VII SA/Wa 1660/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-26

Skład orzekający: Marta Kołtun-Kulik, Bogusław Cieśla, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewoźnik lotniczy może powoływać się na nadzwyczajne okoliczności (kolizja samolotu z ptakiem) jako podstawę do zwolnienia z obowiązku wypłaty odszkodowania pasażerom z tytułu znacznego opóźnienia lotu, jeśli nie udowodnił, że konieczna kontrola bezpieczeństwa samolotu trwała nieunikniony, długi czas?
Ratio decidendi
Przewoźnik lotniczy ponosi odpowiedzialność za wypłatę odszkodowania pasażerom z tytułu znacznego opóźnienia lotu, jeśli nie udowodni, że opóźnienie było spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Samo stwierdzenie potencjalnej kolizji z ptakiem nie wystarcza; przewoźnik musi wykazać, że wynikająca z tego kontrola bezpieczeństwa była nieunikniona i trwała nadmiernie długo, uniemożliwiając uniknięcie opóźnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika lotniczego na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, która stwierdziła naruszenie przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez przewoźnika w związku ze znacznym opóźnieniem lotu. Opóźnienie wyniosło ponad 8 godzin, a przewoźnik nie wypłacił pasażerom należnego odszkodowania. Przewoźnik argumentował, że opóźnienie było spowodowane koniecznością kontroli samolotu po stwierdzeniu śladów ptaka na skrzydle, co uznał za nadzwyczajną okoliczność. Organ administracji i sąd uznali, że przewoźnik nie udowodnił, iż okoliczność ta była nadzwyczajna i nieunikniona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę przewoźnika lotniczego na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant spec. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów rozporządzenia oddala skargę 1. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "Prezes ULC") decyzją z [...] maja 2018 r., znak: [...], w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2460/14, uchylającym jego własną decyzję z [...] lipca 2014 r., uchylił w całości własną decyzję z [...] sierpnia 2013 r. i stwierdził naruszenie przez przewoźnika lotniczego [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], zwanego dalej "skarżącym", art. 7 ust. 1 lit. b w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) 261/2004 oraz ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości na 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji i nałożył na ww. przewoźnika łączną karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. Powyższa decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. Następujący pasażerowie: [...], zwani dalej "uczestnikami", mieli na podstawie potwierdzonych rezerwacji odbyć w dniu [...] sierpnia 2012 r. podróż na trasie [...] lotem o oznaczeniu kodowym [...], w przypadku którego obsługującym przewoźnikiem był [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Przedmiotowy rejs był jednak opóźniony. Opóźnienie rejsu w lądowaniu w miejscu docelowym wyniosło 8 godzin 28 minut. Pasażerowie skorzystali więc z możliwości podróży, mimo opóźnienia startu samolotu. W dniu 4 kwietnia 2013 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego wpłynęła skarga złożona przez adw. [...], działającego w imieniu uczestników, dotycząca naruszenia przez skarżącego przewoźnika przepisów prawa przez niewywiązanie się z obowiązków ciążących na nim w związku z opóźnieniem lotu nr [...], planowanego na [...] sierpnia 2012 r. na trasie [...]. 3. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z [...] sierpnia 2013 r. stwierdził naruszenie przez skarżącego przewoźnika art. 7 ust. 1 lit. b w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez zaniedbanie obowiązku wypłaty uczestnikom odszkodowania w wysokości 400 euro na rzecz każdego z nich. Organ ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości na 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na skarżącą łączną karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia w wysokości 15.000 zł. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją złożył skarżący przewoźnik. Po rozpatrzeniu ww. wniosku, Prezes ULC decyzją z [...] lipca 2014 r. uchylił w całości własną decyzję z [...] sierpnia 2013 r. i stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego. 4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli uczestnicy. Po rozpatrzeniu ww. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 8 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2460/14, uchylił decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] lipca 2014 r. stwierdzającą brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdzając brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit. 6 rozporządzenia (WE) 261/2004 oparł się na niewyczerpująco zebranym materiale dowodowym, jak też nie dokonał jego prawidłowej oceny. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie zarówno organu, jak i przewoźnika lotniczego, za zdarzenie nadzwyczajne, które zwalniałoby przewoźnika od odpowiedzialności za opóźnienie lotu uznano zderzenie samolotu SP-ENC z ptakiem, do którego miało dojść w czasie rejsu poprzedzającego opóźniony lot uczestników wyznaczony na ten sam dzień. Zdaniem Sądu, uznanie zderzenia samolotu z ptakiem za okoliczność nadzwyczajną musi być poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym przeprowadzonym zgodnie z regułami określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu, w sprawie organ nie dopełnił powyższego obowiązku. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdził zatem faktu zderzenia przedmiotowego samolotu z ptakiem. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ULC decyzją z [...] maja 2018 r. uchylił w całości własną decyzję z [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego [...] sp. z o.o. i w tym zakresie stwierdził naruszenie przez niego art. 7 ust. 1 lit. b w związku z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) 261/2004 przez zaniedbanie obowiązku wypłaty na rzecz uczestników postępowania zryczałtowanego odszkodowania w wysokości po 400 euro dla każdej ze stron postępowania, a także ustalił termin usunięcia ww. nieprawidłowości na 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji oraz nałożył na skarżącego łączną karę pieniężną za naruszenie postanowień rozporządzenia 261/2004 w wysokości 15.000 zł. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, jako organ odwoławczy wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: "k.p.a."), w związku z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 959 ze zm.), w związku z art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17.2.2004), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 261/2004". Prezes ULC stwierdził, że opóźnienie rejsu [...] wyniosło więcej niż pięć godzin, jednak pasażerowie udali się do miejsca docelowego skarżonym połączeniem rezygnując tym samym z prawa do odstąpienia od umowy przewozu i zwrotu kosztów niewykorzystanego biletu lotniczego. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że przewoźnik lotniczy nie naruszył art. 8 rozporządzeniem nr 261/2004. Organ ustalił, że pasażerowie otrzymali świadczenia od przewoźnika podczas oczekiwania na opóźniony lot, zatem nie było podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 9 rozporządzeniem nr 261/2004. Stosownie do art. 7 ust. 1 rozporządzeniem nr 261/2004 w zw. z art. 6 ust. 1 lit. b pasażerowie otrzymują odszkodowanie w wysokości 400 euro. Dotyczy to bowiem lotów o długości od 1.500 do 3.500 kilometrów. W przedmiotowej sprawie odległość z lotniska w [...] do lotniska w [...] mierzona metodą trasy po ortodromie mieści się w podanym przedziale odległości. Prowadząc postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie przyczyną znacznego opóźnienia lotu [...] nie były nadzwyczajne okoliczności, o których mowa w art. 5 ust. 3 rozporządzeniem nr 261/2004. W związku z tym przewoźnik lotniczy był zobowiązany do wypłacenia pasażerom zryczałtowanego odszkodowania. Odszkodowanie nie zostało wypłacone, doszło zatem do naruszenia art. 7 rozporządzeniem nr 261/2004. Zgodnie z art. 14 rozporządzeniem nr 261/2004, przewoźnik lotniczy, który znacznie opóźnił lot ma obowiązek wręczenia pasażerom pisemnej informacji o przepisach na temat odszkodowania i pomocy przysługującej zgodnie z rozporządzeniem nr 261/2004. Pasażer otrzymuje również pisemną informację o sposobach skontaktowania się z wyznaczonym organem krajowym, właściwym do rozpatrywania skarg na naruszenie przez przewoźnika lotniczego postanowień rozporządzeniem nr 261/2004. W przedmiotowej sprawie uczestnicy postępowania nie zostali poinformowani o prawach pasażerów. W związku ze stwierdzonym zakresem naruszenia Prezes ULC zobligowany był do nałożenia na przewoźnika lotniczego kary pieniężnej. Zgodnie z pkt 1.5 załącznika nr 2 do ustawy Prawo lotnicze za naruszenie obowiązku, o którym mowa w art. 7 rozporządzeniem nr 261/2004 Prezes ULC nakłada karę w wysokości od 1.000 zł do 2.500 zł. Z uwagi na okoliczność, że niewypłacenie skarżącym pasażerom odszkodowania spowodowało naruszenie ich praw, organ uznał za zasadne nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości po 1.000 zł za każdego pasażera. W związku z przyjętą zasadą, w decyzji z [...] sierpnia 2013 r. Prezes ULC przyjął, że lista uczestników postępowania obejmuje 15 osób i dlatego należało nałożyć na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. W uchylonej decyzji z [...] sierpnia 2013 r. nie uwzględniono jednak faktycznie [...], w imieniu której skargę do Prezesa ULC złożył adw. [...] i w stosunku do której wszczęto postępowanie. Zdaniem Prezesa ULC należy zatem uchylić ww. decyzję i orzec jak w sentencji decyzji, uwzględniając wszystkie strony postępowania. Zdaniem organu, nałożona na przewoźnika lotniczego kara pieniężna w łącznej kwocie 15.000 zł za naruszenie w stosunku do ww. pasażerów art. 7 rozporządzenia nr 261/2004 jest adekwatna do zakresu stwierdzonego naruszenia, jak również ma charakter prewencyjny. 5. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z 14 czerwca 2018 r. skarżący przewoźnik złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie ww. decyzji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił: 1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., a także art. 205b ust. 5 ustawy Prawo lotnicze poprzez: a) niepodjęcie przez Prezesa ULC działań w celu wyjaśnienia, zebrania i uzupełnienia materiału dowodowego w celu rozstrzygnięcia wątpliwości co do stanu faktycznego, powstałych w toku postępowania; b) wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego w toku postępowania; c) oparcie przez Prezesa ULC rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji o niepełny materiał dowodowy; d) niewezwanie przewoźnika do przedstawienia dalszych dowodów i wyjaśnień w celu uwiarygodnienia stanowiska przewoźnika, a w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń skutkujących przyjęciem, że w przedmiotowej sprawie opóźnienie lotu nie zostało spowodowane przez nadzwyczajne okoliczności, które zwalniały skarżącego z obowiązku wypłaty odszkodowania na rzecz pasażerów przedmiotowego lotu; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 w zw. z art. 209b ust. 1 Prawa lotniczego poprzez błędne zastosowanie oraz nieprawidłową wykładnię, a w konsekwencji stwierdzenie, że na skarżącej ciążył obowiązek wypłaty odszkodowania pasażerom opóźnionego lotu, co spowodowało nałożenie obowiązku wypłaty tych odszkodowań oraz nałożenie na skarżącą kary pieniężnej. 6. Odpowiadając w dniu 16 lipca 2018 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. 7. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że niewątpliwie doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.". Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. 8. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Należy przy tym mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja rozstrzygała sprawę odszkodowań dla pasażerów co do meritum, ale jednocześnie korygowała błędy popełnione we wcześniejszych rozstrzygnięciach Prezesa ULC z [...] sierpnia 2013 r. oraz [...] lipca 2014 r., uwzględniając przy tym interpretację przepisów prawa, ustalenia faktyczne, a także wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z 8 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2460/14. Rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy wymagało odniesienia się do dwóch typów okoliczności. Po pierwsze, skarżący przewoźnik kwestionował sposób wykładni i sposób zastosowania przez Prezesa ULC przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17.2.2004), a także ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 959 ze zm.). Po drugie, skarżący przewoźnik zarzucał organowi błędne ustalenia faktyczne, naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i uzupełnienia materiału dowodowego, a także, w konsekwencji, przyjęcie dla decyzji organu błędnych przesłanek faktycznych. Odnosząc się do pierwszego rodzaju zarzutów, Sąd stwierdza, że wykładnia przepisów prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej, a także ich zastosowanie w sprawie były prawidłowe. Nie ma wątpliwości, że zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. b w zw. z art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 261/2004 w przypadku, gdy dojdzie do opóźnienia w przylocie samolotu o co najmniej trzy lub więcej godzin, a rejs lotniczy dokonywany jest na trasie o długości między 1.500 a 3.500 km, pasażerowie powinni otrzymać od obsługującego przewoźnika określone świadczenia, a także odszkodowanie w wysokości 400 euro dla każdego pasażera. Przepisy te zawarte są w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc akcie normatywnym, który obowiązuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako państwa członkowskiego Unii Europejskiej bezpośrednio, tj. bez potrzeby transpozycji do prawa krajowego. Jednocześnie przepisy rozporządzenia nr 261/2004 mają w stosunku do ustaw przyjętych przez Sejm status norm wyższego rzędu, a przez to pierwszeństwo w zastosowaniu. Sąd stwierdza wszakże, że w rozpatrywanej sprawie nie występuje kolizja między przepisami rozporządzenia nr 261/2004 a ustawy Prawo lotnicze z 3 lipca 2002 r., natomiast Prawo lotnicze uzupełnia przepisy rozporządzenia w zakresie kar, które organ właściwy dla nadzoru nad lotnictwem cywilnym może nakładać na przewoźnika w przypadku naruszenie przepisów prawa europejskiego. Jeśli zatem Prezes ULC ustali (patrz niżej), że doszło do naruszenia praw pasażerów poprzez znaczące opóźnienie lotu w stosunku do planowego startu i lądowania każdy pasażer powinien otrzymać stosowne odszkodowanie. W niniejszej sprawie pasażerowie nie zdecydowali się zrezygnować z lotu i zażądać zwrotu należności za wykupione bilety, w związku z tym przepisy art. 8 rozporządzenia nr 261/2004 nie mają zastosowania i odszkodowanie powinno być wypłacone. Z art. 7 ust. 1 rozporządzenia nr 261/2004 wynika jednocześnie, że odszkodowanie jest należne bez konieczności prowadzenia dodatkowego, zwłaszcza sądowego postępowania. Wystarczającymi przesłankami jest fakt opóźnienia lotu oraz nieskorzystanie przez pasażerów z innych alternatywnych rozwiązań oferowanych przez przewoźnika. Ani kwota odszkodowania wskazana w art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 261/2004, ani sama zasada obowiązku wypłaty odszkodowania nie podlegają przy tym ważeniu lub miarkowaniu, bądź obniżeniu ze względu na sytuację rynkową przewoźnika, bądź inne względy niewymienione w rozporządzeniu. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że przesłanki wypłaty odszkodowania zostały spełnione, ale skarżący przewoźnik nie wypłacił stosownych odszkodowań uczestnikom postępowania ani przed wydaniem decyzji z [...] sierpnia 2013 r., ani po niej. Zasadnie zatem Prezes ULC w zaskarżonej decyzji nałożył na skarżącego przewoźnika obowiązek usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości we wskazanym terminie. Obowiązku zapłaty piętnaściorgu uczestnikom postępowania odszkodowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 261/2004 nie uchyla ani też nie podważa w żaden sposób fakt nałożenia przez organ kary pieniężnej za naruszenie przepisów rozporządzenia nr 261/2004. Są to dwa różne środki prawne mające odrębne podstawy prawne oraz odrębne funkcje: kompensacyjną (w przypadku odszkodowań) oraz prewencyjną (w przypadku kary pieniężnej). W tym kontekście nałożenie ww. kary pieniężnej na przewoźnika w związku z naruszeniem przepisów rozporządzenia w przypadku lotu o numerze [...] było zasadne. Należy też zauważyć, że organ poprawił wcześniejsze błędne ustalenie listy uczestników postępowania oraz uzasadnienie wysokości kwoty nałożonej kary. Z uwagi na fakt, że Prezes ULC zastosował dolną wysokość kary pieniężnej w odniesieniu do każdego pasażera, a nie maksymalną wysokość takiej kary, nie można twierdzić, że nałożona kara jest wygórowana, nieproporcjonalna lub w inny sposób niewłaściwie wyliczona. 9. Drugą okolicznością mającą kluczowe znaczenie dla oceny rozstrzygnięcia przyjętego przez Prezesa ULC jest fakt niemożności powoływania się przez przewoźnika na nadzwyczajny charakter zdarzenia. Co do zasady podstawą powstania obowiązku zapłaty pasażerom odszkodowania za opóźnienie lotu jest "opóźnienie lotu". W sprawie ustalono ponad wszelką wątpliwość, że samolot realizujący lot o oznaczeniu kodowym [...] przyleciał do miejsca docelowego z opóźnieniem ponad 8 godzin. We wskazanych wyżej przepisach rozporządzenia nr 261/2004 obowiązek i wysokość zapłaty odszkodowania ustala się co prawda ze względu na czas opóźnienia startu samolotu z lotniska, a nie ze względu na moment osiągnięcia portu docelowego. Z okoliczności sprawy wynika wszak, że lot trwał tyle czasu, ile zwykle się przewiduje dla przedmiotowej trasy, natomiast opóźnienie wynikało ze znaczenie opóźnionego startu samolotu z lotniska w Poznaniu. W przypadku tak znacznego opóźnienia przylotu samolotu do portu docelowego nie ma znaczenia fakt, że nie zarejestrowano dokładnego momentu zamknięcia drzwi samolotu na lotnisku w [...] i gotowości wykonania lotu zgłoszonej przez pilota stacji kontroli ruchu lotniczego. Łączne opóźnienie i tak znacząco przekroczyło graniczny czas trzech godzin wskazany w art. 6 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 261/2004. W przedstawionym stanie rzeczy jedyną okolicznością, która wymagała wyjaśnienia było to, czy przewoźnik może powoływać się na nadzwyczajne okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności za opóźnienie. W motywie 14 preambuły rozporządzenia nr 261/2004 wskazuje się bowiem, że "podobnie jak w konwencji montrealskiej, zobowiązania przewoźników lotniczych powinny być ograniczone lub ich odpowiedzialność wyłączona w przypadku gdy zdarzenie jest spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Okoliczności te mogą, w szczególności, zaistnieć w przypadku destabilizacji politycznej, warunków meteorologicznych uniemożliwiających dany lot, zagrożenia bezpieczeństwa, nieoczekiwanych wad mogących wpłynąć na bezpieczeństwo lotu oraz strajków mających wpływ na działalność przewoźnika". W rozpatrywanej sprawie skarżący przewoźnik powołuje się na fakt, że tuż przed planowanym wylotem lotu [...] na skrzydle samolotu stwierdzono ślady ptaka będące wynikiem wcześniejszej kolizji zwierzęcia z lecącym samolotem. Zdaniem przewoźnika należało w związku z tym faktem dokonać szczegółowej kontroli skrzydła, aby zapewnić bezpieczeństwo pasażerów. Z tego względu doszło do znaczącego opóźnienia lotu. Materiał zgromadzony w sprawie nie potwierdza jednak stanowiska przewoźnika. Przede wszystkim przewoźnik nie wykazał, że ślady ptaka pozostawione na skrzydle wymagały tak drobiazgowej kontroli, która spowodowałaby opóźnienie w starcie przekraczające okres ośmiu godzin. Przewoźnik nie wykazał przy tym, że taka kontrola (badania) zostały rzeczywiście przeprowadzone i trwały odpowiednio długo. Tę okoliczność podniesiono już w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2460/14. Należy przy tym dodać, że art. 205b ustawy Prawo lotnicze wskazuje wyraźnie, że ciężar udowodnienia, że uprawnienia przysługujące pasażerowi na podstawie przepisów rozporządzenia nr 261/2004 nie zostały naruszone, obciąża przewoźnika lotniczego. Innymi słowy, to przewoźnik ma obowiązek wykazać, że jedyną okolicznością, która spowodowała opóźnienie lotu o czas co najmniej dwóch lub trzech godzin, było takie zdarzenie, które jednoznacznie mieści się we wskazanej wyżej kategorii "nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków". W rozpatrywanej sprawie to nie fakt prawdopodobnej kolizji z ptakiem stanowił bądź mógł stanowić okoliczność zwalniającą przewoźnika z obowiązku zapłaty odszkodowań, ale konieczność przeprowadzenia kontroli samolotu w zakresie bezpieczeństwa lotu, która to kontrola trwała tak długo i nie mogła być skrócona pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Takiej okoliczności przewoźnik nie wskazał, a zatem nie może on twierdzić, że organ nie ustalił istotnych okoliczności faktycznych sprawy, bądź nie wziął ich pod uwagę przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. 10. W ocenie Sądu, wobec treści przytoczonych wyżej regulacji, znajdujących swoje mocne wsparcie i rozwinięcie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, należało podzielić stanowisko organu, że opóźnienie przedmiotowego rejsu [...] nie było spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 261/2004, zwalniających przewoźnika lotniczego od obowiązku wypłaty odszkodowania. Sąd nie podziela również podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów procesowych art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawa. w zakresie podlegającym obecnie kontroli Sądu, Prezes ULC przeprowadził postępowanie w sposób nie naruszający zasad wyrażonych w powołanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono bezspornie. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające (nawet jeśli nie jest idealne) i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń. 11. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło