VII SA/Wa 1651/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-05

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie o odmowie wznowienia postępowania i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., gdy organ pierwszej instancji nie zbadał wnikliwie daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kluczowe było ustalenie przez organ pierwszej instancji daty, w której strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie i wymagało dalszych wyjaśnień, których organ pierwszej instancji nie przeprowadził wnikliwie.
Stan faktyczny
H. T. złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, wskazując jako podstawę art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. oraz datę dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia na 11.01.2017 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlane odmówił wznowienia postępowania, uznając, że termin został przekroczony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) uchylił postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organ ten nie zbadał wnikliwie rozbieżności między datą wskazaną we wniosku (11.01.2017 r.) a datą wynikającą z załączonych oświadczeń (11.02.2017 r.) oraz datą nadania wniosku pocztą (22.02.2017 r.). Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając GINB naruszenie przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz, asesor WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi H. T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę Uzasadnienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") postanowieniem z [...] maja 2017 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia H. T. – uchylił w całości postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną własną decyzją z [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] (dalej: "PINB") z [...] listopada 2014 r., nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy rurociągu przesyłowego o średnicy 600 mm biegnącego od ujęcia wody w [...] do [...], w obrębie działki nr [...], [...], obręb [...], na terenie posesji nr [...] w [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił na czym polega postępowanie wznowieniowe; kolejno wskazał, że H. T. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...]WINB z dnia [...].02.2015 r., nr [...]. We wniosku wskazała, że o przesłankach do wznowienia dowiedziała się w dniu 11.01.2017 r. Do wniosku załączyła dokumenty potwierdzające jej status strony w postępowaniu administracyjnym oraz dokumenty potwierdzające termin, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] [...]WINB odmówił wznowienia postępowania twierdząc, że wnioskodawczyni nie zachowała terminu z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H. T., w którym wskazała, że we wniosku przy wskazywaniu daty powzięcia informacji zaistniała oczywista omyłka pisarska, natomiast organ nie dokonał prawidłowej analizy oświadczeń złożonych wraz z wnioskiem, które winny organowi nasunąć wątpliwości co do omyłkowo wskazanej przez wnioskującą daty. Po rozpatrzeniu zażalenia organ odwoławczy stwierdził, że należy się zgodzić z argumentacją skarżącej, w części dotyczącej konieczności wyjaśnienia wątpliwości związanej z datą powzięcia informacji niezbędnej do określenia terminu w postępowaniu wznowieniowym. Kolejno zatem organ, powołując się na treść art. 148 § 1 i 4 k.p.a. wskazał, że w niniejszej sprawie organ wojewódzki odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...]WINB z [...].02.2015 r., nr [...] z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia wniosku bowiem skarżąca wiedzę o przedmiotowej sprawie posiada od dnia 11.01.2017 r. - w związku z czym termin na wniesienie wniosku o wznowienie postępowania, z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., minął w dniu 11.02.2017 r. Również termin do wznowienia postępowania z przesłanki art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a., minął w dniu 11.02.2017 r. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że analiza akt sprawy wykazuje, że organ wojewódzki nie zbadał wnikliwie, czy pismo wnioskodawczynij zostało złożone z zachowaniem ustawowego terminu określonego w art. 148 k.p.a. H. T. złożyła wniosek o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. - na jego złożenie stosownie do ww. przepisów przysługuje miesięczny termin od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach. Wniosek o wznowienie postępowania H. T. nadała w placówce pocztowej w dniu 22.02.2017 r. Z zażalenia skarżącej wynika, że we wniosku o wznowienie postępowania błędnie wskazała dzień 11.01.2017 r. jako termin, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Jednak jak wskazuje skarżąca zgodnie z załączonym do wniosku o wznowienie postępowania oświadczeniem - wiadomość o przesłankach do wznowienia postępowania powzięła w dniu 11.02.2017 r. od K. P., który przekazał jej wszechstronną wiedzę o przedmiotowym postępowaniu. Analiza treści uzasadnienia objętego zażaleniem postanowienia wykazała, że organ wojewódzki nie odniósł się do rozbieżności w terminach wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania i dołączonych do niego dokumentach. Co prawda we wniosku jako termin, w którym strona dowiedziała się o przesłankach do wznowienia postępowania, jest podany dzień 11.01.2017 r., to jednak w oświadczeniach dołączonych do przedmiotowego wniosku termin ten wskazany jest na dzień 11.02.2017 r. W związku z rozbieżnością, organ powinien wezwać wnioskodawczynie o wskazanie precyzyjnie dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach warunkujących wznowienie postępowania i dopiero na tej podstawie ocenić czy termin został zachowany. Powołując się na orzecznictwo sądowo administracyjne organ wskazał, że gdy organ ma wątpliwości co do udowodnienia przez stronę daty uzyskania informacji o wydanej w sprawie decyzji, to nic nie stoi na przeszkodzie, aby dokładnie wyjaśnił ten fakt, do czego obliguje organ treść art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ wojewódzki nie przeprowadził wnikliwej analizy materiału dowodowego w pierwszej fazie postępowania. Nie zbadał precyzyjnie czy podanie o wznowienie postępowania spełnia wszystkie wymogi formalne, w szczególności czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie określonym w art. 148 k.p.a., tj. czy ustawowy termin jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie został zachowany. Mając ww. okoliczności na względzie, zasadnym było – w ocenie organu - uchylenie zaskarżonego postanowienia [...]WINB z dnia [...].04.2017 r., nr [...], i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w wyżej przedstawionej kwestii i wydania stosownego rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2017 r. złożyła H. T. wnosząc o: - stwierdzenie w całości jego nieważności, oraz stwierdzenie nieważności poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, ewentualnie o : - uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia - zobowiązanie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania wynikającego z przepisu prawa art. 145a § 1 p.p.s.a. w terminie 14 dni od daty doręczenia przez Sąd wyroku wraz z aktami sprawy organowi, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie występują przesłanki wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, ponieważ do wniosku zostały przedłożone dwa oświadczenia wskazujące na termin, o którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, oraz dodatkowe oświadczenie z 6.07.2017 r. przedłożone GINB do akt niniejszej sprawy; - rozstrzygniecie niniejszej sprawy przez Sąd na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną; - przeprowadzenie przez Sąd istotnego dowodu uzupełniającego z oświadczenia woli z 6.07.2017 roku na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. celem niezbędnego wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które nie spowoduje nadmiernego przedłużania postępowania w sprawie; - zasądzenie w związku z art. 200 p.p.s.a. na rzecz skarżącej kosztów postępowania w razie uwzględnienia skargi. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła obrazę prawa procesowego, a to: • art. 7 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie, ponieważ GINB nie podjął czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego dotyczącego uchybienia terminowi wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego; • art. 8 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie, gdyż prowadzone przez organ postępowanie administracyjne nie budzi zaufania skarżącej do władzy publicznej; • art. 12 § 1 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie, ponieważ brak było działania GINB w sprawie wnikliwie i szybko w celu skutecznej ochrony interesu prywatnego, tym samym nie została osiągnięta zasada końcowego celu postępowania administracyjnego w najkrótszym czasie należąca do kardynalnych zasad dobrego postępowania; • art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 138 § 2, poprzez błędną jego wykładnię, ponieważ ze zwłoką oraz rażąco Organ przekroczył termin załatwienia sprawy w postępowaniu wyjaśniającym; • art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędną jego wykładnię, ponieważ GINB nie zebrał i nie rozpatrzył z obowiązku całego materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy oraz w aktach dotyczącej ostatecznej decyzji Nr [...] z dnia [...].02.2015 r. [...]WINB, co miało wpływ na wynik sprawy; • art. 138 § 2 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie, ponieważ GINB uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, kiedy to winien był uchylić zaskarżone postanowienie i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, tj. wydać postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego lub o odmowie wznowienia postępowania co do ostatecznej decyzji organu wojewódzkiego, • art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 150 § 2 k.p.a., poprzez jego nie zastosowanie, ponieważ GINB powinien był jako organ wyższego stopnia uchylić w całości zaskarżone postanowienie i orzec co do istoty sprawy, tj. wydać postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego lub o odmowie wznowienia postępowania co do ostatecznej decyzji organu wojewódzkiego, • art. 138 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez błędne jego zastosowanie, ponieważ są to przepisy, które wzajemnie się wykluczają, • art. 150 § 2 k.p.a., poprzez brak jego zastosowania, ponieważ jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu wymienionego w § 1, o wznowieniu postępowania rozstrzyga organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznacza organ właściwy w sprawach wymienionych w art. 149 § 2 k.p.a., • art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez brak jego zastosowania, ponieważ każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd lub organ administracji publicznej, a w niniejszej sprawie GINB prowadzi postępowanie administracyjne niejawnie (brak stosownych zawiadomień dla wszystkich stron postępowania, w tym również w dalszym ciągu nieustalonych przez organ innych osób mających przymiot strony postępowania), ogranicza się tylko do wydawania postanowień niezgodnych z prawem na wszystkie wnioski skarżącej, powodując przewlekłość postępowania oraz nie dąży do wydania Postanowienia o wznowieniu postępowania dotyczącego ostatecznej decyzji lub jego odmowy, tym bardziej, że samowolnie wybudowany niezgodnie z wytycznymi techniczno - budowlanymi oraz ustawą prawo budowlane w dacie budowy obiekt budowlany w postaci magistrali wodnej o średnicy 600 mm zagraża życiu i zdrowiu ludzkiemu, z czego organ nadzoru budowlanego doskonale zdaje sobie sprawę, ponieważ we wszystkich sprawach toczących się przed organami nadzoru budowlanego zostały przedłożone dowody wskazujące na prawdopodobieństwo wystąpienia katastrofy budowlanej, co jest rażącą niesprawiedliwością oznaczającą również okoliczność, że GINB jest rażąco stronniczy pomimo widocznej ciężkiej wadliwości ostatecznej decyzji wydanej przez [...]WINB z dnia [...].02.2015 r., powodując u stron postępowania przekonanie, że na Organ mają negatywny wpływ inne organy administracji publicznej oraz strona przeciwna tj. Spółka Wodociągi i Kanalizacji z [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, skarga zaś jest niezasadna. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że kwestionowane w niniejszej sprawie postanowienie zostało podjęte w postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w sprawie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Podstawę prawną kontrolowanego przez Sąd postanowienia GINB z [...] maja 2017 r. stanowi art. 138 § 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią było zatem zbadanie przez Sąd zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję (postanowienie) w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja (postanowienie) kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Konieczność istnienia tego rodzaju instytucji proceduralnej powstaje na tle potrzeby rozwiązania takich sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania (w szczególności dowodowego), na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo, gdy powstały później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy. Wszczęcie postępowania w sprawie uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek: pierwszą jest załatwienie sprawy decyzją ostateczną, natomiast drugą jest wystąpienie co najmniej jednej z wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 oraz art. 145a k.p.a. wad decyzji administracyjnych lub postanowień. Badanie, czy wskazana przez wnioskodawcę przesłanka obligująca do wznowienia postępowania faktycznie zaistniała następuje dopiero w trakcie tzw. postępowania właściwego. Postępowanie w sprawie wznowienia podzielić można na dwa etapy - etap wstępny i etap rozpoznawczy. W postępowaniu wstępnym bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia takiego wniosku i czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wyliczoną w art. 145 i 145 lit. a i b k.p.a. Poza tymi wymogami organ nie może dokonywać oceny zasadności wniosku i przeprowadzać postępowania co do przyczyn wznowienia. Na tym etapie bowiem organ nie rozstrzyga, czy wskazane w podaniu okoliczności są prawdziwe i czy rzeczywiście wystąpiły. W razie nie wystąpienia warunków ustawowych organ powinien zastosować dyspozycję przewidzianą w art. 149 § 3 k.p.a. W pozostałych przypadkach ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie według reguł określonych w art. 150 i 151 k.p.a. (por. wyrok NSA z 29 września 2009 r., I OSK 143/09; wyrok WSA w Warszawie z 10 grudnia 2015 r., VII SA/Wa 993/15, CBOSA). Odnosząc się do zarzutu skargi uchylania się przez GINB od rozstrzygnięcia przesłanek wznowieniowych, wskazać należy, że na etapie na którym znajduje się sprawa niniejsza organ odwoławczy mógł jedynie ocenić prawidłowość wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, co też uczynił. Postanowienie to jest postanowieniem formalnym. Nie rozstrzyga o zasadności powołanych przesłanek wznowieniowych. Tego organy dokonają dopiero w kolejnym etapie postępowania wznowieniowego - merytorycznym, o ile postępowanie formalne zakończy się pozytywnie dla wnioskującej - czyli postanowieniem wznawiającym postępowanie. Samo wniesienie podania o wznowienie postępowania nie wszczyna automatycznie postępowania. Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest - jak wskazano wyżej - ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości złożenia wniosku. Po otrzymaniu wniosku organ jest zatem zobligowany do ustalenia, czy wniesiony został przez uprawniony podmiot, czy osoba domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istniejącej w obrocie prawnym oraz czy osoba przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania organ administracji ma obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Podstawą odmowy wznowienia postępowania nie może być merytoryczna ocena przesłanek wznowienia postępowania, bowiem taka ocena może być dokonana dopiero na etapie postępowania właściwego i w decyzji wydanej po wznowieniu postępowania. (wyrok WSA w Olsztynie z 13 lutego 2014 r., II SA/Ol 1143/13, publ: LEX nr 1429648; wyrok WSA we Wrocławiu z 7 stycznia 2016 r. II SA/Wr 605/15, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już zatem wyżej wskazano, organ administracji publicznej właściwy w sprawie wznowienia postępowania bada z urzędu zachowanie terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że strona jest zobowiązana do udowodnienia, w jakiej dacie dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, ze ścisłością dostateczną dla ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło z zachowaniem terminu ustanowionego ww. przepisie. Powyższe prawidłowo zinterpretował w niniejszej sprawie organ odwoławczy i dlatego prawidłowo też uchylił postanowienie organu pierwszej instancji w celu ustalenia przez ten organ daty koniecznej do obliczenia terminu z art. 148 § 1 k.p.a. – mając na uwadze nie tylko przepisy prawa o charakterze cogentis, ale również interes skarżącej. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma bowiem istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nie było więc podstaw do zastosowania przez organ odwoławczy art. 136 k.p.a. Samodzielne uzupełnienie materiału dowodowego sprawy i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ odwoławczy, mogłoby być oceniane w kategorii naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, szczególnie, jeżeli na podstawie tych ustaleń doszłoby do całkowicie odmiennego orzeczenia organu odwoławczego niż to miało miejsce w decyzji organu I instancji. Dopiero po prawidłowym rozpatrzeniu sprawy przez organ pierwszej instancji, wypowiedzieć będzie się mógł (w wypadku zaskarżenia decyzji pierwszoinstancyjnej) organ odwoławczy, nie naruszając w ten sposób zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. Podjęcie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być bowiem sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ odwoławczy ma tylko kompetencje kasacyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 maja 2007 r., I OSK 1859/06, LEX nr 338621). Z kolei, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, że to do organu I instancji należy prawidłowe wyjaśnienie i sprawdzenie zachowania przez stronę wymaganego prawem (i obliczenie) terminu wniesienia podania o wznowienie postępowania i na tej podstawie orzeczenia o wznowieniu bądź odmowie wznowienia. Sąd podziela zatem stanowisko organu odwoławczego, że ustalenie daty powzięcia przez H. T. informacji będących podstawą do uznania powołanych przez nią przesłanek wznowieniowych będzie miało decydujący wpływ na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Bez tego ustalenia organ II instancji nie może we własnym zakresie wydać rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego powodu Sąd uznał, iż organ odwoławczy prawidłowo i poprawnie wyjaśnił dlaczego uznał, że postanowienie organu I instancji należało uchylić w trybie art. 138 § 2 k.p.a., a sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Biorąc pod uwagę powyższe za niesłuszne należy uznać zarzuty i ich uzasadnienie, podniesione w skardze. Skarżąca myli instytucje procesowe, na które w skardze się powołuje odnośnie naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym wnikliwości i szybkości postępowania oraz stwierdzenia nieważności. Wszystkie one zostały w sprawie prawidłowo zastosowane w celu ochrony praw skarżącej do prawidłowego i wnikliwego oraz właśnie szybkiego postępowania. W zaskarżonym postanowieniu nie zaistniały również przesłanki do stwierdzenia jego nieważności wymienione w art. 156 k.p.a., a którego domaga się skarżąca. Sąd nie podziela zatem podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych - art. 7, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 77, art. 138 § 1 pkt 2, art. 138 § 2, art. 150 § 2 k.p.a. oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP ("Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd"). W ocenie Sądu kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, iż nie narusza ono prawa. Organ przeprowadził postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w powołanych przepisach kodeksu, a w szczególności nie naruszył ustawy zasadniczej. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej, a uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest poprawne i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a.; organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla swojego rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone oraz jaki jest zakres analizowanych ustaleń. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ I instancji rzeczywiście nie dostrzegł i dlatego nie przeanalizował zawartych w dokumentacji rozbieżności dotyczących daty, w oparciu o którą należy obliczyć czy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania przez stronę skarżącą został zachowany, co z kolei dostrzegł organ odwoławczy, i w interesie strony skarżącej oraz zobligowany przepisami - prawidłowo uchylił wadliwe postanowienie. W kwestii zarzutów skargi dotyczących legalności budowy rurociągu przesyłowego wskazać trzeba, że zasadniczo odnoszą się do kwestii materialnoprawnych (naruszenie art. 3 i art. 5 Prawa budowlanego, art. 140 i art. 144 k.c.), a takie nie były badane w sprawie. Konkludując, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie niezasadnie zarzucono w skardze naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Prawidłowo GINB uchylił postanowienie [...]WINB z [...] kwietnia 2017 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi celem podjęcia właściwych w sprawie działań. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło