VII SA/Wa 1658/10

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2011 r. po rozpoznaniu wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r. znak: [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości postanawia: odmówić A. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący na rozprawie w dniu 16 marca wniósł o przyznanie adwokata z urzędu. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 6 kwietnia 2011 r. (wykonanym przy piśmie z dnia 11 kwietnia 2011 r.) przesłano wnioskodawcy formularz PPF w celu jego wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 5 maja 2011 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy A. G. na urzędowym formularzu PPF. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 23 maja 2011r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, - czy utrzymuje pensję kapłana z tytułu świadczenia posług religijnych, gdyż z podpisu skargi wynika, że jest kapłanem, jeśli tak należy podać jej wysokość, - czy przebywa na stałe w R., czy też został delegowany na określony czas, należy podać w jakim przebywa tam charakterze i celu, - w jakiej wysokości ponosi wydatki na niezbędne potrzeby własne, -czy ponosi samodzielnie opłaty za utrzymanie mieszkania ( gaz, opłaty za energię elektryczną, telefon, wodę, itp.), jeśli tak należy je wyszczególnić i podać ich wysokość, - czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należy wskazać ich wysokość, oraz do nadesłania: -kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego, jeśli wnioskodawca je posiada z trzech ostatnich miesięcy. W dniu 18 lipca 2011 r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca podał, że utrzymuje go matka. Wskazał, że miesięcznie na własne wydatki przeznacza kwotę 200 euro, którą otrzymuje od matki. Oświadczył, że nie otrzymuje żadnej pensji, przebywa czasowo w P. i czasowo w R.. Wyjaśnił, że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, gdyż mieszka u swojej matki w R.. Dodał, że posiada małe oszczędności. Wobec nie nadesłania dostatecznych danych do rozpoznania wniosku, kolejnym zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. przesłanym przy piśmie z dnia 3 sierpnia 2011 r. ponownie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień poprzez podanie: -wysokości miesięcznych dochodów matki, od której uzyskuje pomoc finansową - jaką funkcję wnioskodawca pełni w ośrodku [...] w [...] i czy uzyskuje z tego tytułu dochody jeśli tak, należało wskazać ich wysokość, - czy pełni jakieś funkcje kościelne lub prowadzi działalność w diecezji [...] w szczególności [...], jeśli tak, należało wskazać jakie i czy uzyskuje z tego tytułu dochody, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość, - w jakiej wysokości posiada oszczędności pieniężne należało podać ich wysokość, oraz do nadesłania: - kserokopii wyciągów bądź wykazów z konta bankowego, jeśli wnioskodawca je posiada z trzech ostatnich miesięcy. Wobec nie odebrania ww. pisma przez wnioskodawcę zarządzeniem z dnia 7 października 2011 r. zarządzono ponownie przesłać pismo z dnia 3 sierpnia 2011 r. wnioskodawcy pocztą elektroniczną. W dniu 11 października 2011 r. przesłano do wnioskodawcy pocztą elektroniczną ww. pismo. W dniu 14 października 2011 r. wnioskodawca udzielił na nie odpowiedzi. Następnie w dniu 18 października 2011 r. A. G. przesłał do Sądu drogą elektroniczną pismo w którym poinformował, że 19 października 2011 r. przylatuje do P. Zarządzeniem z dnia 18 października 2011 r. wezwano A. G. do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia 14 października 2011 r. uzupełniającego braki wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowiące odpowiedź na pismo z dnia 11 października 2011 r. wysłane do Sądu drogą elektroniczną do jego własnoręcznego podpisania bądź też nadesłania podpisanego egzemplarza ww. pisma, w terminie 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe zarządzenie przesłano 19 października 2011 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie podpisał pisma z dnia 14 października 2011 r. Wobec powyższego, w związku z rygorem określonym w wezwaniu ocenie podlegał stan faktyczny wynikający z oświadczeń zawartych w samym wniosku oraz nadesłanych wyjaśnieniach z dnia 18 lipca 2011 r. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, powinno być zatem stosowane w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin są odstępstwem od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywatel. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia skarżącego z obowiązku ich ponoszenia ( vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). Sąd (referendarz sądowy) nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego albo gdy nie są one do końca jasne. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący w nadesłanym formularzu podał jedynie, że jest osobą bezrobotną od 30 grudnia 2009 r. Ponadto oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. 49 m ². Zaznaczyć należy, że w nadesłanym formularzu wnioskodawca nie wskazał żadnego źródła dochodu z którego utrzymywałby się, jak również nie wyjaśnił z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje. Wnioskodawca nie podał również jakie ponosi koszty związane z mieszkaniem. Nie wiadomym jest także jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, lub skąd czy też od kogo je otrzymuje. Z podpisu skargi wynikało, że wnioskodawca jest kapłanem wobec nie podał, czy utrzymuje pensję kapłana z tytułu świadczenia posług religijnych. Uznano, że informacje podane we wniosku są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z tego też względu zarządzeniem z dnia 23 maja 2011 r. wezwano wnioskodawcę na podstawie art. 255 p.p.s.a do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 18 lipca 2011 r. wnioskodawca udzielił odpowiedzi. Podał, że utrzymuje go matka. Wskazał, że miesięcznie na własne wydatki przeznacza kwotę 200 euro, którą otrzymuje od matki. Oświadczył, że nie otrzymuje żadnej pensji, przebywa czasowo w P. i czasowo w R.. Wyjaśnił, że nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania, gdyż mieszka u swojej matki w R.. Dodał, że posiada małe oszczędności. Zważyć należy, że skarżący jedynie wybiórczo wykonał zarządzenie referendarza uchylając się przede wszystkim od podania wysokości posiadanych oszczędności pieniężnych oraz przedłożenia wyciągów bankowych. Nadto udzielone odpowiedzi przez wnioskodawcę nie zobrazowały w sposób dostatecznie dokładny jego stanu majątkowego oraz sytuacji materialnej i życiowej. Tymczasem zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Nadesłane wyjaśnienia nie są przekonywującą podstawą do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec wskazania przez wnioskodawcę, iż utrzymuje go matka powinien podać wysokość dochodów uzyskiwanych przez matkę czego nie zrobił, nie wyjaśnił także czy jest kapłanem, podał tylko ogólnikowo, iż nie otrzymuje, żadnej pensji, nie wyjaśnił z jakiego powodu od grudnia 2009 r. nie uzyskuje dochodów. Nie wyjaśniona została także dokładnie kwestia mieszkania, które wskazał, że posiada. W zapytaniu zaś o koszty utrzymania z nim związane wskazał, że zamieszkuje u matki. Nie wyjaśnił zatem, czy matka posiada odrębne mieszkanie, czy też mieszka wraz z nim w jego mieszkaniu, czy ponosi koszty utrzymania dwóch mieszkań. Nie wyszczególnił kosztów ponoszonych przez matkę związanych z utrzymaniem mieszkania/mieszkań. Zaznaczyć należy, że zarządzeniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. ponownie wezwano do uzupełnienia braków nadesłanego wniosku. W dniu 14 października 2011 r. wnioskodawca udzielił na nie odpowiedzi. Pismo to zostało nadesłane przez wnioskodawcę pocztą elektroniczną, a więc nie zawierało własnoręcznego podpisu wnioskodawcy, a taki wymóg wynika wprost z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Dlatego też wezwano wnioskodawcę do jego podpisania, a wobec nieuzupełnienia tego braku dane zawarte w tym piśmie nie zostały poddane weryfikacji. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż podane dane w formularzu oraz nadesłanym piśmie z dnia 18 lipca 2011 r. nie pozwalają jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości ocenić rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalić czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.