę rotacyjna dwubębnową, przetrząsaczo-zgrabiarkę i pług dwuskibowy. Ogródek przydomowy ma 4 ary. Wskazała, że posiada zadłużenie około 7,5 tys. zł. Pieniądze z kredytu wydałą na remont dachu na stodole i pastucha elektrycznego przeciw dzikom. Nie otrzymuje świadczeń z pomocy społecznej, ani innej pomocy materialnej, czy finansowej od rodziny, czy osób trzecich. Do pisma wnioskodawczyni załączyła wyciąg ze stanu konta. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową B. P. uznać należy, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku skarżącej i zwolnienie od części kosztów tj. wpisu sądowego. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść tego wydatku. Trzyosobowa rodzina utrzymuje się z emerytury w wysokości 3136,52 zł., co daje 1045,5 zł w przeliczeniu na jedną osobę. Część wydatków strony przeznaczana jest na utrzymanie uczącej się córki. Strona nie posiada oszczędności, jest natomiast zadłużona. W tej sytuacji opłacenie wpisu może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej (uszczerbek w utrzymaniu koniecznym). Koszt ten może pozostać dla strony jedynym wydatkiem w sprawie. Jednocześnie uznano, że stronę stać na poniesienie pozostałych, ewentualnych na tym etapie sprawy, kosztów sądowych, (opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w wysokości 100 zł i wpis od skargi kasacyjnej również w wysokości 100 zł). Do wydatków tych jako odległych w czasie strona posiadając dochody może się odpowiednio przygotować. Z tego względu wniosek w tym zakresie został oddalony. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło