VII SA/Wa 1663/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-20
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Grzegorz Rudnicki, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny w zakresie uznania drzew za przeszkodę lotniczą, uwzględniając obowiązujące przepisy dotyczące powierzchni ograniczających lotniska i zasady postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ administracji publicznej (Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego) nieprawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny. Organ nie wykazał, jakie są dopuszczalne gabaryty zabudowy i obiektów naturalnych dla powierzchni ograniczających lotniska w rejonie przeszkody lotniczej, co jest niezbędne do uznania obiektu naturalnego za przeszkodę lotniczą. Ponadto, organ nie dysponował danymi pozwalającymi na ustalenie treści prawa określającego wysokość powierzchni ograniczającej, a także nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące obowiązku usunięcia przeszkody lotniczej, dopuszczając możliwość jej skrócenia zamiast usunięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (PULC) nakazującej usunięcie przeszkody lotniczej w postaci drzew. PULC utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, stwierdzając, że drzewa stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Właściciele nieruchomości, na której rosły drzewa, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym brak wystarczających dowodów i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz zasądził od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz E. I. i S. I. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. I. i S. I. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2017 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia przeszkody lotniczej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz E. I. i S. I. kwotę 200 zł (słownie dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2017 r. znak [...], Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej: "PULC"), na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") oraz art. 87 ust. 1 w związku z art. 82 ust. 1 pkt. 7 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (dalej: "Pr. lotnicze"), po rozpoznaniu wniosku [...] i [...] z dnia [...] marca 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją PULC z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...] stwierdzającą, że część przeszkody lotniczej oznaczonej w dokumentacji rejestracyjnej lotniska [...] (EP[...]) numerem [...] oraz pomocniczo, jako drzewa nr [...] i [...], położonej w [...] na obszarze działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego oraz nakazującą zarządzającemu lotniskiem [...] jej usunięcie - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Na wniosek [...] pełniącego funkcję zarządzającego lotniskiem [...] (EP[...]) z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] wszczęte zostało postępowanie o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkody lotniczej, ujawnionej w dokumentacji rejestracyjnej lotniska pod numerem [...], znajdującej się w powierzchni podejścia do drogi startowej [...] lotniska.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego PULC ustalił, że objęty wnioskiem obiekt położony jest w [...] m. in. na obszarze działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], wchodzącej w skład nieruchomości stanowiącej własność [...] i [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Zgodnie z opisem przeszkody lotniczej przedłożonej przy wniosku zarządzającego obiekt przekraczał powierzchnie ograniczające w rejonie podejścia [...] do drogi startowej lotniska [...] (EP[...]).
W ocenie organu załączona do akt postępowania, jako dowód, dokumentacja pomiarowa właściwie określała lokalizację przeszkody, obrazując jej położenie sytuacyjne na załącznikach mapowych oraz wskazując wyczerpująco krąg podmiotów uczestniczących w niniejszym postępowaniu na prawach strony. W ekspertyzie określono również wiek poszczególnych drzew stanowiących elementy przeszkody.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 82 ust. 1 pkt. 7 Pr. lotniczego PULC w celu zapewnienia bezpiecznej eksploatacji lotniska, zobowiązany był do wydania na wniosek zarządzającego lotniskiem, decyzji w sprawie usunięcia przeszkody, która nie jest obiektem budowlanym, a stanowi zagrożenie bezpieczeństwa ruchu lotniczego.
Okoliczność przekroczenia przez drzewa powierzchni ograniczających wyczerpuje przesłanki do uznania obiektu za przeszkodę lotniczą w rozumieniu § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (Dz. U. Nr 130, poz. 1192 z późn. zm.), w związku z art. 87 ust. 1 ustawy Prawo lotnicze, jak również stanowi o wystąpieniu zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego w rejonie lotniska [...] (EP[...]).
W konsekwencji powyższego wniosek zarządzającego w tym zakresie zasługiwał na uwzględnienie.
Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych organ powinien w definitywny sposób określić zakres zobowiązania do usunięcia przeszkody lotniczej oraz wskazać podmiot obciążony dyspozycją jego wykonania. Wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem do ponoszenia kosztów usuwania przeszkód lotniczych w pierwszej kolejności zobowiązany jest zarządzający lotniskiem, zaś odpowiedzialność władającego nieruchomością w tym zakresie ma charakter pomocniczy i aktualizuje się dopiero z chwilą naruszenia przezeń zakazu, o którym mowa w art. 87 ust. 7 tej ustawy. Tym samym obowiązek usunięcia przeszkody lotniczej przez władającego nieruchomością uwarunkowany jest łącznym spełnieniem przesłanek odpowiedzialności za naruszenie zakazu zawartego w ww. przepisie.
Jednocześnie nie można obciążyć nim podmiotu władającego nieruchomością, jeżeli przeszkoda lotnicza powstała przed dniem wejścia ustawy Prawo lotnicze w życie.
PULC podkreślił, iż w poprzednim stanie prawnym nie istniały przepisy rangi ustawowej regulujące w analogiczny sposób zasady odpowiedzialności władającego nieruchomością za zasiew, sadzenie lub uprawę roślin mogących potencjalnie stanowić przeszkody lotnicze.
W konsekwencji powyższego obciążenie obowiązkiem podmiotu, któremu na gruncie obowiązujących przepisów nie sposób było przypisać przymiotu naruszyciela zakazu, o którym mowa w art. 87 ust. 7 w okresie następującym po dacie wejścia ustawy Prawo lotnicze w życie, godziłoby w fundamentalną ustrojową zasadę nieretroakcji prawa.
W niniejszej sprawie, dopuszczając dowód z dokumentacji pomiarowej w zakresie wieku drzewostanu organ ustalił, że przeszkoda lotnicza powstała przed datą wejścia ustawy Prawo lotnicze w życie, a tym samym jedna z kumulatywnych przesłanek obciążenia władających obowiązkiem usunięcia przeszkody nie została spełniona.
W tym stanie rzeczy podmiotem co do zasady zobligowanym do wykonania obowiązku doprowadzenia do usunięcia przeszkody lotniczej był zarządzający lotniskiem.
Od tej decyzji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili [...] i [...] i podnieśli, iż załączona do decyzji dokumentacja nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie czy obiekt znajduje się w powierzchni podejścia do lądowania w rejonie lotniska [...] (EP[...]). Ponadto wskazali, że w kwestionowanej decyzji organ nie odniósł się do warunków, jakie powinny spełniać obiekty w otoczeniu lotniska, do czego, w ocenie skarżących, obligują PULC przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska.
Skarżący zakwestionowali również wiarygodność pomiarów, na podstawie których ustalono, że drzewa naruszają powierzchnie ograniczające. Uznali, że zgromadzony w sprawie materiał nie wystarczał na podjęcie w sprawie rozstrzygnięcia, czym naruszone zostały przez organ dyrektywy postępowania dowodowego.
PULC wyjaśnił odnośnie zarzutu skarżących określenia zasięgu powierzchni podejścia w sposób uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie, czy w przestrzeni tej znajduje się ich nieruchomość, że na taką właśnie okoliczność organ dopuścił dowód z dokumentacji sporządzonej przez uprawnionego geodetę, obejmującej opracowania mapowe w skali 1: 25000 oraz 1:1000.
Zobrazowanie lokalizacji przeszkody oraz zasięgu nieruchomości skarżących nie budzi wątpliwości co do usytuowania obiektu w powierzchni podejścia oznaczonej kolorem granatowym na powyższych opracowaniach mapowych.
Odnosząc się do wykazywanego przez skarżących obowiązku określenia warunków, jakie powinny spełniać obiekty naturalne w otoczeniu lotniska, organ podkreślił, że jedną z podstaw prawnych kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowi § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska, stosownie do którego przez przeszkodę lotniczą rozumieć należy m. in. obiekt naturalny przekraczający powierzchnie ograniczające. Przepis ten został zastosowany w niniejszej sprawie wprost, czemu organ dał wyraz w treści uzasadnienia swojej decyzji.
Uznając przedłożoną przez zarządzającego dokumentację za dowód w sprawie, organ ocenił sporządzone przez uprawnionego geodetę, w ramach jego odpowiedzialności zawodowej, pomiary za wiarygodne. Skarżący natomiast nie przedstawili jakichkolwiek dowodów na poparcie swoich twierdzeń odnoszących się do nieprawidłowości poczynionych w tym zakresie przez organ ustaleń.
Jednocześnie zdaniem PULC - wbrew stanowisku skarżących, usunięcie przewyższeń ponad powierzchnie ograniczające, a tym samym eliminacja przeszkody lotniczej, może odbywać się także poprzez ogłowienie drzew lub ich skrócenie do dozwolonego pułapu.
Niezależnie od zgłaszanego przez zarządzającego zamiaru rozbudowy lotniska, obiekty znajdujące się na nieruchomości skarżących stanowią przeszkody lotnicze znajdujące się w powierzchni podejścia oraz naruszające obowiązujące powierzchnie ograniczające. W tym stanie rzeczy podlegają następczemu usunięciu na zasadzie art. 82 ust. 1 pkt. 7 ustawy Prawo lotnicze.
Z tą decyzją nie zgodzili się skarżący, którzy pismem datowanym na 22 czerwca 2017 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:
"1) naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 8, 9, 10 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 80, 81 oraz 107 § 3 K.p.a., w tym m.in. podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. 2016, poz. 605 z późn. zm.)".
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę, skarżący wyjaśnili, że załączniki do decyzji nie pozwalają na stwierdzenie, czy działka stanowiąca ich własność znajduje się w zasięgu powierzchni ograniczającej podejście do lotniska i czy wskazane drzewa znajdujące się na tym terenie naszej działki przekraczają dopuszczalną wysokość zabudowy. Ponadto, z załącznika nr 4 do decyzji - mapy sytuacyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego [...] - wynika, iż odległość krawędzi pasa startowego od przeszkody drzewa ozn. nr [...] (najbardziej wysuniętego w kierunku zachodnim) wynosi ponad 15 m, a drzewa nr [...] ponad 30 m.
Skarżący wskazali, że orzeczenie o konieczności usunięcia wszystkich drzew powinno być precyzyjnie określone, w odniesieniu do obowiązujących przepisów. Przepisy takie zawiera rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r., w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (Dz. U. Nr 130, poz. 1192 ze zm.), co uszło uwadze organu. Obowiązkiem organu było określenie nie tylko jakie warunki powinny spełniać obiekty naturalne w otoczeniu lotniska w [...] ze względu na bezpieczeństwo ruchu statków powietrznych, ale także wykazania w jakim stopniu wysokość przeszkody lotniczej nr [...] przekracza dopuszczalną wysokość zabudowy.
W uzasadnieniu decyzji organ w ogóle nie odniósł się do warunków, jakie powinny spełniać obiekty w otoczeniu lotniska. Organ nie wskazał także, na podstawie jakich przepisów prawa uznał, iż drzewa rosnące na działce skarżących stanowią przeszkodę lotniczą podlegającą usunięciu.
Wątpliwość skarżących budzi także sposób i wynik pomiaru wysokości drzew, których wysokość musiałaby przekroczyć wysokość budynku (7 m) blisko 3-krotnie. Zupełnie niezrozumiałe jest także rozstrzygnięcie w zakresie usunięcia drzew gat. modrzew i brzoza (a nie li tylko przycięcie drzew), skoro drzewa te rosną przed budynkiem mieszkalnym.
W ocenie skarżących, materiał dowodowy zebrany w sprawie nie jest kompletny i niedotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji zgromadzenia całego materiału dowodowego, koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy, co oznacza obowiązek podjęcia przez organ stosownych działań, między innymi przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Dokonane przez organ ustalenia faktyczne uznać należy za niekompletne.
Uzasadnienie wniosku o wydanie decyzji w sprawie usunięcia przeszkód naturalnych stanowiących przeszkody lotnicze z dnia [...] kwietnia 2016 r. w części dot. drzew rosnących na nieruchomości skarżących jest całkowicie błędne, gdyż nie i tak nie ma możliwości ewentualnej rozbudowy lotniska, biorąc pod uwagę obecną zabudowę.
W obszernej odpowiedzi na skargę PULC podtrzymał swoje stanowisko i wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób opisany poniżej, zaś skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wyjaśnić, że PULC związany jest w swej działalności, jako organ administracji publicznej, nie tylko Prawem lotniczym i przepisami wykonawczymi, ale również przepisami k.p.a. – w tym w ustawie tej określonymi zasadami ogólnymi prawa administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przez dokładne wyjaśnienie stany sprawy rozumieć należy dokonanie takich ustaleń, które pozwalają organowi na reasumpcje prawną. Innymi słowy, organ ma tak stan faktyczny ustalić, aby nie było wątpliwości co do przyjętego rozstrzygnięcia prawnego sprawy.
Zgodnie z art. 11 k.p.a. obowiązkiem organu jest wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, PULC uchybił powyższym zasadom podejmując zaskarżoną decyzję. Przeważającą część uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjną zajmuje kwestia osoby zobowiązanej do usunięcia przeszkody lotniczej i kosztów usunięcia. Jest to bardzo ważny element uzasadnienia i słusznie PULC tak dużą wagę przykłada do należytego wykazania przesłanek określenia podmiotu zobowiązanego do usunięcia przeszkody i pokrycia związanych z tym kosztów.
Tym niemniej, równie istotną kwestią jest to, dlaczego dana grupa drzew (pojedyncze drzewa) zostały uznane za przeszkodę lotniczą. Zgodnie z obowiązującym w dniu orzekania organu § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakie powinny spełniać obiekty budowlane oraz naturalne w otoczeniu lotniska (dalej: "rozporządzenie") z dnia 25 czerwca 2003 r. (Dz.U. Nr 130, poz. 1192 ze zm.) przez przeszkody lotnicze, usytuowane w otoczeniu lotniska, rozumie się sztuczne lub naturalne obiekty naziemne albo ich części lub skrajnie tras komunikacyjnych, o wysokościach przekraczających powierzchnie ograniczające. Z kolei, zgodnie z § 2 rozporządzenia, przez powierzchnie ograniczające należy rozumieć obszar terenu pozostający w zasięgu powierzchni ustalających dopuszczalne gabaryty zabudowy i obiektów naturalnych.
Aby uznać dany obiekt naturalny (drzewo) za przeszkodę lotniczą, musi on przekraczać dopuszczalna wysokość powierzchni ograniczającej, a więc opisanej dopuszczalnymi wymiarami zabudowy i obiektów naturalnych. Ani z decyzji PULC z dnia [...] marca 2017 r., ani z utrzymującej ją w mocy decyzji z [...] maja 2017 r. w żaden sposób nie wynika, jakie są dopuszczalne gabaryty zabudowy i obiektów naturalnych dla powierzchni ograniczających lotniska w rejonie przeszkody lotniczej 10. Nie wynika to też z wniosku [...], który jedynie stwierdza, że powierzchnia ograniczająca w rejonie przeszkody lotniczej [...] w podejściu nr [...] znajduje się na poziomie ok. 212, 5 m n.p.m. Wnioskodawca jednak w żaden sposób nie wykazuje dopuszczalnych na tym terenie gabarytów zabudowy i obiektów naturalnych.
PULC stwierdza w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "zgodnie z opisem przeszkody lotniczej przedłożonej przy wniosku zarządzającego obiekt przekracza powierzchnie ograniczające w rejonie podejścia (...). Przedmiotowa ekspertyza w dostateczny sposób precyzuje lokalizacje przeszkody, obrazuje jej położenie (...)". Otóż w aktach sprawy nie ma żadnej ekspertyzy. Znajduje się załączony do wniosku: wykaz drzew wnioskowanych do usunięcia, wypisy z rejestru gruntów, mapa w skali 1: 25000 przedstawiająca przeszkody lotnicze i geodezyjny szkic pomiaru drzew w przedłużeniu pasa startowego po północnej stronie pasa.
Żaden z ww. dokumentów nie określa danych niezbędnych dla oznaczenia gabarytów dopuszczalnych obiektów naturalnych, w celu uznania ich za przeszkody lotnicze. Ze szkicu geodezyjnego wynikają rzędne korony drzew i poziomu terenu (można więc obliczyć wysokość drzewa), natomiast mapa w skali 1: 25000 przedstawiająca przeszkody lotnicze nie posiada legendy ani opisu. Można z niej zorientować się w obszarze powierzchni poziomej wewnętrznej i jej wysokości n.p.m., częściowo w obszarze powierzchni stożkowej (przekracza ona mapę), przybliżonej lokalizacji przeszkód [...] i [...].
W aktach nie ma natomiast żadnego dokumentu (np. w postaci fragmentu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego otoczenia lotniska), z którego organ mógłby pozyskać dane odnośnie dopuszczalnej wysokości zabudowy oraz obiektów naturalnych. Tylko zaś takie dane pozwalają na uznanie obiektu naturalnego za przeszkodę lotniczą – poprzez porównanie wysokości drzewa z dopuszczalnym gabarytem obiektu naturalnego.
PULC nie dysponował więc niezbędnymi danymi dla ustalenia nie tylko stanu faktycznego, ale i prawnego, Zwrócić bowiem należy uwagę, że wysokość powierzchni ograniczającej wynika z prawa; z reguły miejscowego. Nie jest więc wystarczającym akceptacja przez organ stwierdzenia wnioskodawcy w tym zakresie, ale obowiązkiem organu (art. 6 k.p.a.) jest ustalenie treści tego prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia ponadto, że nakazanie przez PULC usunięcie przeszkody lotniczej (drzew), znajdującej się na nieruchomości osób trzecich stanowi ograniczenie ich prawa własności (art. 140 k.c.). Drzewa są bowiem częścią składową nieruchomości (art. 48 k.c.). Takie ograniczenie jest dopuszczalne z mocy art. 82 ust. 1 pkt. 7 w zw. z art. 87 ust. 1 Pr. lotniczego ale wyłącznie w stosunku do przeszkody lotniczej. Stąd też PULC najpierw musi ustalić, że drzewo (grupa drzew) w rzeczywistości przekracza swą wysokością powierzchnię ograniczającą - poprzez po pierwsze ustalenie zasięgu powierzchni ustalających dopuszczalne gabaryty zabudowy i obiektów naturalnych, po drugie ustalenie tychże gabarytów.
Należy też stwierdzić, że ani art. 87 ust. 7, ani art. 82 ust. 1 pkt. 7 Pr. lotniczego nie przewidują możliwości "ogłowienia drzew" lub ich skrócenia. Dyspozycja ww. przepisów nakazuje usunięcie przeszkody lotniczej, a nie ich skrócenie do dopuszczalnej wysokości. Ustawa nie zawiera definicji usunięcia, stąd też potrzebna jest wykładnia językowa. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN usunąć oznacza "zabrać coś skądś, aby nie zawadzało lub aby zrobić miejsce’, "sprawić, że coś przestaje istnieć". Przyjęcie dopuszczalności "skrócenia" drzewa do wymaganej wysokości niosłoby za sobą rychłą konieczność ponownego wystąpienia przez zarządzającego lotniskiem z wnioskiem o ponowne nakazanie usunięcia tej samej, ale już wyższej przeszkody lotniczej.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera ww. ustaleń, stąd też nie spełnia wymogów art. 107 § 3 k.p.a. ani w zakresie uzasadnienia faktycznego, ani prawnego. Powołanie się przez PULC na § 8 rozporządzenia nie zmienia tego stanu. Dyspozycja tego bowiem paragrafu wymaga dokonania ustaleń, o którym mowa była powyżej.
PULC, ponownie rozpoznając sprawę ustali parametry powierzchni ograniczającej i uzasadni sposób ich ustalenia, a następnie dokona oceny, czy drzewa ujęte w przeszkodzie lotniczej [...] rzeczywiście stanowią taka przeszkodę i dlaczego. W zależności od tak poczynionych ustaleń, PULC orzeknie w przedmiocie wniosku skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy.
W związku z takim stanem rzeczy, na podstawie art. 245 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących zwrot uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło