VII SA/Wa 1665/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 października 2016 r. w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. A. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wskazał, że jest osobą bezrobotną i nie posiada dochodów ani oszczędności. Posiada dom o pow. ok. 100 m ² i ok. 200 m ², mieszkanie o pow. 48 m² oraz nieruchomości o pow. 2300 m² i 1816 m². Wyjaśnił, że ww. nieruchomości stanowią spadek, który odziedziczył po zmarłej mamie w 2015r. w ½ części. Koszty czynszu za mieszkanie ocenił na ok. 500 złotych miesięcznie, opłaty za media ok. 300 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podniósł, że jest w trudnej sytuacji materialnej i nie stać go na uiszczenie wpisu sądowego. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 1 września 2016 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy o podanie wskazanych w ww. piśmie danych oraz nadesłania wskazanych w nim dokumentów. Wobec braku odpowiedzi na ww. wezwanie, postanowieniem z dnia 18 października 2016 r. referendarz sądowy odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. W uzasadnieniu podniósł, że nie posiada środków finansowych umożliwiających mu ponoszenie kosztów postępowania. Wskazał, że nie wykonał wezwania z powodu choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd stwierdził, że skarżący wniósł w terminie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 października 2016 r. Nie zawiera on braków skutkujących jego odrzuceniem, a zatem sprzeciw podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Rozpoznając wniesiony sprzeciw należy zauważyć, że instytucja prawa pomocy, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."). Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób znajdujących się w ubóstwie (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Na gruncie obowiązujących przepisów dotyczących postępowań sądowych obowiązuje zasada, zgodnie z którą koszty sądowe pokrywa osoba dochodząca swych roszczeń przed sądem. Zaznaczyć należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, a w szczególności zaś posiada zgromadzone oszczędności pieniężne, to powinna partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że na podstawie przedstawionych danych w formularzu wniosku PPF nie było możliwe pełne, faktyczne określenie kondycji finansowej skarżącego. Wobec nie wykonania przez skarżącego zobowiązania nałożonego zarządzeniem referendarza z dnia 1 września 2016 r., prawidłowo w postanowieniu z dnia 18 października 2016 r. referendarz sądowy uzasadnił odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na fakt, iż wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów uznać należy, iż skarżącemu zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy. Nie spełnia ona bowiem przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia