VII SA/Wa 1649/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A. i S. B. na postanowienie Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt sprawy skargę oddala. Krajowy Sąd Dyscyplinarny Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy postanowienie własne nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. o odmowie udostępnienia dokumentów z akt sprawy odpowiedzialności zawodowej w budownictwie H. N. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że żądanie wnioskodawców zakwalifikowano jako żądanie wglądu w akta sprawy z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie H. N. Udostępnienie akt sprawy administracyjnej jest przedmiotem regulacji art. 73 i 74 kpa, które jednoznacznie określają, że zarówno uprawnienie do przeglądania akt sprawy, jak i wydanie z jej akt uwierzytelnionych odpisów przysługuje wyłącznie stronom postępowania, a zatem podmiotom określonym wprost w art. 28 kpa. Stroną zaś jest podmiot legitymujący się interesem prawnym lub obowiązkiem ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. Cytując bogate w tym zakresie orzecznictwo, organ podkreślił, że interes prawny musi wynikać z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu, a odnosząc to do przedmiotowej sprawy stwierdził, że ani inwestor ani tym bardziej właściciel sąsiedniej nieruchomości nie są stronami postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy budowlanego H. N., który wykonywał ekspertyzę budowlaną dla budynku przy ul. [...] w G. Zainteresowani, którzy wystosowali skargę na czynności rzeczoznawcy do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa i wnoszący o wydanie oceny ekspertyz budowlanych wykonanych przez rzeczoznawcę H. N. są stroną w postępowaniu wszczętym ich wnioskiem, natomiast nie są stroną postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy. Postępowanie to nie dotyczy bowiem interesu prawnego inwestorów i właścicieli nieruchomości sąsiedniej ani w sposób bezpośredni, ponieważ decyzja nie rozstrzyga o ich uprawnieniach lub obowiązkach, ani w sposób pośredni, ponieważ oddziaływa na ich prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej obwinionego z inwestorami i właścicielami nieruchomości sąsiedniej. Dlatego też A. i S. B. nie mogli otrzymać dokumentów z akt sprawy odpowiedzialności zawodowej w budownictwie H. N. Skargę sądową na powyższe postanowienie wnieśli małż. B., przedstawiając zarzuty merytoryczne, dotyczące budowy inwestora D. na sąsiedniej nieruchomości. Skarżący określili, że ich skarga dotyczy postanowienia nr [...] Krajowego Sądu Dyscyplinarnego Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. oraz postanowienia Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., które dotyczą odpisów decyzji Krajowego Sądu Dyscyplinarnego z dnia [...].11.2005 r. i [...].01.2006 r. ze sprawy odpowiedzialności zawodowej w budownictwie H. N. Skarżący podkreślili, że istotną sprawą dla nich jest ocena ekspertyz budowlanych H. N. Uzyskana w ten sposób ocena zostanie przez skarżących przekazana do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla dalszego prowadzenia sprawy budynku Z. D. na sąsiedniej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podkreślając że skarżący złożyli dwa identyczne egzemplarze skargi do Krajowego Sądu Dyscyplinarnego i Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej. Organem właściwym do odpowiedzi na skargę dotyczącą postanowienia KROZ nr [...] z dnia [...].07.2006 r. jest KROZ. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Skarżący uczestniczą w postępowaniu administracyjnym dotyczącym budowy budynku Z. D. na nieruchomości sąsiedniej. Do tejże sprawy ekspertyzę budowlaną wykonywał rzeczoznawca H. N. Skarżący tę ekspertyzę uznali za nierzetelną i stronniczą i wystąpili ze skargą do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Polska Izba Inżynierów Budownictwa wszczęła z urzędu postępowanie, a następnie Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej skierował sprawę do Sądu Dyscyplinarnego. W postępowaniu dyscyplinarnym zapadło orzeczenie KSD w sprawie H. N. Skarżący zwrócili się do Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa o udzielenie informacji co do oceny ekspertyz H. N, a także przekazania ich treści oraz uzasadnienia decyzji Sądu Dyscyplinarnego dot. odpowiedzialności zawodowej H. N. To żądanie zostało zakwalifikowane jako żądanie wglądu w akta sprawy z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie H. N., ponieważ przedmiotowe dokumenty stanowią część akt sprawy odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy H. N., który sporządził ekspertyzę budowlaną dla budynku przy ul. [...] w G. na zlecenie właściciela Z. D. Rozpatrzenie żądania wglądu w akta sprawy odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy i wydanie przez organ Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa postanowienia odmownego w tej materii stało się podstawą przedmiotowej skargi sądowej. Żądanie zgłoszone organowi przez skarżących wymagało przede wszystkim rozważenia czy są oni stroną postępowania, bo zgodnie z art. 73 § 1 kpa tylko stronie postępowania organ obowiązany jest umożliwić przeglądanie akt sprawy i sporządzanie z nich notatek i odpisów. Trafnie więc rozważając te kwestię, organ powołując art. 28 kpa wskazał, że aby mieć przymiot strony należy wykazać interes prawny w danym postępowaniu lub w żądaniu dokonania czynności przez organ. Pojęcie zaś interesu prawnego ma charakter materialnoprawny, tzn. że musi wynikać z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej stanowiącej podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Nie wystarczy wykazać jakiegokolwiek interesu ale musi on mieć charakter prawny, a więc musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwości wydania określonej decyzji lub podjęcia czynności (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13.03.2001 r., sygn. akt I SA 2312/99). Odnosząc przepis art. 28 kpa do przedmiotowej sprawy organ stwierdził, ze ani inwestor ani tym bardziej właściciele nieruchomości sąsiedniej nie są stronami postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy budowlanego H. N. Sąd podziela ten pogląd wskazując iż nie istnieje norma prawna z której dla inwestora a tym bardziej właścicieli nieruchomości sąsiedniej wynikałyby określone prawa lub obowiązki w związku z odpowiedzialnością zawodową w budownictwie, której podlega obwiniony sprawujący funkcję rzeczoznawcy budowlanego. Skoro więc decyzja dotycząca odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy nie odnosi się bezpośrednio ani pośrednio do sytuacji prawnej inwestora a tym bardziej właścicieli nieruchomości sąsiedniej, to nie mają oni statusu strony tego postępowania, a co za tym idzie uprawnienia z art. 73 § 2 kpa. Z tych względów obowiązany był odmówić skarżącym udostępnienia dokumentów z akt sprawy dot. odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy budowlanego. Wyjaśnić też należy (podnosił to organ), ze skarżący błędnie zrozumieli pojęcie strony zawarte w pouczeniu zaskarżonego postanowienia. Jako wnoszący o udostępnienie dokumentów ze sprawy rzeczoznawcy, są oni stroną postępowania administracyjnego wszczętego ich wnioskiem o udostępnienie akt sprawy odpowiedzialności zawodowej, natomiast nie są stroną w postępowaniu dotyczącym stricte odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy, w której to sprawie Krajowy Sąd Dyscyplinarny umorzył postępowanie. Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).