VII SA/Wa 1657/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-19
Skład orzekający: Mirosław Montowski, Tomasz Janeczko, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nałożył na współwłaścicieli obowiązek dostarczenia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych, polegających na wykonaniu otworu w ścianie nośnej, bez wystarczającego uzasadnienia i precyzyjnego określenia zakresu tej oceny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nadzoru budowlanego nie wykazał w sposób wystarczający uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku i prawidłowości wykonanych robót budowlanych. Postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia oceny technicznej było zbyt lakoniczne, nieprecyzyjne co do zakresu i nie zawierało wyczerpującego uzasadnienia, co narusza przepisy postępowania administracyjnego. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na współwłaścicieli obowiązek dostarczenia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu otworu w ścianie nośnej budynku. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolną ocenę dowodów, a także wadliwe zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. W. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia oceny technicznej budynku I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. W. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "[...]WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 1202, dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu zażalenia [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ pierwszej instancji", "PINB w Powiecie [...]") Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r., znak: [...], nakładające na współwłaścicieli: [...] obowiązek dostarczenia, w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne, oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych do 1980 r. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...], polegających na wykonaniu w ścianie nośnej otworu przejściowego w piwnicy, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane; w przypadku stwierdzenia, że wykonane roboty budowlane nie odpowiadają przepisom lub normom, wymagane opracowanie winno zawierać dokładny i szczegółowy zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z Prawem budowlanym.
Powyższe postanowienie, zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 10 stycznia .2019 r. odbyła się rozprawa administracyjna, w wyniku której ustalono, iż w okresie do 1980 r. w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] poprzedni właściciel budynku dokonał samowoli budowlanej polegającej na wybudowaniu po stronie zachodniej budynku, na istniejącym podeście schodowym, ganku wejściowego pod płytą betonową wspornikową oraz na wykonaniu otworu przejściowego w ścianie nośnej piwnicy.
Postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2019 r. PINB w Powiecie [...] nałożył na współwłaścicieli: [...] obowiązek dostarczenia, we wskazanym terminie, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych do 1980 r. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...].
Postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2019 r., [...]WINB uchylił ww. rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. PINB w Powiecie [...] nałożył na ww. współwłaścicieli obowiązek dostarczenia, w terminie dwóch miesięcy od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne, oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych do 1980 r. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w [...], polegających na wykonaniu w ścianie nośnej otworu przejściowego w piwnicy, sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
Zażalenie na ww. postanowienie, w ustawowym terminie, złożyła J. W.
Po rozpatrzeniu zażalenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB w Powiecie [...] z [...] kwietnia 2019 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy za zasadny uznał pogląd organu pierwszej instancji, że w przypadku stwierdzenia, że wykonane roboty budowlane nie odpowiadają przepisom lub normom, wymagane opracowanie winno zawierać dokładny i szczegółowy zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia tych robót do stanu zgodnego z Prawem budowlanym.
W tym miejscu organ przytoczył treść swojego uzasadnienia postanowienia Nr [...] z [...] marca 2019 r.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że PINB w Powiecie [...] podzielił przedmiotowe postępowanie, bowiem wydał dwa postanowienia dotyczące omawianej nieruchomości (dot. robót budowlanych polegających na wykuciu otworu w ścianie nośnej w piwnicy w budynku przy ul. [...] w [...] oraz w sprawie ganku wejściowego wybudowanego samowolnie w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]). Postanowieniem Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r. organ I instancji nałożył, na podstawie art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974r., na współwłaścicieli obowiązek sporządzenia i dostarczenia, we wskazanym terminie, ekspertyzy technicznej wybudowanego samowolnie na istniejącym podeście schodowym ganka wejściowego pod płytą betonową wspornikową w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w [...]. Natomiast, postanowieniem Nr [...] (które jest przedmiotem zaskarżenia) nałożył, na podstawie obowiązującego w dacie wydania postanowienia art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego na ww. współwłaścicieli, obowiązek sporządzenia i przedstawienia, we wskazanym terminie, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu w ścianie nośnej otworu przejściowego w piwnicy w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w [...].
W tym miejscu organ odwoławczy powołując się na treść art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego ocenił, iż stan faktyczny niniejszej sprawy dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowalnych dokonanych do 1980 r. w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w [...] wypełnia przesłanki wynikające ww. przepisu. Zdaniem organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie wskazuje na uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonanych robót budowlanych w omawianym budynku, dlatego też nałożenie na ww. współwłaścicieli obowiązku przedłożenia oceny technicznej (określającej jednocześnie zakres i sposób usunięcia ewentualnych nieprawidłowości, mających na celu doprowadzenie tych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem) jest słuszne, celowe i zgodne z przepisami Prawa budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego za powyższym przemawia również fakt, że ww. roboty były wykonane do 1980 roku i dotyczą ściany nośnej budynku. Organ odwoławczy podkreślił także, że upoważniony przedstawiciel organu powiatowego podczas czynności kontrolnych (przeprowadzonych 10 stycznia 2019 r.) nie mógł jednoznacznie stwierdzić czy omawiane roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo. Organ odwoławczy zaznaczył ponadto, że z treści protokołu oględzin z 8 maja 2017 r. wynika, iż na suficie w przejściu do piwnicy występuje rysa potwierdzająca pęknięcie stropu. Zdaniem organu wojewódzkiego organ powiatowy pomimo wiedzy specjalistycznej z zakresu normowanego Prawem budowlanym, nie ma możliwości przy jej użyciu w toku zwykłych czynności (oględzin budynku) dokonać kompleksowej i szczegółowej oceny w powyższym zakresie. Omawiane prace ingerowały w ścianę nośną obiektu.
W ocenie organu odwoławczego przedstawione okoliczności w sposób wystarczający uzasadniają nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej, która oceni zakres prac i ich zgodność z przepisami oraz określi sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
[...]WINB wskazał następnie powołując się na orzecznictwo, że adresatem obowiązku nakładanego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego mogą być tylko podmioty w tym przepisie wymienione. Postanowienie wydawane na tej podstawie prawnej ma charakter dowodowy i służy zebraniu materiału dowodowego na potrzeby już prowadzonego postępowania lub też materiału weryfikującego potrzebę wszczęcia postępowania.
Organ odwoławczy zaznaczył także, że skutki niedostarczenia ocen lub ekspertyz bądź też wadliwości, reguluje art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, przewidując zlecenie przez właściwy organ ich wykonania na koszt osób zobowiązanych do ich dostarczenia. Jednoznaczna regulacja ustawy – zdaniem organu odwoławczego - nie pozwala zatem na odstąpienie od powyższego trybu przez organy nadzoru budowlanego.
Odnosząc się do treści zażalenia [...]WINB wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy organu powiatowego wybudowanie samowolnie ganka wejściowego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. [...] w [...] będzie przedmiotem odrębnego postępowania. PINB w Powiecie [...] odrębnie, na podstawie art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nałożył na współwłaścicieli obowiązek sporządzenia i dostarczenia stosownej ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych dokonanych do 1980 r. w omawianym budynku, polegających na wybudowaniu po stronie zachodniej ganku.
Organ odwoławczy ocenił, iż PINB w Powiecie [...] prawidłowo uznał, iż roboty budowlane, polegające na wykonaniu w ścianie nośnej otworu przejściowego w piwnicy, nie podlegają reglamentacji art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego i należy w tym przedmiocie prowadzić postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zaznaczył w tym miejscu, że zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wykonanie otworu przejściowego nie stanowi budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
W świetle powyższych rozważań organ odwoławczy przyjął, iż kwestionowane postanowienie organu powiatowego Nr [...] zostało podjęte na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz w oparciu o prawidłową interpretację przepisów prawa materialnego i procesowego, a zatem brak jest podstaw do podważania jego treści.
W tym stanie rzeczy, zdaniem [...]WINB należało utrzymać w mocy postanowienie PINB w Powiecie [...] Nr [...] z [...] kwietnia 2019 r.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła [...]. Skarżąca zarzuciła przedmiotowemu rozstrzygnięciu naruszenie następujących przepisów:
- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, to jest mimo zaistnienia przesłanek do uchylenia postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z [...] kwietnia 2019 r. o nr [...] i konieczności orzeczenia co do istoty sprawy - utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia;
- art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na prowadzeniu postępowania z pominięciem wszelkich dostępnych w sprawie dowodów, w szczególności odstąpieniu od wnikliwego i łącznego rozpoznania okoliczności wynikających z analizy dowodu z oględzin nieruchomości obrazującego stan obecny nieruchomości i porównania go ze stanem pierwotnym budynku wynikającym z projektu budowlanego pochodzącego z 1963 r. co doprowadziło do błędnego określenia robót budowlanych przeprowadzonych w sposób samowolny do 1980 r. i zawężenie ich do wskazania wyłącznie jednego otworu w ścianie nośnej budynku, podczas gdy w rzeczywistości doszło do wykonania dwóch otworów w ścianach nośnych budynku oraz dobudowania ścian w pod istniejącym podestem od strony wschodniej;
- art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę praworządności oraz podważający zaufanie obywateli do organów Państwa;
- art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego wadliwe zastosowanie wobec okoliczności, że samowola budowlana stanowiąca przedmiot postępowania wszczętego na wniosek J. W. miała miejsce przed datą 1 stycznia 1995 r., co winno skutkować zastosowaniem w sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. 1974 Nr. 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
Mając na względzie powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego oraz o zasądzenie kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącej, wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty okazały się zasadne.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB w [...] [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Wyżej wspomnianym postanowieniem PINB, nałożył na podstawie art. 81 c ust. 2 na współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] w [...], w tym skarżącą, obowiązek sporządzenia i dostarczenia w terminie 2 miesięcy. oceny technicznej wykonanych robót budowlanych sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane.
Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 81 c ust. 2 Ustawy Prawo budowlane z 1994 r., organy administracji architektoniczno – budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tj. m.in. właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Postanowienie to, ma charakter dowodowy i nie rozstrzyga sprawy co do istoty w rozumieniu art. 104 k.p.a. Jego celem jest zgromadzenie materiału dowodowego, który następnie może być podstawą do podjęcia jednej z decyzji przewidzianych przepisami Prawa budowlanego. Postanowienie takie może zapaść w toku postępowania administracyjnego. Może być także wydane w celu sprawdzenia czy w ogóle zaistniała podstawa do wszczęcia takiego postępowania.
W orzecznictwie podkreśla się, że z uwagi na użycie w art. 81c ust.2 Prawa budowlanego nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy", zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań w trybie tego, przepisu muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 865/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOSA"). Skorzystanie z rozwiązania zawartego w powyższym przepisie musi być powodowane uzasadnionymi wątpliwościami, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Rozwiązanie to daje organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek, lecz o charakterze kwalifikowanym. Stosując wspomniany przepis, nie można dokonywać wykładni rozszerzającej. Stąd też organ, wydając postanowienie, obowiązany jest udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego winien być stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2013 r. , sygn. akt II OSK 917/12 opublikowany w CBOSA ).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy podkreślić zasadność postawionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia art. 6, 7, 8 § 1, 11, 77 § 1, 80 i 107 § 3 i 138 § 1 k.p.a. Postanowienie dotyczące obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, powinno kompleksowo i precyzyjnie wyjaśniać zakres tej ekspertyzy. Wymogów takich nie spełnia postanowienie PINB zaakceptowane przez organ odwoławczy.
Punktem wyjścia dla dokonania prawidłowych i szczegółowych ustaleń, jest konieczność sporządzenia dokładnego oraz czytelnego protokołu oględzin wschodniej części budynku, której dotyczył wniosek skarżącej. Pomijając już wspomnianą nieczytelność protokołu, wskazać należy, że jest on zbyt lakoniczny. Jak wynika z treści wniosku, skarżąca domaga się skontrolowania robót polegających na wyburzeniu dwóch ścian nośnych budynku od strony wschodniej: ściany nośnej pod gankiem budynku oraz ściany nośnej zewnętrznej, co Sąd interpretuje jako ścianę która pierwotnie podpierała schody wejściowe do budynku oraz ścianę w fundamencie budynku, której przebicie umożliwia wejście do piwnicy.
Z treści protokołu oględzin z dnia 9 maja 2017 r., nie wynika jasno, które otwory i w których ścianach poddane zostały kontroli przez organ nadzoru. Z kolei z treści postanowienia organu I instancji wynika, że przedmiotem kontroli, był otwór przejściowy w wewnętrznej ścianie nośnej w piwnicy, co może sugerować, że dotyczy to ściany rozdzielającej pomieszczenia piwniczne.
Reasumując organ powinien przeprowadzić ponowne oględziny budynku, sporządzić czytelny i dokładny protokół, z którego jasno będzie wynikać które otwory i w których ścianach budynku podlegały kontroli oraz uzupełnić go materiałem fotograficznym. Organ powinien też dokładnie wskazać jakie elementy lub zmiany w konstrukcji budynku ( ściany lub stropy ), budzą w jego ocenie uzasadnione wątpliwości co do jego stanu technicznego. Również te elementy powinny być dokładnie opisane i udokumentowane, aby w przyszłości, nie można było zarzucić ewentualnemu postanowieniu dowolności.
Pamiętając o przytoczonym wyżej orzecznictwie, organ po dokonaniu oględzin, powinien uzasadnić, jakie elementy budzą wątpliwości co do stanu technicznego budynku. Organ będący fachowym pionem administracji publicznej i dysponujący wiedzą konieczną do fachowej oceny zjawisk technicznych, powinien także uzasadnić, dlaczego nie może dokonać istotnych w sprawie ustaleń we własnym zakresie i widzi konieczność przeprowadzenia ekspertyzy.
Jeżeli takie wątpliwości się pojawią, organ w treści postanowienia nakładającego obowiązek wykonania stosownej ekspertyzy, powinien precyzyjnie określić jej zakres i wskazać jakich wykonanych robót budowlanych ma ona dotyczyć, czy związana jest z wykonaniem jednego czy kilku otworów i w których ścianach.
Poza zakresem postępowania prowadzonego przez organ, pozostaje kwestia samowolnego dobudowania od strony wschodniej bocznych ścian pod istniejącym podestem schodowym. Jest ona przedmiotem odrębnego postępowania, w toku którego PINB postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r., nałożył obowiązek dostarczenia ekspertyzy w oparciu o art. 56 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Nie jest natomiast zasadny podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego polegający na niezasadnym zastosowaniu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.
W art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zawarto przepis przejściowy, który wyklucza stosowanie art. 48 tej ustawy do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy nieobowiązującej ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nakazuje stosowanie przepisów dotychczasowych tylko w sprawach, o jakich mowa w art. 48 Prawa budowlanego tj. sprawach rozbiórki obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Do pozostałych spraw z zakresu Prawa budowlanego, mają zastosowanie przepisy aktualnie obowiązujące. ( por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 400/10, LEX nr 1080268). Organ zasadnie wskazał, że wykonanie otworu w ścianie nośnej w przeciwieństwie do wykonania ścian ganku będącego przedmiotem odrębnego postępowania, nie stanowi budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego z 1994 r. Takie prace nie mieszczą się zatem w zakresie robót wymienionych w art. 48 Prawa budowlanego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dostosuje się do wskazań Sądu, sporządzi dokładny i czytelny protokół oględzin oraz rozważy wydanie postanowienia w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, zaś w przypadku wydania takiego postanowienia, precyzyjnie określi zakres ekspertyzy i uzasadni przesłanki zastosowania tego przepisu.
Z uwagi na powyższe, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło