VII SA/Wa 1666/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-30
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Leszek Kamiński, Wojciech Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania, jest zgodna z prawem, jeśli skarżący zarzucają naruszenie zasad postępowania administracyjnego, takich jak zasada prawdy obiektywnej i zasada udziału stron, a także przewlekłość postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Postępowanie wyjaśniające, w tym kontrola terenowa z udziałem jednego ze skarżących, było wystarczające do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Zarzuty dotyczące naruszenia zasad postępowania administracyjnego i przewlekłości postępowania nie mogły wpłynąć na ocenę legalności decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności.Stan faktyczny
Skarżący U. i S. Z. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty stalowej, wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Wskazywali na brak postępowania wyjaśniającego, brak udziału stron i przewlekłość postępowania. Organy administracji, w tym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana zgodnie z prawem na podstawie ustaleń kontroli z 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2006 r. sprawy ze skargi U. i S. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę skargę oddala
Decyzją z dnia [...] lipca 1998 r. znak [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...]. nakazał U. i S. Z., na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414 ze zm.), przymusową rozbiórkę wiaty stalowej wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w [...]. W uzasadnieniu podał, że w czasie kontroli w terenie stwierdzono, iż na działce tej wybudowano w okresie od jesieni 1996 r. do wiosny 1997 r. wiatę o konstrukcji stalowej (dach kryty blachą stalową falistą, ściany częściowo osłonięte), a inwestor nie posiada pozwolenia na budowę tego obiektu.
Odwołanie od tej decyzji wniosła U. Z. podnosząc, iż zadaszenia, jak i budynki gospodarczo-mieszkalne zostały przekazane wraz z gospodarstwem rolnym w 1990 r., a stan zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] nie ulegał od tego czasu zmianom, w szczególności nie miała miejsca budowa wiaty w latach 1996 - 1997 r. Na części istniejących zadaszeń na maszyny rolnicze zostało jedynie zmienione pokrycie z dachówki na blachę falistą. Ponadto oświadczyła, że nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego, nie było wizji w terenie z udziałem stron oraz nie powiadomiono stron o toczącym się postępowaniu.
Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] listopada 1998 r. znak [...]. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, że badana decyzja jest prawidłowa i zasadna, gdyż inwestor nie posiada pozwolenia na budowę, ani nie zgłosił do właściwego organu zakresu robót. Przeprowadzone w dniu [...] lutego 1998 r. oględziny budowy potwierdziły stan faktyczny.
Pismem z dnia [...] lipca 1999 r. adresowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego U. i S. Z. wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji obu instancji, zarzucając im rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy i naruszenie art. 6-11 k.p.a. Wniosek ten wpłynął do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] (data wpływu: 21 lipca 1999 r.) i decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1998 r., nakazującej rozbiórkę wiaty stalowej wybudowanej na działce nr [...] w [...]. Wskutek wniesienia odwołania przez U. i S. Z. wskazana decyzja została uchylona przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. znak [...], a postępowanie przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego umorzono jako przeprowadzone przez niewłaściwy organ.
Wniosek U. i S. Z. z dnia [...] lipca 1999 r. został przekazany przez organ wojewódzki Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lipca 2005 r., po czym zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. wszczęto postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...]listopada 1998 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. znak [...] oraz decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1998 r. znak [...], nakazującej rozbiórkę wiaty stalowej wybudowanej na działce nr [...] w [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że postępowanie dowodowe w postaci oględzin-kontroli z dnia [...] lutego 1998 r. wykazało wykonanie robót budowlanych polegających na wybudowaniu wiaty o konstrukcji stalowej, dla których jest wymagana ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, iż prawidłowo został zastosowany w sprawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r., Nr 89, poz. 414 ze zm.), na podstawie którego nakazano rozbiórkę. Budowa wiaty o konstrukcji stalowej nie mieściła się bowiem w katalogu obiektów i robót budowlanych nie wymagających - zgodnie z art. 29 tej ustawy - pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Stwierdzono zatem, że weryfikowane decyzje zapadły zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
U. i S. Z. wystąpili pismem z dnia [...] września 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zwracając się o wzięcie pod uwagę dotychczasowych wyjaśnień, zawartych w szczególności w protokole z dnia [...] lipca 2002 r. sporządzonym w Wojewódzkim Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] oraz w oświadczeniach złożonych w dniu [...] lipca 2002 r. Zdaniem wnioskujących, nie ustosunkowano się do podnoszonych przez nich przesłanek wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2005 r. znak [...] utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie z dnia [...] września 2005 r. Uzasadniając decyzję powtórzył, że podstawą wydania decyzji nakazującej rozbiórkę było ustalenie, iż wnioskujący wybudowali wiatę o konstrukcji stalowej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, oparte na postępowaniu dowodowym w postaci kontroli budowy przeprowadzonej przez terenowy organ nadzoru budowlanego w dniu [...] lutego 1998 r. Prawidłowo zatem zastosowano w sprawie art. 48 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli U. i S. Z., wnioskując o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczących nakazu przymusowej rozbiórki wiaty. Podnieśli, iż wiaty nie budowali, lecz tylko ją remontowali, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. W ocenie skarżących, postępowanie jest prowadzone w oparciu o nieprawdziwe dowody oraz bez udziału stron, a uzasadnienia decyzji administracyjnych zawierają nieweryfikowane informacje traktowane jako dowody w sprawie. W oczywisty sposób stanowi to naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Skarżący zarzucili również trwającą sześć lat przewlekłość postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając jedynie legalność zaskarżonych rozstrzygnięć, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu podlega decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2005 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1998 r. znak [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 1998 r. znak [...] nakazującą rozbiórkę wiaty stalowej wybudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w [...]. Kontrolą sądową jest zatem objęte rozstrzygnięcie nadzorcze, wydane w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji tym różni się od zwykłego trybu postępowania administracyjnego, że zostaje wszczęte postępowanie w nowej sprawie, a podjęte rozstrzygnięcie nie dotyczy istoty sprawy zakończonej weryfikowaną decyzją. Organ nadzoru orzeka jako organ kasacyjny, a więc wyłącznie w przedmiocie nieważności decyzji lub jej niezgodności z prawem. Nie jest władny decydować o kwestiach dotyczących istoty sprawy, gdyż postępowanie nieważnościowe ogranicza się jedynie do badania, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Skarżący podnieśli w rozpatrywanej sprawie zarzut nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz braku udziału stron w postępowaniu dowodząc, że nie wybudowali wiaty w okresie wskazanym w decyzji nakazującej rozbiórkę, co podkreślali wielokrotnie w toku postępowania. Stwierdzić jednak należy, iż w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy w postaci protokołu z kontroli przeprowadzonej przez pracownika Urzędu Rejonowego w dniu [...] lutego 1998 r., w oparciu o który została wydana decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [..]. Z zapisu w protokole wynika, że konstrukcję wykonano bez pozwolenia na budowę w 1996 r. i pokryto ją w 1997 r., a wśród osób obecnych w trakcie oględzin był S. Z., który odmówił złożenia podpisu pod protokołem. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w zakresie wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, obowiązującej w dniu wydania nakazu rozbiórki. Art. 29 tej ustawy nie przewidywał bowiem możliwości wzniesienia bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia obiektu opisanego we wskazanym protokole z kontroli.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Organ nadzoru prawidłowo stwierdził, iż zarówno decyzja nakazująca rozbiórkę, jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, wynikającego - zdaniem skarżących - z uchybienia zasadom postępowania określonym w k.p.a., takim jak zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasada udziału stron w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Również zarzucana przez skarżących przewlekłość postępowania administracyjnego nie może wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270), Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło