VII SA/Wa 1660/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Marta Michta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi L.H. i J. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących L. H. i J. H. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 1660/10 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst-jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania L. i J. H. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. Nr [...] z dnia [...] marca 2010r.. znak: PINB [...] nakazującej właścicielom – L. i J. H. dokonanie całkowitej rozbiórki ogrodzenia znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...] obręb [...] przylegającej do działek oznaczonych nr ewid. [...] obr. [...] położonych w miejscowości S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontroli stwierdzono, że na działce nr [...] w S. przy jej wschodniej granicy wbite zostały w grunt rodzimy dwa słupki stalowe o przekroju 7x7 cm. Słupki te usytuowane są w odległości ok. 2,75 m i 2,76 m licząc w kierunku zachodnim od budynku znajdującego się na działce sąsiedniej oznaczonej nr ewid. [...]. Nadto stwierdzono, że na przedmiotowej działce od jej północnej strony, na odcinku około 4,00m wykonany został fundament o szerokości około 24 cm, wyniesiony ponad istniejący teren. Przy fundamencie tym od strony wschodniej wbity został w grunt rodzimy, słup stalowy o przekroju 7x7 cm. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. uznając, że w/w roboty wykonane zostały bez wymaganego zgłoszenia, podjął postępowanie legalizacyjne i na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (j. t. Dz. U. Nr 156 z 2006 r, poz. 1118 ze zm.) wydał postanowienie Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 roku (znak: PINB [....]) wstrzymujące roboty budowlane prowadzone przy budowie ogrodzenia znajdującego się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [..] obręb [...] przylegającej do działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [....] obręb [...] położonych w miejscowości S. oraz nakładające na właścicieli L. i J. H. obowiązek przedstawienia dokumentów umożliwiających legalizację prowadzonych robót budowlanych. Wobec niewykonania nałożonych na inwestorów obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo budowlane (j. t. Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118 ze zm.) nakazał L. i J. H., dokonania całkowitej rozbiórki ogrodzenia znajdującego się na VII SA/Wa 1660/10 działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] przylegającej do działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] obręb [...] położonych w miejscowości S. Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. dokonał prawidłowej oceny stanu taktycznego i prawnego niniejszej sprawy, wskazując, że przepisy art. 29-31 ustawy Prawo budowlane dają możliwość wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę lub w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej i podkreślając, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg. Zdaniem organu odwoławczego omawiany stan faktyczny wypełniał przesłankę zastosowania art. 49b Prawa budowlanego z 1994r., którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy (tj. bez zgłoszenia) obiektu budowlanego lub jego części. Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli L. i J. H.. Skarżący podnieśli ,że grodząc swoją nieruchomość, nie naruszyli prawa gdyż dokonali zgłoszenia. Wprawdzie decyzją z [..] stycznia 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty M. z [...] października 2009 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia, lecz skarżący wnosili o zawieszenie postępowania w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia, z uwagi na zaskarżenie decyzji Wojewody do Sądu Administracyjnego. W piśmie z dnia 13 grudnia 2010r. będącym uzupełnieniem skargi, strony wskazały, że w dniu 16 września 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym uchylił ostateczną decyzję Wojewody [...], z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak: [...]), Nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty M., z dnia [...] października 2009 r. (znak: [...]) zawierającą sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [..] w obrębie [...], położonej w S. przy ul K. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd podzielił zarzuty w niej podniesione. VII SA/Wa 1660/10 Uwzględniając skargę, Sąd za konieczne uznał uchylenie obu wydanych w kontrolowanym postępowaniu decyzji, tj. nie tylko decyzji zaskarżonej, ale także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z [...] marca 2010 r., na podstawie art. 135 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanycłi lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na wstępie należy stwierdzić, że w dniu 16 września 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał wyrok, w którym uchylił ostateczną decyzję Wojewody [...], z dnia [...] stycznia 2010 r. (znak: [...]), Nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty M. z dnia [...] października 2009 r. (znak: [...]) zawierającą sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] w obrębie [...], położonej w S. przy ul K. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Sąd stwierdził, że skarżący, mając na uwadze art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego dokonali zgłoszenia dotyczącego ww. inwestycji w ich ocenie - jak wskazywali wielokrotnie w swoich pismach, w tym w skardze- w dniu 5 września 2007 r., przy czym nie zostało ono wówczas złożone do właściwego organu (a do Urzędu Miasta S.). Do Starosty M. -właściwego w tym przedmiocie- zgłoszenie trafiło zaś dopiero w dniu 18 września 2009 (na skutek ponownego złożenia tego zgłoszenia przez skarżących). Organy orzekające uznały, iż zgłoszenia dokonano 18 września 2009 r. W dniu [...] października 2009 r. Starosta M. zgłosił sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót objętych ww. zgłoszeniem, a decyzję wyrażającą ten sprzeciw doręczył inwestorom 22 października 2009 r. Sąd wskazując, że przepis art. 30 ust. 5 w zdaniu 2 stanowi, iż do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Dla zachowania terminu 30-dniowego przewidzianego na wniesienie sprzeciwu, organ powinien więc nie tylko wydać i nadać w urzędzie pocztowym akt administracyjny, ale także doręczyć ten akt inwestorowi. Termin ten jest bowiem terminem do załatwienia sprawy, a nie sporządzenia aktu administracyjnego, a to oznacza, że sprzeciw wywoła skutek prawny dopiero z chwilą jego doręczenia, przy VII SA/Wa 1660/10 czym doręczenie to musi być zgodne z przepisami regulującymi doręczenia w Kodeksie postępowania administracyjnego (Rozdział 8). Przepisy ustawy - Prawo budowlane nie zawierają w tym zakresie odmiennych postanowień. Sąd uznał, że skoro decyzja z [...] października 2009 r. została doręczona 22 października 2009 r., to nawet przy założeniu że zgłoszenia dokonano skutecznie 18 września 2009 r., sprzeciw (wyrażony ww. decyzją z [...] października 2009 r.) należało uznać za spóźniony, tj. wniesiony z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, i nie wywołujący skutku prawnego przewidzianego w ustawie -Prawo budowlane. Z tych też względów Sąd podzielił stanowisko skarżących co do interpretacji art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego oraz te zarzuty skargi, które dotyczyły naruszenia wskazanego przepisu uznając że wniesiony przez organ sprzeciw został dokonany po terminie. Biorą więc pod uwagę, że decyzja o sprzeciwie wobec zamiaru rozpoczęcia robót objętych zgłoszeniem L. i J. H. została ostatecznie i prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego to ocena prawidłowości rozpoczęcia realizacji ogrodzenia na działce nr ewid. [...] obręb [...] przylegającej do działek oznaczonych nr ewid. [...] obr. [...] położonych w miejscowości S. z tego punktu widzenia stała się bezprzedmiotowa . Uchylenie decyzji o sprzeciwie, na której oparto ocenę dopuszczalność rozpoczęcia budowy ogrodzenia nie pozwala uznać, że zaistniała przesłanka określona w ust. 1 art. 49b Prawa budowlanego i wskazana przez organ w zaskarżonych decyzjach, a tym samym nie pozwala na pozostawienie w obrocie prawnych tych decyzji. Uwzględniając powyższe, Sąd orzekający w niniejszej sprawie uznał, że uchylenie decyzji Wojewody [....] z dnia [...] stycznia 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty M. z [....] października 2009 r. w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych polegających na budowie ogrodzenia., stanowi okoliczność uzasadniającą uchylenie zaskarżonego pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że Sąd uchyla decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Sąd uwzględnił, że kontrola legalności działania administracji publicznej obejmuje swym zakresem, zarówno działania podejmowane w celu skonkretyzowania VII SA/Wa 1660/10 obowiązków i uprawnień strony postępowania, jak i efekt tych działań w postaci aktu rozstrzygającego sprawę – art.. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Wady nakazujące usunięcie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego; mogą być to nawet okoliczności zewnętrzne wobec danego postępowania jurysdykcyjnego, w szczególności wadliwy prejudykat (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz autorstwa T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańskiej Wyd. Prawnicze LexisNexis W-wa 2008, str. 524-525). Sądowi znana jest zasada, że badając legalność zaskarżonego aktu, sąd administracyjny powinien uwzględnić stan istniejący w chwili wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, lecz zdaniem Sądu, ta zasada nie ogranicza kompetencji sądu administracyjnego w ten sposób, że rodzi konieczności pozostawienia w obrocie prawnym aktu prawnego, którego wada ujawniła się na skutek uchylenia decyzji w oparciu, o którą zaskarżona decyzja została wydana, już po zakończeniu postępowania przed organami administracyjnymi, ale jeszcze przed momentem wyrokowania przez sąd. W ocenie Sądu oddalenie skargi w niniejszej sprawie prowadziłoby do pozostawienia w obrocie prawnym rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, które obiektywnie narusza prawo. Jednocześnie Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że odsyłanie strony na drogę wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją godziłoby w zasadę ekonomii postępowania. Z przyczyn wyżej podanych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 135 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 ww. ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 ww. ustawy.