VII SA/Wa 1640/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-02
Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem z powodu pozbawienia strony możności działania, gdy wnioskodawca nie był stroną ani uczestnikiem tego postępowania?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania sądowego z powodu pozbawienia strony możności działania wymaga wykazania związku przyczynowego między naruszeniem przepisów prawa procesowego a faktycznym pozbawieniem strony możliwości obrony swoich praw. Wnioskodawca, który nie był stroną ani uczestnikiem postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, nie może skutecznie powoływać się na tę podstawę wznowienia.Stan faktyczny
A. S. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z 16 września 2010 r., który uchylił decyzję wojewody i starosty dotyczącą sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych. Skarżący powołał się na art. 271 pkt 2 p.p.s.a., twierdząc, że został pozbawiony możności działania wskutek naruszenia art. 33 § 1 p.p.s.a. oraz że dowiedział się o wyroku dopiero w czerwcu 2011 r.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 467/10.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2012r. sprawy ze skargi A. S. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 467/10 uchylającym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2009r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych skargę oddala
Wyrokiem z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 467/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [....] października 2009 r. w sprawie wniesieni sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych.
W skardze z dnia 18 lipca 2011 r. A. S. wniósł o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 467/10 wnosząc o uchylenie przedmiotowego wyroku.
Za podstawę skargi o wznowienie skarżący wskazał art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).Stwierdził, że wskutek naruszenia przepisu art. 33 § 1 p.p.s.a. wobec jego niezastosowania został pozbawiony możliwości działania. Wskazał, że o wyroku z dnia z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 467/10 dowiedział się z treści postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] czerwca 2011 r., które otrzymał około 15 czerwca 2011 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem.
Wznowienie postępowania sądowego zapewnia prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem Sądu, jeżeli zachodzą przyczyny wznowienia postępowania określone w sposób wyczerpujący w art. 271 – 273 p.p.s.a. Powołana wyżej ustawa określa także tryb postępowania w tego typu sprawach.
W pierwszej kolejności ocena dopuszczalności wznowienia postępowania odbywa się w ramach badania wstępnego skargi, przewidzianego w art. 280 § 1 p.p.s.a, która ogranicza się wyłącznie do weryfikacji formalnej prowadzonej pod kątem realizacji przesłanek procesowych, terminowości oraz dochowania przez wnioskodawcę warunków formalnych przewidzianych dla skargi o wznowienie.
Następnie w ramach rozprawy Sąd w oparciu o art. 281 p.p.s.a. zobowiązany jest zbadać czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona.
W rozpatrywanej sprawie skarga o wznowienie postępowania odpowiadała wymaganiom przepisu art. 280 § 1 p.p.s.a. dlatego w ramach rozprawy Sąd stosownie do treści art. 281 p.p.s.a. zobowiązany był ocenić czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona. Ocena ta w niniejszym przypadku jest negatywna.
Wnioskodawca oparł bowiem swoje żądanie na podstawie wznowieniowej określonej w przepisie art. 271 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że "można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania (...)".
Wystąpienie tej przesłanki wznowienia postępowania wymaga wykazania związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów prawa procesowego, a pozbawieniem strony możności działania.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie takiego związku nie ma i z tego względu wskazywane przez wnioskodawcę w skardze uchybienia nie wyczerpują przesłanki wznowieniowej.
Przy analizie, czy doszło do pozbawienia strony możności działania, trzeba najpierw rozważyć, czy nastąpiło naruszenie przepisów procesowych, następnie zbadać, czy uchybienie to wpłynęło na możność strony do działania w postępowaniu, wreszcie ocenić, czy pomimo zaistnienia tych przesłanek strona mogła bronić swych praw w procesie. Dopiero w razie kumulatywnego spełnienia wszystkich tych warunków można uznać, że strona została pozbawiona możności działania. (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt V CSK 488/07, LEX nr 424315; wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2005 r. III SA/Wa 2866/05 LEX nr 188424 oraz H. Knysiak - Molczyk w: "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" T. Woś i in., Warszawa 2005 r., s. 668). Skoro pozbawienie strony możności obrony swoich praw musi nastąpić wskutek naruszenia przepisów prawa, to wykluczyć należy tzw. obiektywny stan tego pozbawienia, co oznacza, że może ono nastąpić tylko z winy sądu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Warszawie nie można skutecznie zarzucić naruszenia przepisów prawa w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 467/10 i przypisać winy w pozbawieniu wnioskodawcy możności działania w tym postępowaniu.
Brak możności działania strony jako przesłanka wznowienia postępowania jest wyrazem naruszenia procedury, polegającego na tym, że dany podmiot miał ustawowe prawo czynnego udziału w postępowaniu, lecz został tego prawa w praktyce pozbawiony. Aby zaistniała ta przesłanka konieczne jest zidentyfikowanie osoby, będącej stroną w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W świetle przepisu art. 32 p.p.s.a. oraz art. 33 § 1 i 2 p.p.s.a. omawiana podstawa wznowienia postępowania sądowego zaistniałaby, gdyby możności obrony swych praw został pozbawiony skarżący, organ administracji, którego czynność lub działanie zostały zaskarżone, osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, a także osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i organizacja społeczna, działająca na podstawie swego statutu w interesie innych osób, jeżeli zgłosiły swój udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym w charakterze uczestnika i do tego udziału zostały przez sąd dopuszczone (vide: uzasadnienie wyroku NSA z 15 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1409/09, pub. http://orzeczenia.nsa.gov.pl co prawda dotyczącego przyczyny nieważności określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., ale jest ona rozumiana podobnie jak podstawa wznowienia związana z pozbawieniem strony możności działania).
Należy stwierdzić, że wnioskodawca nie odpowiada żadnemu z wyżej wskazanych kryteriów, bo w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 467/10 nie był skarżącym, nie przysługiwał mu statut uczestnika na prawach strony z urzędu, gdyż nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, wreszcie nie zgłosił swojego udziału w postępowaniu przed sądem w charakterze uczestnika.
Oceniając sprawę w powyższym aspekcie stwierdzić należy, iż w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 467/10 nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wypełniających znamiona pozbawienia strony możności działania, albowiem wnioskodawca nie miał ustawowego prawa czynnego udziału w tym postępowaniu.
Z tych przyczyn na podstawie art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło