VII SA/Wa 1660/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-17
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Mariola Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek, który powstał w wyniku rozbudowy tymczasowego kiosku, posadowionego na fundamencie betonowym i posiadającego zmienioną konstrukcję dachu, można uznać za nowy obiekt budowlany podlegający przepisom o samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek, który powstał w wyniku rozbudowy tymczasowego kiosku, posadowiony na fundamencie betonowym i posiadający zmienioną konstrukcję dachu, należy traktować jako nowy obiekt budowlany wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skoro obiekt ten narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunki techniczne dotyczące usytuowania budynków przy granicy działki, nie podlega legalizacji, a nakaz rozbiórki jest zasadny.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał L.G. rozbiórkę budynku spożywczo-przemysłowego, uznając go za obiekt wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. Budynek ten powstał w wyniku rozbudowy tymczasowego kiosku z 1992 r., a jego obecna forma i lokalizacja naruszały miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy techniczno-budowlane. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. L.G. wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę L.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi L.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku skargę oddala
Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156 poz. 1118 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.)
- nakazał L.G. rozbiórkę budynku spożywczo-przemsłowego zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w P.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż na wniosek J.R. wszczął postępowanie dotyczące budynku sklepowego położonego na działce nr [...] w P. Podczas przeprowadzonych w dniu 20 stycznia 2004 r. czynności kontrolnych ustalono, iż na działce znajduję się budynek o wymiarach w rzucie poziomym 5,35 m x 22,2 m, posadowiony na fundamencie betonowym o ścianach z płyt warstwowych. Dach budynku wielospadowy pokryty blachą dachówkopodobną, okap z dwóch stron budynku wysunięty 50 cm poza lico ścian zewnętrznych. Wody opadowe z dachu odprowadzone rynnami i rurami spustowymi. Budynek posadowiony jest nierównolegle do granicy z sąsiednią działką nr [...] w odległości ok. 0,7 m od linii ogrodzenia.
W czasie wizji inwestorska – L.G. przedstawiła decyzję Gminy i Miasta P. z dnia [...] lipca 1992 r., którą udzielono pozwolenia na budowę kiosku spożywczego o wymiarach 4,9 m x 6, 05 m, konstrukcji drewnianej – jako obiekt tymczasowy. W ocenie organu z pierwotnego obiektu pozostała wyłącznie lokalizacja.
W trakcie postępowania inwestorska przedłożyła kolejną decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r., którą udzielono pozwolenia na rozbudowę istniejącego kiosku spożywczego. Decyzja ta, jak ustalono w toku postępowania, została sfałszowana, co stwierdzono wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lipca 2006 r. sygn. akt [...]. Powyższym wyrokiem M.T. pracownik Urzędu Miasta i Gminy w P. skazany został za przestępstwo sfałszowania decyzji, zaś L.G. za przestępstwo z art. 90 ustawy Prawo budowlane tj. samowolną rozbudowę istniejącego budynku zaplecza o wymiarach 6,0 m x 5,20 m i wys. 2,50 m oraz zmianę konstrukcji dachu.
Przedstawiając powyższe ustalenia organ I instancji uznał, iż budynek w obecnym stanie i kształcie powstał w całości w warunkach samowoli budowlanej.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane obiekt wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, jeżeli jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem może być zalegalizowany.
W niniejszej sprawie w ocenie organu taka możliwość nie istnieje.
Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P. uchwalonym Uchwałą Rady Miejskiej w P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. ([...]) działka nr [...] położona jest na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową z możliwością lokalizacji usług nieuciążliwych. Plan nie przewiduje na tym obszarze zabudowy zwartej, z lokalizacją obiektów przy granicy działki. Organ uznając, iż zrealizowany samowolnie obiekt narusza ustalenia obowiązującego na tym terenie planu miejscowego wskazał, iż oznacza to także, że doszło do naruszenia rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła L.G. podnosząc, iż w rozbudowanym budynku sklepowym nadal istnieją elementy drewniane starego kiosku.
Wskazała, iż w 1998 r. na podstawie decyzji z [...] sierpnia 1998 r. dobudowała ściany z płyt warstwowych z blachy, a w 2003 r. ,,wymieniona została więźba dachowa oraz dobudowane elementy ścienne i dachowe".
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. znak:[...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania L.G., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa
- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg toczącego się w sprawie postępowania i wskazał, iż w niniejszej sprawie nie istnieje możliwość legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu bowiem jego lokalizacja w odległości od 0,55 m do 2,5 m od granicy z sąsiednią działką narusza przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz jest niezgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniosła L.G.
Decyzji zarzuciła:
1. błędy w ustaleniach faktycznych mających wpływ na jej treść
- przez przyjęcie, że z pierwotnego obiektu objętego zatwierdzonym projektem budowlanym – kiosku spożywczego konstrukcji drewnianej, pozostała jedynie jego lokalizacja podczas, gdy w rzeczywistości budynek do chwili obecnej posiada stałe ścienne elementy drewniane,
- błędne ustalenie, ze działka nr 158 przeznaczona jest wyłącznie pod zabudowę mieszkaniową,
- błędne ustalenie, że decyzja z 1992 r. o pozwoleniu na budowę została wydana w wyniku przestępstwa,
2. obrazę przepisów ustawy Prawo budowlane, w szczególności art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 49 poprzez brak legalizacji obiektu, a nadto pominiecie przez organy faktu, iż prowadzenie działalności handlowej w przedmiotowym budynku jest jedynym źródłem utrzymania jej rodziny.
Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd Administracyjny stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz 1269 ze zm.), kontroluje zaskarżona decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może taka decyzję uchylić lub stwierdzić jej nieważność tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Nie podlega natomiast kontroli sadu to, czy także w kryteriach słuszności, celowości bądź sprawiedliwości społecznej rozstrzygniecie organu administracyjnego jest trafna.
Zaskarżoną decyzją orzeczono, na podstawie art. 48 § 1 Prawa budowlanego, nakaz rozbiórki budynku sklepu spożywczo-przemysłowego zlokalizowanego na działce nr [...] przy [...] w P. Stosownie do regulacji przywołanego przepisu samowola budowlana polegająca na budowie lub wybudowaniu obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, co do zasady pociąga za sobą orzeczenie przez właściwy organ nakazu rozbiórki. Nie ma on jednak charakteru bezwzględnego, bowiem istnieje możliwość legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego, jeżeli jest on zgodny z przepisami i regułami sztuki budowlanej – art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W niniejszej sprawie skarżąca na podstawie ostatecznej decyzji z dnia [...] lipca 1992 r. uzyskała pozwolenie na budowę kiosku spożywczego, konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,9 m x 6,05 m jako obiekt tymczasowy.
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62 ze zm) obowiązującym w dacie realizacji inwestycji przez budynek tymczasowy rozumie się budynek nie połączony w sposób trwały z gruntem, skonstruowany jako rozbieralny, jak baraki, kioski, obiekty o konstrukcji pneumatycznej i typu namiotowego lub budynki określone w przepisach jako tymczasowe.
Jak wynika z ustaleń organu w sierpniu 1998 r. skarżąca na podstawie sfałszowanej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1998 r. rozbudowała kiosk w ten sposób, ze powstał obiekt o wymiarach 5,4 m x 9,9 m z dachem jednospadowym usytuowanym przy granicy sąsiedniej działki nr 166/1.
Od września 2002 r. rozpoczęła kolejna rozbudowę sklepu w ten sposób, że wyremontowała istniejący obiekt, który znajdował się w bardzo złym stanie technicznym oraz dobudowała zaplecze o wymiarach 6,0 m x 5,20 m, wysokości 2,5 m z płyt blaszanych wypełnionych styropianem. Zmieniła także konstrukcje dachu jednospadowego na dwu spadowy na długości 22 m.
W tak ustalonym stanie faktycznym, nie kwestionowanym także przez skarżąca, organ nadzoru budowlanego zasadnie przyjął, iż budynek sklepu w obecnym stanie, o wskazanych wymiarach, kształcie i lokalizacji jest nowym obiektem budowlanym, który wybudowany został bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Za nieuzasadniony wobec powyższego uznać należy, podnoszony przez skarżącą zarzut, iż nakaz rozbiórki dotyczy budynku, którego ,, ściany posiadają elementy drewniane, które istnieją od 1992 r."
Sąd, w składzie orzekającym podziela stanowisko organu, iż skarżąca nie dokonała przebudowy istniejącego obiektu budowlanego, na którego wzniesienie posiadała decyzje o pozwoleniu na budowę (decyzja z dnia [...] lipca 1992 r. dotyczyła obiektu tymczasowego – kiosku konstrukcji drewnianej), ale wybudowała nowy budynek.
Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje organ, zgodnie z brzmieniem art. 48 prawa budowlanego po jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz 718), do wszczęcia postępowania legalizacyjnego, jeżeli spełnione są przesłanki z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
W niniejsze sprawie zgodzić należy się z organami administracji, iż wzniesiony samowolnie obiekt budowlany narusza przepisy techniczno-budowlane w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Zgodnie z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:
1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m,
2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej,
3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych.
Żaden z powyższych warunków nie został spełniony.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nakazania rozbiórki obiektu, w którym istniejące elementy drewniane kiosku z 1992 r. należy je uznać za pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podkreślić bowiem należy, iż decyzja z [...] lipca 1992 r. zezwalała na budowę tymczasowego – kiosku o konstrukcji drewnianej niepołączonego w sposób trwały z gruntem.
Obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania jest posadowiony na fundamencie betonowym co oznacza, iż nie jest on tymczasowym obiektem budowlanym, którego dotyczyła decyzja z [...] lipca 1992 r.
Z tych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło