VII SA/Wa 1665/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-18
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła- Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu i nie przedstawił wymaganych dokumentów, może zostać uznany za osobę spełniającą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał dostatecznie swojej trudnej sytuacji materialnej, ponieważ nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy pomimo wezwania sądu i nie przedstawił wymaganych dokumentów. Brak rzetelnej analizy zdolności płatniczych uniemożliwia stwierdzenie, czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu, został odmówiony.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca podał, że jest bezrobotny, nie posiada dochodów ani oszczędności, ale odziedziczył nieruchomości. Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, jednak wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 października 2016r. po rozpoznaniu wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
W dniu 12 sierpnia 2016r. do Sądu wpłynął na uzupełnionym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy A. S. w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W formularzu wniosku PPF wnioskodawca podał, że obecnie jest osobą bezrobotną i nie posiada dochodów ani oszczędności. Posiada dom o pow. ok. 100 m ² i ok. 200 m ², mieszkanie o pow. 48 m² oraz nieruchomości o pow. 2300 m²
i 1816 m². Wyjaśnił, że ww. nieruchomości stanowią spadek, który odziedziczył po zmarłej mamie w 2015r. w ½ części. Wnioskodawca podał, że koszty czynszu za mieszkanie wynoszą ok. 500 złotych miesięcznie, opłaty za media ok. 300 złotych miesięcznie. Wnioskodawca podniósł, że jest w trudnej sytuacji materialnej i nie stać go na uiszczenie wpisu sądowego.
W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 2 września 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 1 września 2016r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy o podanie wskazanych w ww. piśmie danych oraz nadesłania wskazanych w nim dokumentów.
Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone wnioskodawcy
w dniu 9 września 2016r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie i nie nadesłał dokumentów do których był zobowiązany.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny.
Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek
o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05).
Wezwaniem z dnia 2 września 2016r. w wykonaniu zarządzenia z dnia
1 września 2016r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i nadesłanie wskazanych w nim dokumentów.
Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się i nie nadesłał do Sądu żadnych wyjaśnień i dokumentów. Przede wszystkim wnioskodawca nie podał z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje i skąd posiada środki finansowe na regulowanie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, media i na bieżące utrzymanie siebie tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych itp.
Nadto wnioskodawca nie wskazał czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia lub czy ma przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości. Wnioskodawca nie oświadczył, czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu. Wnioskodawca nie wyjaśnił, czy oprócz mieszkania posiada dwa domy (o powierzchni wskazanej
w formularzu) i czy ponosi koszty związane z ich utrzymaniem, jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie, należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości oraz czy uzyskuje dochody z tytułu wynajmu domu lub lokali.
Wnioskodawca nie wyjaśnił także czy podejmuje prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak jaki uzyskuje z nich dochód oraz czy uzyskuje pomoc od rodziny, znajomych, krewnych, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak to w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie wskazał także czy posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak to jakie i jakie ponosi koszty ich utrzymania i czy jest obecnie jest zadłużony, jeśli tak to na jaką kwotę i ile miesięcznie wynosi spłata kredytu bądź zadłużenia oraz czy obecnie jest spłacane
i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty. Ponadto wnioskodawca nie nadesłał zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną i wyciągów z konta lub kont bankowych z dwóch ostatnich miesięcy.
Wskazać należy, iż treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy i jego możliwości płatniczych. Wobec braku udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę na powyższe informacje należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a. Dane podane w formularzu nie są wystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy
w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło