VII SA/Wa 1645/18
PostanowienieWSA w Warszawie2018-09-12
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli informacje przedstawione przez wnioskodawcę są niespójne, niepełne i budzą wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny i rzetelny swojej trudnej sytuacji majątkowej. Niespójne, wybiórcze lub niepełne informacje, zwłaszcza dotyczące składu gospodarstwa domowego, dochodów i wydatków, uniemożliwiają bezsporne ustalenie możliwości płatniczych strony i stanowią podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej. Wnioskodawca podał informacje o swoim stanie majątkowym i rodzinnym, jednak organ wezwaniem z 17 sierpnia 2018 r. zobowiązał go do uzupełnienia danych. Skarżący udzielił częściowej odpowiedzi, ale jego oświadczenia okazały się niespójne i niepełne, co uniemożliwiło jednoznaczne ustalenie jego sytuacji finansowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. U. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania egzekucji administracyjnej postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
J. U. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał, że posiada dom o powierzchni 116 m2 (do wyburzenia) i działkę o pow. 338 m2. Z wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona, syn, synowa i wnuczka. J. U. oświadczył, że otrzymuje emeryturę w wysokości 2476,88 zł, jego żona – w wysokości 1040,84 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wymienił: czynsz za mieszkanie – 750 zł, "koszty na mieszkanie około 530 zł", opłaty za media – 50 zł, wydatki na leczenie i rehabilitację – 250 zł.
Pismem z dnia 17 sierpnia 2018 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez:
- wskazanie, czy skarżący lub żona skarżącego uzyskują dochody z tytułu najmu domu; jeśli tak, wskazanie ich wysokości,
- nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego/ osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym – z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania,
- wskazanie, czy syn skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i nadesłanie stosownego zaświadczenia z urzędu pracy,
- wskazanie, czy syn lub synowa skarżącego otrzymuje świadczenie wychowawcze na dziecko ("500 plus").
Skarżący udzielając odpowiedzi na ww. wezwanie wskazał, że żona uzyskuje dochody z najmu domu w wysokości 190 zł (płaci podatek w kwocie 14 zł). Oświadczył, że syn z nimi nie mieszka. Nadesłał odcinki emerytury żony, faktury za gaz, czynsz i energię elektryczną.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślenia wymaga, że prawo pomocy może być przyznane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób wiarygodny i rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanego wniosku stwierdzić trzeba, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, J. U. nie wykazał bowiem w sposób wiarygodny, aby znajdował się w trudnej sytuacji. Pomimo skorzystania przez referendarza sądowego z trybu, o którym mowa w art. 255 ustawy, nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych oraz sytuacji rodzinnej skarżącego.
W złożonym w dniu 7 sierpnia 2018 r. formularzu skarżący podkreślał, że w mieszkaniu o powierzchni 46 m2 mieszka razem z bardzo schorowaną żoną, wymagającą wózka inwalidzkiego, synem chorym na cukrzycę, który nie może znaleźć stałej pracy, wnuczką i synową zajmującą się dzieckiem.
Po skierowaniu do skarżącego wezwania do wskazania m.in., czy jego syn jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i do nadesłania stosownego zaświadczenia z urzędu pracy, J. U. w piśmie z 26 sierpnia 2018 r. oświadczył, że syn z nim nie mieszka.
W ocenie referendarza sądowego w takiej sytuacji nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, kto pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym, skoro w dniu 7 sierpnia 2018 r. skarżący oświadcza, że mieszka razem z żoną, synem, wnuczką i synową, a następnie 26 sierpnia 2018 r. (a więc w niewielkim odstępie czasowym) lakonicznie stwierdza, że syn z nim nie mieszka (jednocześnie nie wskazuje, czy w dalszym ciągu zamieszkuje z nim synowa i wnuczka).
Zauważyć ponadto trzeba, że dopiero po skierowaniu do skarżącego - w związku z informacjami wynikającymi z akt administracyjnych - wezwania do wyjaśnienia, czy skarżący lub jego żona uzyskują dochody z tytułu najmu domu, J. U. wskazał, że jego żona uzyskuje takie dochody.
Warto też zauważyć, że skarżący nie odniósł się w żaden sposób do wezwania z dnia 17 sierpnia 2018 r. w zakresie dotyczącym wskazania, czy syn lub synowa otrzymuje świadczenie wychowawcze na dziecko ("500 plus"), a także dotyczącym nadesłania wyciągów z rachunków bankowych skarżącego/ osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym z okresu ostatnich trzech miesięcy.
Dostrzec również trzeba, że nadesłane przy piśmie z 26 sierpnia 2018 r. faktury nie potwierdzają, aby wydatki związane z użytkowaniem mieszkania wynosiły 530 zł miesięcznie, jak skarżący wskazywał w formularzu (fakturę za gaz wystawiono na kwotę 73,64 zł, za energię elektryczną – 60,82 zł).
W ocenie referendarza sądowego wszystkie powyższe okoliczności wskazują na wybiórcze przedstawianie przez skarżącego informacji na temat jego sytuacji finansowej i powodują, że zachodzą wątpliwości co do rzetelności złożonych przez J. U. oświadczeń. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem udzielone informacje nie mogą być postrzegane jako spójne i przekonujące, na ich podstawie nie jest możliwe bezsporne ustalenie możliwości płatniczych skarżącego.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło