VII SA/Wa 1644/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-10-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w celu zwolnienia od części wpisu sądowego od skargi?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że w obecnej sytuacji finansowej, przy dochodach z emerytur i ponoszonych kosztach utrzymania mieszkania oraz leczenia, nie są w stanie jednorazowo uiścić pełnego wpisu sądowego od skargi bez uszczerbku dla własnego utrzymania. W związku z tym przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od połowy wpisu sądowego.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. i T. C. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Wnioskodawcy utrzymują się z emerytur w wysokości 2.800,00 zł brutto miesięcznie, wynajmują mieszkanie i ponoszą koszty leczenia. Pełny wpis sądowy od skargi wynosił 500,00 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. i T. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w części od wpisu sądowego od skargi w wysokości 250,00 zł, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu16 października 2009r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i T. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A. i T. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : nakazu rozbiórki budynku gospodarczego postanawia : I. przyznać A. i T. C. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w części od wpisu sądowego od skargi w wysokości 250,00 złotych, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W dniu 5 października 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawców formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 2.800,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że wynajmują mieszkanie o powierzchni 36 m ² oraz posiadają działkę rolną o powierzchni 2,1 ha (łąka). Innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych wnioskodawcy oświadczyli, że nie posiadają. Wnioskodawcy oświadczyli, że ponoszą koszty związane z utrzymaniem mieszkania w tym opłatami w wysokości 800,00 złotych miesięcznie oraz że miesięcznie wydają po 600,00 złotych na leczenie i zakup lekarstw. Mając na uwadze powyższe dane stwierdzić należy, że wnioskodawcy wykazali, że w obecnej sytuacji finansowej nie są w stanie jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych, bez spowodowania uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 250,00 złotych. Pozostałą należną część wpisu sądowego od skargi w wysokości 250,00 złotych uznano, że będą w stanie uiścić samodzielnie i nie spowoduje to utraty ich płynności finansowej. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiści obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Uznano, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy nie będą mogli ponieść ewentualnych pozostałych kosztów sądowych samodzielnie. Oceniono, że wnioskodawcy prowadząc dwuosobowe gospodarstwo domowe i posiadając stały wykazany dochód miesięczny będą w stanie zgromadzić środki finansowe na poniesienie ewentualnych pozostałych kosztów sądowych samodzielnie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło