VII SA/Wa 1641/11

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o przyznanie prawa pomocy w sprawie VII SA/Wa 1641/11 ze skargi "P." S.A. w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania i wypłacenia rekompensaty postanawia: odmówić Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął w dniu 11 maja 2012 r. na formularzu PPPr wniosek Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi w dniu 29 maja 2012 r. W niniejszej sprawie wnioskodawca ma do uiszczenia wpis sądowy od skargi kasacyjnej w wysokości 50 000 zł. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej jest centralnym organem Państwa kierującym podstawowymi rodzajami działalności publicznej - budownictwem gospodarką przestrzenną i mieszkaniową gospodarką morską i transportem. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż obsługę ww. organu sprawuje Ministerstwo Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, które jest jednostką budżetową. Podstawą gospodarki finansowej Ministerstwa stanowi plan finansowy dochodów i wydatków ustalany zgodnie z założeniami zawartymi w ustawie budżetowej na dany rok. Wszelkie dochody Ministerstwa (jednostki budżetowej) są przekazywane na rachunek centralny. Ministerstwo nie ma więc prawnej możliwości uzyskania kwoty potrzebnej na wniesienie wpisu z uzyskiwanych dochodów. Środki przekazywane z budżetu państwa służą do finansowania zadań publicznych, ich wydatkowanie określa plan finansowy. Realizowane w 2012 roku wydatki muszą być zgodne z planem finansowym na ten rok. Wydatki w wysokości 50 000 zł z tytułu wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie VII SA/Wa 1641/11 nie mogą być zrealizowane z uwagi na fakt, iż środki na ich realizację nie zostały ujęte w planie finansowym Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rok 2012. Oznacza to, że Ministerstwo nie posiada środków na pokrycie wpisu, w tej sprawie oraz w sprawie VII SA/WA 1642/11. Pełnomocnik Ministra jednocześnie wyjaśnił, że we wniosku PPPr w poz. 9.3 stan konta podano kwotę 5.000 zł., czyli stan środków na dzień 30 kwietnia 2012 r., na wskazanym rachunku bankowym. Kwota ta wynika z zapisów § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2010 roku w sprawie szczegółowego sposobu wykonania budżetu państwa (Dz.U. Nr 245, poz. 1637, ze zm.), a mianowicie są to środki pozostające na rachunku bieżących wydatków w jednostce budżetowej, które niepodlegają codziennemu przekazywaniu na rachunki dysponentów części budżetowych a następnie do MF. Przywołane rozporządzenie wprowadziło codzienne zasilanie w środki na wydatki bieżące m.in. dysponentów trzeciego stopnia (np. BAF) przez dysponentów części budżetowych (np. DB) oraz codzienny zwrot niewykorzystanych środków do kwoty granicznej tj. 5 000 zł, która może pozostać na rachunku. Kwota 5 000 zł stanowi formę zabezpieczenia na nagłe wydatki związane z podstawową działalnością organu. Do wydatków tych zalicza się kwoty zaliczek udzielanych pracownikom na pokrycie kosztów podróży służbowej, w związku z wypadkami lotniczymi albo kolejowymi oraz obejmuje koszty usuwania nagłych awarii, w związku z zabezpieczeniem mienia stanowiącego własność Skarbu Państwa. Wartość środków trwałych wnioskodawcy określono na 44 989 050,90 zł. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej bądź jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę ww. okoliczności i sytuację majątkową Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej uznać należy, iż nie jest uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. Należy przede wszystkim wskazać, że zgodnie z § 1 pkt 3 rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2011 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz.U. z 2011 r. Nr 248 poz.1494) Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej jest dysponentem części 18, 21 i 39 budżetu państwa. Zgodnie z Załącznikiem Nr 2 - Wydatki budżetu państwa na rok 2012 zestawienie zbiorcze według działów do ustawy budżetowej na rok 2012 z dnia 2 marca 2012 r. (Dz.U. z 2012r., poz. 273) na działanie departamentów ministerstwa związanych z transportem i podległych im jednostek przeznaczono zgodnie z planem finansowym na rok 2012 - 122 955 000 zł. (Część 39 Dział 750 Rozdział 75001 ww. Załącznika Nr 2), w tej kwocie na działalność bieżącą urzędów naczelnych i centralnych organów administracji publicznej przeznaczono kwotę 49 860 000 zł. Z tego względu należy przyjąć, że taką właśnie kwotą w roku 2012 Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej dysponuje na wydatki bieżące. Wprawdzie z nadesłanego w dniu 29 maja 2012 r. Planu Finansowego na rok 2012 Ministerstwa wynika, że na koszty postępowań sądowych i prokuratorskich przeznaczono jedynie kwotę 10 000 zł, jednakże Ministerstwo posiada środki prawne umożliwiające uzyskanie z rezerwy ogólnej budżetu dodatkowych środków, które można przeznaczyć na nadzwyczajne sytuacje - są to środki prawne określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z 23 lutego 2010 r. w sprawie dysponowania rezerwą ogólną budżetu państwa (Dz. U. z 2010 r. Nr 45, poz. 257), zgodnie z którym Prezes Rady Ministrów lub Minister Finansów może, na wniosek właściwego ministra lub innego dysponenta części budżetowej, zwiększyć z rezerwy ogólnej budżetu państwa wydatki odpowiednich części tego budżetu o wskazaną w rozporządzeniu kwotę. Niezależnie od powyższego należy podnieść, iż to, że Ministerstwo przeznaczyło w planie finansowym jedynie 10 000 zł. na obsługę postępowań sądowych nie może wpływać na pozytywne rozpoznanie wniosku, gdyż skoro z Planu Finansowego wynika, że Ministerstwo posiada na bieżącą działalność kwotę 49 253 000 zł., to powinno w planie przeznaczyć większą kwotę na obsługę postępowań sądowych albo na wydatki nieprzewidziane, które można było by uruchomić w takiej sytuacji. Brak rezerwy w budżecie Ministerstwa nie może skutkować zwolnieniem z ponoszenia kosztów sądowych, gdyż niewątpliwie Ministerstwo posiada środki na bieżącą działalność, a do takiej należy również zaliczyć koszty postępowań sądowych. Z tego względu Ministerstwo powinno zapewnić odpowiednie środki na bieżącą działalność przede wszystkim we własnym zakresie. Koszty sądowe, mają równorzędny charakter z innymi bieżącymi wydatkami ponoszonymi przez podmiot i powinny zostać pokryte z bieżących źródeł, tym bardziej, że występowanie w postępowaniach sądowoadministracyjnych, które z zasady wymagają uiszczenia wpisu sądowego, nie jest sytuacją wyjątkową. Należy również pamiętać, że Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych, a zwolnienia od ich uiszczenia stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej (np. postanowienie z 10 stycznia 2005 r. sygn. akt FZ 478/04, niepublik.) Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony, gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy nie istnieje żadna obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zgromadzenie odpowiednich środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.