VII SA/Wa 1645/12
WyrokWSA w Warszawie2013-02-14
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowane ogrodzenie na działce stanowiącej pas drogowy jest zasadne, nawet jeśli skarżący nie był właścicielem działki w momencie budowy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nałożenie opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowane ogrodzenie na działce stanowiącej pas drogowy jest zasadne. Okoliczność, że skarżący nie był właścicielem działki w momencie budowy, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji. Postanowienie o opłacie legalizacyjnej zostało skierowane do skarżącego jako aktualnego właściciela działki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na J. J. obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości 2.500 zł za samowolne wybudowanie ogrodzenia na działce stanowiącej pas drogowy. Ogrodzenie zostało wybudowane w 2002 r. bez wymaganego zgłoszenia, a następnie w trakcie postępowania administracyjnego i sądowego ustalono, że stanowi ono samowolę budowlaną. Skarżący podniósł m.in. zarzut, że nie był właścicielem działki w momencie budowy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia
[...] kwietnia 2012 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.
U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako "K.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z
dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623,
dalej jako Prawo budowlane) po rozpatrzeniu zażalenia J. J., utrzymał w mocy
postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.
Nr [...]z dnia [...] marca 2012 r., nakładające na H. i J. J. obowiązek
uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia opłaty legalizacyjnej w
wysokości 2 500,00 zł za samowolne wybudowanie ogrodzenia na działce o nr ew. [...]
położonej w K. stanowiącej pas drogowy ul. M., spełniającego funkcję
ogrodzenia działki oznaczonej nr ew. [...] położonej w K..
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że Powiatowy
Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. zawiadomieniem z dnia
[...] października 2002 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego
na wniosek Z. J. w sprawie wybudowanego ogrodzenia na działce o nr ew.
[...] położonej w K..
W trakcie przeprowadzonych w dniu 24 października 2002 r. oględzin organ
stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości T. C. oraz J. J.
wybudowali w lipcu 2002 r. ogrodzenie działki od strony ulicy M. Ogrodzenie
zostało wykonane ze stali kątowej o wysokości przęseł 1,26 m przyspawanych do słupków
stalowych o wymiarach 0,50 m x 0,50 mi 1,00 m x 1,00 m - słupki przy bramie i furtce. W
ogrodzeniu wykonana jest furtka stalowa o wymiarach 1,05 m x 1,60 m i brama stalowa
przesuwna o wymiarach 4,60 m 0,30 m.
W trakcie postępowania wyjaśniającego organ ustalił, iż w dniu 11 października
2002 r. do Starostwa Powiatowego w M. wpłynęło zgłoszenie T.
C. o zamiarze przystąpienia do budowy ogrodzenia działki o nr ew. [...]
położonej przy ul. M. w K.. Starosta M. decyzją z dnia [...] października
2002r. znak: [...], wniósł sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia ww. robót
budowlanych. Jednocześnie organ wskazał, że na dzień oględzin ogrodzenie zostało
wykonane.
W związku z powyższym decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Powiatowy
Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nałożył na T. C.
obowiązek dokonania całkowitej rozbiórki ogrodzenia o łącznej długości ok. 9,15 m
wybudowanego na przedmiotowej nieruchomości, która to decyzja została utrzymana w
mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października
2004r. sygn. akt 7/IV SA 1840-1841/03, uchylił w całości ww. decyzję [...]
Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] marca 2003 r.
Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją
Nr [...] z dnia [...] października 2006 r. uchylił w całości decyzję Powiatowego
Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] stycznia
2003r. w przedmiocie nakazu rozbiórki i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia
organowi I instancji.
W dniu 22 marca 2007 r. organ powiatowy przeprowadził czynności kontrolne w
sprawie spornego ogrodzenia, w trakcie których stwierdzono, iż przedmiotowe ogrodzenie
znajduje się w pasie zarezerwowanym na poszerzenie ulicy, w odległości 5,10 m od środka
jezdni asfaltowej oraz 2,40 m od krawężnika betonowego drogi.
Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Powiatowy
Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wstrzymał roboty budowlane
prowadzone przy budowie przedmiotowego ogrodzenia oraz nałożył na inwestora – J.
J. obowiązek przedstawienia odpowiedniej dokumentacji celem ewentualnej
legalizacji ogrodzenia.
W związku z niewykonaniem w terminie obowiązków nałożonych powyższym
rozstrzygnięciem, decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2008 r. nakazano J.
J. dokonanie całkowitej rozbiórki spornego obiektu.
W wyniku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru
Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r., uchylił w całości ww. decyzję
oraz z urzędu uchylił poprzedzające ją postanowienie i przekazał sprawę do ponownego
rozpatrzenia organowi I instancji.
Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. nałożono na
H. i J. J. obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od daty
otrzymania ww. rozstrzygnięcia, odpowiedniej dokumentacji celem ewentualnej legalizacji
ogrodzenia.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. wydał w dniu
[...] marca 2012 r. postanowienie Nr [...], którym nałożył na H. i J. J.
obowiązek uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia opłaty
legalizacyjnej w wysokości 2 500,00 zł za samowolne wybudowanie ogrodzenia na działce
o nr ew. [...] położonej w K. stanowiącej pas drogowy ul. M., spełniającego
funkcję ogrodzenia działki oznaczonej nr ew. [...] położonej w K..
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J.J..
Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia organ wydał powołane na wstępie
postanowienie, w uzasadnieniu którego stwierdził, że organ I instancji dokonał właściwej
analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe ogrodzenie
zrealizowano bez wymaganego przepisami zgłoszenia zamiaru budowy właściwemu
organowi administracji architektoniczno - budowlanej, czyli z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt
3 Prawa budowlanego. Wskazał, że budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów
kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m
wymaga zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie inwestor złożył wprawdzie zgłoszenie
zamiaru wykonania ogrodzenia, jednakże było ono nieskuteczne, gdyż roboty budowlane
zaczęto przed upływem 30 dni, w których organ administracji architektoniczno - budowlanej
może wnieść sprzeciw.
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ
powiatowy prawidłowo zastosował art. 49b Prawa budowlanego, który dotyczy obiektów
budowlanych lub ich części wybudowanych bez wymaganego przepisami prawa
zgłoszenia. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe ogrodzenie usytuowane jest na
działce niezabudowanej o nr ew. [...], stanowiącej pas drogowy ul. M. w K., a zatem zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo-
administracyjnego należy traktować je jako obiekt budowlany, a nie urządzenie techniczne.
Zastosowanie trybu art. 49 b Prawa budowlanego było zatem zasadne. Jednocześnie
organ II instancji wskazał, że zgodnie z powołanym przepisem organ nadzoru
budowlanego nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów
(tj. zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z
ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projektu zagospodarowania
działki lub terenu oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania
nieruchomością na cele budowlane), po przedłożeniu których właściwy organ w drodze
postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.
W przypadku, gdy nie stwierdzono nieprawidłowości w wyżej wymienionym zakresie
lub nieprawidłowości takie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, organ nadzoru
budowlanego, w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.
W przedmiotowej sprawie inwestor przedłożył dokumentację określoną postanowieniem
Nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., po analizie której Powiatowy Inspektor Nadzoru
Budowlanego w M. ustalił opłatę legalizacyjną.
Organ odwoławczy stwierdził, że nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty
legalizacyjnej jest powinnością organu i elementem koniecznym do zakończenia procedury
legalizacyjnej. Ustawodawca nie przewiduje możliwości odstąpienia od jej wyliczenia
i nałożenia. Nieuiszczenie wskazanej opłaty stanowi podstawę do nakazania rozbiórki
samowoli budowlanej - art. 49b ust. 7 Prawa budowlanego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ II instancji wyjaśnił, iż
przedmiotowe ogrodzenie nie stanowi urządzenia budowlanego nieruchomości skarżącego
nr ew. [...], gdyż zostało wybudowane na odrębnej działce o nr ew. [...] stanowiącej
pas drogowy, wobec czego przepisy zawarte w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane nie
mogą mieć w niniejszej sytuacji zastosowania.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego
w Warszawie złożyli H. J. i J. J. wnosząc o jego uchylenie oraz o
uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że przedmiotowe ogrodzenie zostało
wybudowane w 2002 r. gdy nie było jeszcze planów drogi, do której pasa przylega
ogrodzenie. Ponadto skarżacy stwierdzili, że w czasie zakończenia budowy ogrodzenia nie
byli właścicielami ogrodzonej działki, właścicielem był T. C. i że dopiero w dniu
[...] listopada 2005 r. uzyskali na podstawie umowy darowizny prawo własności działki Nr
[...].
Ponadto skarżacy podkreślili, że Burmistrz K. pismem z dnia [...] września
2008 r. stwierdził, że ogrodzenie wybudowane na działce Nr [...] nie narusza ustaleń
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a Zarząd Dróg Powiatowych w
M. pismem z dnia [...] lutego 2011 r. opiniował pozytywnie ogrodzenie
przedmiotowej działki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko
oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują
kontrolę zaskarżonych decyzji i postanowień pod względem zgodności z prawem.
Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy
administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa materialnego, jak i
procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.
1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc
związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie wydane
na podstawie art. 49 b ust 4 i ust 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane o
nałożeniu na skarżącego opłaty legalizacyjnej w wysokości 2.500 zł za samowolne
wybudowanie ogrodzenia na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej
w K., stanowiącej pas drogowy ul. M., spełniającego równocześnie
funkcję ogrodzenia działki skarżącego o nr ew. [...].
Postanowienie nakładające na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty
legalizacyjnej zostało wydane po wykonaniu przez skarżącego obowiązków nałożonych
postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., nr [...] wydanym na podstawie art. 49 b
ust. 2 Prawa budowlanego.
W sprawie bezspornym jest, iż skarżący działając jako pełnomocnik T.
C. w warunkach samowoli budowlanej wybudował w 2002 r. przedmiotowe
ogrodzenie.
Ustalenie powyższej samowoli budowlanej wynika z wiążącej oceny prawnej
zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 27 października 2004r, sygn. akt. 7/IV S.A. 1840-1842/03, którym
została uchylona zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z
dnia [...] marca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia.
Z oceny tej wynika, że T. C. wybudował przedmiotowe ogrodzenie od
strony drogi publicznej nie dokonując wymaganego zgłoszenia za które nie może być
uznane zgłoszenie z dnia [...] października 2002r, kiedy roboty były faktycznie zakończone.
Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było naruszenie art. 7 k.p.a. art. 77 K.p.a. i art.
107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego nakazu rozbiórki
oraz brak ustaleń faktycznych które dla tej podstawy mają znaczenie.
W aktach sprawy znajduje się też decyzja Starosty M. z dnia
[...] października 2002 r. wnosząca sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót
budowlanych dotyczących budowy ogrodzenia, zgłoszonych w dniu [...] października 2002r.
Po wyroku sądowym organ odwoławczy decyzją z dnia [...] października 2006r, nr
[...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji przekazując sprawę do ponownego
rozpatrzenia.
Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że
przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane na terenie działki nr ew. [...]
stanowiącej pas drogowy ul. M. i stanowi równocześnie ogrodzenie działki
skarżącego o nr ew. [...].
Usytuowanie przedmiotowego ogrodzenia w pasie drogowym nie narusza ustaleń
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza za zgodą
zarządcy drogi takie usytuowanie jak ustalone dla sąsiadujących terenów.
Działka o nr ew [...] stanowi własność skarżącego oraz jego żony H. którzy
umową darowizny z dnia [...] września 2005 r. otrzymali działkę od T. C.
(akt notarialny z dnia [...].09.2005r, Repertorium A Nr [...]).
Skarżący wykonał obowiązki umożliwiające legalizację samowoli budowlanej nałożone
postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M.
z dnia [...] października 2011 r, nr [...] wydanym na podstawie art. 49 b ust 2 Prawa
budowlanego.
Jednym z ustawowych warunków legalizacji oprócz wykonania obowiązków
nałożonych w trybie art. 49 b ust 2 Prawa budowlanego jest także wniesienie opłaty
legalizacyjnej.
Stosownie bowiem do art. 49 b ust 4 Prawa budowlanego jeżeli zachodzą
okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala
wysokość opłaty legalizacyjnej.
W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo zastosował wskazany przepis art. 49 b
ust. 4 Prawa budowlanego, a także prawidłowo ustalił wysokość opłaty legalizacyjnej.
Wymierzona opłata legalizacyjna w kwocie 2.500 zł wynika z art. 49 b ust 5 Prawa
budowlanego w świetle którego do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy
art. 59g, z tym że wysokość opłaty w przypadku budowy, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt
3 - wynosi 2.500 zł.
Zarzuty skargi są niezasadne.
Wprawdzie skarżący w czasie budowy nie był właścicielem ogrodzonej działki nr ew.
[...] lecz okoliczność ta pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie z uwagi na
treść art. 52. Prawa budowlanego.
Stosownie do wskazanego przepisu inwestor, właściciel lub zarządca obiektu
budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o
której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.
Postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej zostało skierowane do skarżącego
jako aktualnego właściciela ogrodzonej działki nr ew. [...] .
Niezasadny jest także zarzut, iż przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane gdy
nie było jeszcze planów drogi do której pasa przylega ogrodzenie.
Z wiążącej oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004 r.,
sygn. akt. 7/IV SA 1840-1842/03 wynika, że "materiał dowodowy nie pozostawia
wątpliwości co do tego, że T. C. wybudował przedmiotowe ogrodzenie od
strony drogi publicznej".
Prawidłowe rozstrzygnięcie organów i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi
powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło