VII SA/Wa 166/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów związanych z usunięciem i parkowaniem pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję Przedmiotem skargi [...] jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2017 r. znak: [...], wydana w przedmiocie kosztów związanych z usunięciem i parkowaniem pojazdu. Z akt sprawy wynika, że pojazd marki [...] o numerze VIN: [...] i numerze rejestracyjnym [...], stanowiący własność [...], został usunięty z drogi w dniu [...] sierpnia 2016 r., zgodnie z dyspozycją usunięcia pojazdu nr [...], w związku z zagrożeniem jakie stwarzał w ruchu drogowym. O powyższym, właściciel pojazdu został powiadomiony 27 września 2016 r. przez Komendę Miejską Policji w [...], a jednocześnie pouczony o skutkach nieodebrania pojazdu w ciągu 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. O tych ostatnich, [...] został także pouczony pismem Starosty [...] z [...] października 2016 r. doręczonym 31 października 2016 r. Pismem z 2 listopada 2016 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego w [...][...] wniósł o przejęcie przedmiotowego pojazdu przez Powiat i obciążenie go wszelkimi kosztami. Pismem z 1 grudnia 2016 r. organ poinformował [...] o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Powiatu [...] ww. pojazdu marki [...]; pouczył przy tym o treści art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym i kolejny raz wezwał do odebrania przedmiotowego pojazdu w terminie 14 dnia od dnia otrzymania tego zawiadomienia. Przesyłka ta została doręczona 5 grudnia 2016 r. 9 stycznia 2017 r. Powiat [...] wniósł do Sądu Rejonowego w [...] o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Sąd Rejonowy w Siedlcach I Wydział Cywilny postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. o sygn. akt I Ns [...] orzekł przepadek pojazdu marki [...] o wskazanym powyżej nr VIN i rejestracyjnym. W dniu 9 sierpnia 2017 r. przedmiotowy pojazd został odebrany z parkingu strzeżonego. Następnie, pismem z 18 sierpnia 2017 r. Starosta [...] zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia i przechowywania na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] o ww. oznaczeniu, a dalej: decyzją z [...] września 2017 r. nr [...], na podstawie art. 130a ust. 10h, ust. 10i i ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260), orzekł o zobowiązaniu [...] do zapłaty 14.562,00 zł tytułem kosztów powstałych w związku z usunięciem i parkowaniem na parkingu pojazdu marki [...] nr rej. [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał na to, że na ww. koszty składają się: opłata za usunięcie pojazdu w wysokości 480 zł, koszty przechowywania za okres od 23 sierpnia 2016 r. do 9 sierpnia 2017 r. wynoszące 39 zł za jedną dobę przechowywania, koszty oszacowania pojazdu w wysokości 300 zł, koszty zawarcia ubezpieczenia OC – 14 zł oraz koszty związane ze złożeniem wniosku w sprawie postępowania sądowego o przepadek pojazdu na rzecz powiatu – 40 zł. Organ wyjaśnił przy tym, że stawka za usunięcie pojazdu oraz dobowa za parkowanie wynikają z uchwał Rady Powiatu w [...] z [...] grudnia 2015 r. na rok 2016 oraz z [...] września 2016 r. na rok 2017. Na skutek odwołania [...] od tej decyzji, wydana została wskazana na wstępie decyzja SKO w [...] z [...] sierpnia 2017 r., którą to na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: k.p.a.), Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, a orzekając co do istoty zobowiązało [...] do zapłaty kwoty 13.782,00 zł tytułem kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem na parkingu strzeżonym pojazdu marki [...] o ww. oznaczeniu. W uzasadnieniu tej decyzji SKO w [...] wskazało, że organ I instancji wydając decyzję nieprawidłowo określił okres, za jaki winny zostać naliczone przedmiotowe koszty, a tym samym ich wysokość. Powołując się na art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazało, że właściciel przedmiotowego pojazdu winien ponieść koszty związane z zatrzymaniem i przechowywaniem pojazdu za okres od 23 sierpnia 2016 r. do dnia uprawomocnienia się orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz Powiatu. Organ prawidłowo przyjął datę początkową, ale nieprawidłowo określił datę końcową wskazując na dzień 9 sierpnia 2017 r. (w którym to nastąpiło rozliczenie za parkowanie). Jako datę końcową ustalenia kosztów za parkowanie należało zaś przyjąć datę uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt I Ns [...], co nastąpiło [...] lipiec 2017 r. Kolegium wyjaśniło przy tym, że w ww. przepisie art. 130a ust. 10h, stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia chodzi o ustalenie kosztów związanych z usunięciem pojazdu i jego parkowaniem powstałych do zakończenia postępowania. Zwrot ten "zakończenie postępowania" należy odnosić do postępowania o przepadek pojazdu na rzecz powiatu. Zatem winny być to wyłącznie koszty powstałe do tej daty, co jest zrozumiałe z uwagi na to, że po tej dacie pojazd staje się własnością powiatu i nie ma żadnych podstaw, aby kosztami tymi obciążać osobę niebędącą już właścicielem pojazdu. Stąd też Kolegium przyjęło, że zachodzi podstawa do wydania decyzji reformacyjnej w niniejszej sprawie; a ustalając ponownie wysokość kosztów uwzględniło okres od 23 sierpnia 2016 r. do 20 lipca 2017 r., wzięło przy tym pod uwagę stawki opłat wynikające dla 2016 i 2017 r. z uchwał Rady Powiatu [...]: z [...] grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu i z [...] września 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na 2017 rok. Kolegium wyjaśniło jednocześnie, że stawki za jedną dobę przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym wynikają ze stosowanych uchwał powiatu i nie mogą być one ustalane w inny sposób. Powołało się przy tym na art. 130a ust. 5c, 6 i 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym. W skardze do Sądu na ww. decyzję SKO w [...], skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał na okoliczności w jakich doszło do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu oraz na to, że pismem z 2 listopada 2016 r. zrzekł się tego pojazdu na rzecz Powiatu i nie wiedział, że czynność ta nie była skuteczna, co generowało dalej koszty parkowania pojazdu. Wskazał również na wysokie koszty przechowywania pojazdu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie została poprzedzona wyczerpująco przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Rozwijając tę ocenę Sąd zauważa, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Usunięty z drogi pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 5c). Zgodnie z ust. 7 wskazanego przepisu wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 5c, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1a, również dowodu uiszczenia kaucji. Stosownie zaś do ust. 10 starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej jednak niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia (ust. 10a). Na podstawie art. 130a ust. 10e omawianej ustawy, w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Stosownie zaś do art. 130a ust. 10h tej ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. W kontekście tego ostatniego – tj. art.130a ust. 10h, stanowiącego podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, że w pełni podziela prezentowane w orzecznictwie sądów stanowisko, że rozstrzygnięcie o kosztach związanych z przechowywaniem pojazdu następuje po zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym w sprawie orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz powiatu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy. Sąd zauważa jednocześnie, że (zgodnie z tym przepisem), są to koszty powstałe do "zakończenia postępowania". Przy czym, użyte w tym przepisie określenie "zakończenia postępowania", należy -zdaniem Sądu- odnosić do postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Zatem są to koszty wyliczone wyłącznie do dnia wydania prawomocnego postanowienia sądu powszechnego o przepadku. Wszelkie natomiast koszty powstałe po tym dniu - związane np. ze sprzedażą czy złomowaniem samochodu powinien ponosić, po orzeczeniu przepadku, jego właściciel, czyli powiat (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1959/15 odwołujący się w rozważaniach m. in. do uchwały NSA z 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OPS 4/14 oraz uchwały SN z 19 czerwca 2007 r., sygn. akt III CZP 47/070, a także wyrok WSA w Olsztynie z 29 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 753/17, wyrok WSA w Gdańsku z 30 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 548/17, wyrok WSA w Łodzi z 6 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 760/17). Wobec powyższego, Sąd zauważa, że orzekając w niniejszej sprawie organ I instancji – Starosta [...] prawidłowo przyjął, że koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu marki [...] o nr rej. [...] obciążają osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi. Błędnie natomiast uznał, że koszty te ponosi tenże właściciel pojazdu do dnia pozostawania pojazdu na parkingu strzeżonym, zupełnie nie biorąc pod uwagę skutków wynikających z uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w [...] I Wydziału Cywilnego z [...] czerwca 2017 r. sygn. akt I Ns. [...] o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Z chwilą uprawomocnienia się zaś tego orzeczenia Sądu, właścicielem pojazdu stał się Powiat. Przejście prawa własności pojazdu na inny podmiot powoduje, że od tej daty wszystkie koszty związane z tym pojazdem obciążają kolejnego właściciela. Stąd też, kierując się takim, tj. prawidłowym rozumieniem ww. art. 130a ust. 10h, SKO w [...] – wydając w niniejszej sprawie decyzję reformacyjną – postąpiło prawidłowo. Niemniej nie uniknęło błędów, naruszyło bowiem w stopniu istotnym art. 107 § 3 k.p.a., albowiem choć kierowało się prawidłową wykładnią ww. przepisu (i słusznie orzekło na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), to jednak w uzasadnieniu orzeczenia nie wyjaśniło dlaczego do kosztów obciążających skarżącego zaliczyło w takiej sytuacji koszty oszacowania i ubezpieczenia pojazdu. Co więcej, biorąc pod uwagę akta sprawy stwierdzić trzeba, że Kolegium naruszyło także w stopniu istotnym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.; nie przeprowadziło bowiem pełnego i koniecznego postępowania (uzupełniającego w niezbędnym zakresie ustalenia organu I instancji). W konsekwencji nie zbadało, kiedy ww. czynności (oszacowania, ubezpieczenia) miały miejsce, a wobec tego – kogo winny obciążać koszty z tym związane. Kolegium nie wzięło w efekcie pod uwagę, że jeśli odbyły się one po uprawomocnieniu orzeczenia Sądu o przepadku, nie mogły obciążać skarżącego. Wszelkie koszty powstałe po tym dniu - związane ze sprzedażą czy złomowaniem samochodu powinien bowiem ponosić jego obecny właściciel, czyli powiat. Z tej też przyczyny Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie może się ostać, choć oparta jest na prawidłowej wykładni ww. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Nadto i niezależnie od powyższego, Sąd zauważa, że weryfikując decyzję I instancji – w słusznym kierunku, Kolegium nie wyjaśniło z jakich przyczyn do ustalanych kosztów należy zaliczyć kwotę 40 zł związaną ze złożeniem wniosku o przepadek pojazdu – skoro w postanowieniu prawomocnym z [...] czerwca 2017 r. Sąd w pkt 2 zasądził od uczestnika [...] na rzecz wnioskodawcy Powiatu [...] kwotę 40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Natomiast w pozostałym zakresie – tj. co do zasadności/konieczności obciążenia skarżącego kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym do dnia 20 lipca 2017 r., stanowisko organu II instancji Sąd uznaje za prawidłowe. Sąd zauważa w tym też kontekście, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny; nie budzi wątpliwości tak co do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym, powiadomienia skarżącego o powyższym jak i o sposobie odbioru pojazdu, wezwań do odbioru pojazdu i pouczeń o konsekwencjach związanych z niewykonaniem tego, jak również co do orzeczenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...]. To zaś obligowało Starostę do wydania decyzji na podstawie ww. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Sąd zauważa przy tym, że wysokość opłat za usunięcie pojazdu oraz za jego przechowywanie na parkingu strzeżonym, ustalano w sprawie w oparciu o obowiązujące w tym czasie prawo miejscowe – tj. stawki wynikające z uchwał Rady Powiatu w [...]. Takie działanie jest prawidłowe; przesądza o tym treść art. 130a ust. 6 ww. ustawy, zgodnie z którym rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Sąd zaznacza także, że nie ma miejsca w tej sprawie na kwestionowanie ww. stawek wynikających z prawa miejscowego; droga taka choć jest przewidziana, to jednak wymaga uruchomienia odrębnego postępowania dotyczącego prawidłowości ww. uchwał. Natomiast w niniejszej sprawie ustalając wysokość kosztów obciążających skarżącego, organy zobligowane były uwzględnić stawki tak za usunięcie pojazdu jak i jego przechowywanie wynikające z obowiązujących w danym okresie uchwał Rady Powiatu [...]. Orzekając ponownie w sprawie, uwzględniając przywołaną wykładnię art. 130a ust. 10h omawianej ustawy, Kolegium raz jeszcze rozpoznana odwołanie, a wydając decyzję reformacyjną - uczyni to po uzupełnieniu postępowania w zakresie uzasadnionym treścią tego przepisu (tj. ustali, które z kosztów związanych z przedmiotowym pojazdem wygenerowane zostały do dnia przejścia prawa własności tego pojazdu na rzecz Powiatu). Z tych też przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.