VII SA/Wa 1655/07

WyrokWSA w Warszawie2007-12-11

Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać uznana za nieważną z powodu braku zgody sąsiada, jeśli przepis uzależniający wydanie pozwolenia od takiej zgody został wyeliminowany z obrotu prawnego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego?
Ratio decidendi
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wyeliminowanie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego przepisu uzależniającego wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości od zgody sąsiada powoduje, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu, jeżeli inwestor nie uzyskał zgody sąsiada. Nie można bowiem stwierdzić rażącego naruszenia przepisu, który został wyeliminowany z obrotu prawnego jako niezgodny z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego dla małżonków J. na działce sąsiadującej z jego nieruchomością. Argumentował, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie uzyskano zgody Ministra na odstępstwa od warunków techniczno-budowlanych oraz budynek jest wyższy od jego obiektu. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że inwestor uzyskał zgodę sąsiada, a późniejsze odstępstwa od projektu nie mają wpływu na postępowanie nieważnościowe. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że przepis uzależniający pozwolenie od zgody sąsiada został wyeliminowany przez Trybunał Konstytucyjny.
Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Wnioskiem dnia 29 marca 2007r. S. M. wystąpił o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta C. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia dla małżonków J. na budowę budynku gospodarczego na działce ewid. nr [...] w C. [...], jak wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W wyniku wszczętego postępowania nieważnościowego Wojewoda [...] decyzją z [...] maja 2007r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu, gdyż nie stwierdził naruszeń przepisów mogących skutkować nieważnością orzeczenia z art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewoda wskazał, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, inwestor miał obowiązek uzyskać zgodę wszystkich współwłaścicieli działek z uwagi na realizację inwestycji bezpośrednio przy granicy działki budowlanej. Właściciel sąsiedniej działki S. M. najpierw sam udzielił takiej zgody 13 września 2000r., a następnie oświadczenie to zostało zmienione na oświadczenie obojga małż. M. z datą 24 listopada 2000r. i zawierało jedyne zastrzeżenie, aby budynek sąsiedni był usytuowany tylną (podłużną) ścianą we wspólnej granicy i przystawiony do ściany istniejących 2 budynków gospodarczych stojących także w granicy. Tak więc - jak stwierdził organ - przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę nie nastąpiło naruszenie przepisów, natomiast fakt stwierdzonych w odrębnym postępowaniu odstępstw od zatwierdzonego projektu nie pozostaje w sprzeczności z udzieloną zgodą przez zainteresowanego. Powyższa decyzja został utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2007r. [...], gdzie organ odwoławczy powołując zapis § 12 ust. 4 i 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r., wskazał iż przepis dopuszczał usytuowanie budynku przy granicy działki budowlanej za uzyskaniem zgody jej właściciela. Usunięcie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r. zapisu § 12 ust. 6 wskazanego wyżej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, powoduje, że brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli inwestor nie uzyskał zgody sąsiada. Odnosząc się do przedmiotowej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że projektowany budynek gospodarczy przylega bezpośrednio do już istniejącego w granicy obu działek, budynku gospodarczego skarżącego i nawiązuje do gabarytów istniejącej zabudowy, co oznacza, że spełnia wymogi przepisów techniczno - budowlanych. Tym samym - jak stwierdził GINB rozstrzygnięcie organu odwoławczego aczkolwiek z nieco innych przyczyn, jest tożsame z rozstrzygnięciem organu wojewódzkiego. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł S. M., bo nie zgadza się z uzasadnieniem Zdaniem skarżącego decyzji o pozwoleniu nie można było wydać bez uzyskania zgody Ministra w trybie art. 9 prawa budowlanego na odstępstwa od warunków techniczno - budowlanych i to decyduje - według skarżącego - o rażącym naruszeniu prawa. Nadto nie zgadza się z twierdzeniem organu odwoławczego o nawiązaniu do istniejącej zabudowy, skoro zaprojektowany i wykonany obiekt jest wyższy od jego obiektu o ok. 0,65 m. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym. Postępowanie to jest nadzwyczajnym trybem mającym na celu stwierdzenie czy decyzja kontrolowana została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego tj. czy wystąpiły przesłanki wymienione w tym przepisie, a stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności. Postępowanie nadzorcze jest, więc postępowaniem prowadzonym w ograniczonym zakresie, a to oznacza, że organ nadzoru nie rozstrzyga istoty sprawy, zajmując się tylko i wyłącznie wadliwością samej decyzji kontrolowanej. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji (art. 16 kpa) i z tego względu zastosowanie tego nadzwyczajnego środka wzruszenia decyzji winno opierać się na wnikliwej ocenie legalności kontrolowanej decyzji. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Kontrola postępowania nieważnościowego dotyczyła decyzji o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego. Budynek ten miał być posadowiony we wspólnej granicy ze skarżącym (przystawiony tylną ścianą do jego dwóch budynków gospodarczych) i zgodnie z obowiązującymi w okresie wydawania decyzji przepisami, inwestor uzyskał zgodę wszystkich współwłaścicieli sąsiednich działek. Skarżący wystąpił zaś o stwierdzenie nieważności pozwolenia z uwagi na zlokalizowanie obiektu w granicy z jego budynkiem i jeszcze przewyższającym go kwestionując też swoją zgodę na realizację tego obiektu. Organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, gdyż projektowany budynek spełniał wymogi przepisów techniczno - budowlanych. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wyeliminowanie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001r. przepisu § 12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, uzależniającego wydanie pozwolenia na budowę przy granicy nieruchomości od wyrażenia zgody przez właściciela działki sąsiedniej powoduje, iż brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu, jeżeli inwestor nie uzyskał zgody sąsiada. Nie można bowiem stwierdzić rażącego naruszenia przepisu, co do którego zapadł wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający jego niekonstytucyjność. Stanowisko to znajduje oparcie w poglądzie prezentowanym w orzecznictwie, iż nie można domagać się stwierdzenia nieważności decyzji w oparciu o przepis prawa materialnego, który został na skutek orzeczenia TK wyeliminowany z obrotu prawnego jako niezgodny z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2004r. II OSK 771/05). Za chybiony należy uznać zarzut skargi o rażącym naruszeniu prawa przy wydawaniu pozwolenia wskutek nie przeprowadzenia postępowania w trybie art. 9 prawa budowlanego tj. uzyskania zgody Ministra na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych, bowiem ustalenia projektu budowlanego a odstępstwo od projektu przy jego realizacji to dwa odrębne zagadnienia. Odstępstwo przy realizacji od założeń projektu pozostaje bez wpływu na postępowanie nieważnościowe dotyczące zatwierdzenia projektu i pozwolenia na budowę, które jak już wyżej wskazano jest postępowaniem o ograniczonym zakresie i dotyczy tylko wady kwalifikowanej w decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.153 poz. 1270 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło