VII SA/Wa 167/08
WyrokWSA w Warszawie2008-04-03
Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące legalizacji samowoli budowlanej, w szczególności art. 48 ust. 2 i 3, poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, nie przeprowadzając postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z przepisami, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności budowy z decyzją o warunkach zabudowy. Dopiero niespełnienie tych obowiązków uzasadnia nakaz rozbiórki. Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b PPSA, wskazując na konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r. P 37/2006.Stan faktyczny
Fundacja [...] złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Skarżąca nie kwestionowała faktu samowoli budowlanej, lecz zarzuciła organom zaniechanie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 48 ust. 2-5 Prawa budowlanego. Teren budowy nie posiadał miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiadał decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] W. decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r. na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz. 2016 ze zm.) nakazał Fundacji [...] z siedzibą w W., przy ul. [...] dokonanie całkowitej rozbiórki budynku drewnianego o wymiarach 11,25 x 8, 25 m i wysokości 7,00m, parterowego z poddaszem użytkowym, wybudowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W. bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2005r. z udziałem inwestora K. B. prezesa Fundacji [...], stwierdził wybudowanie w 2004r. bez pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku o funkcji handlowo- gastronomicznej.
Dla nieruchomości na której znajduje się budynek brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nadto, inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która winna być przedstawiona w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W związku z powyższym uzasadniona jest decyzja rozbiórkowa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2006r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy uznał, iż budowa przedmiotowego budynku wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał.
Organ pierwszej instancji w ocenie organu odwoławczego w sposób prawidłowy poddał analizie możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego.
Wobec ustalenia, iż teren na którym został wybudowany przedmiotowy budynek nie posiada miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie posiada decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu konieczne stało się wydanie decyzji o nakazie rozbiórki.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł inwestor - Fundacja [...].
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 kpa i art. 77 kpa oraz art. 58 i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. -Prawo budowlane, wnosząc o uchylenie obu decyzji.
Skarżący nie kwestionując popełnionej samowoli budowlanej twierdzi, iż organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego określonego
w art. 48 ust 2 – 5 ustawy Prawo budowlane.
Skarżący podnosi, iż ustawodawca w art. 48 ust 2 Prawa budowlanego dopuszcza legalizację samowoli budowlanej w przypadku gdy budowa jest zgodna
z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Zdaniem skarżącego brak jest natomiast normy negatywnej – zakazu legalizacji obiektu, jeżeli żadna z tych przesłanek nie występuje.
Ponadto skarżący uważa, iż odmowa przeprowadzenia legalizacji byłaby uzasadniona jedynie w przypadku, gdy samowolnie wzniesiony obiekt byłby niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź z decyzją
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie naruszałby przepisów w tym techniczno- budowlanych.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Organy nadzoru budowlanego z naruszeniem art. 48 ust 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane nie przeprowadziły postępowania legalizacyjnego.
Możliwość zalegalizowania obiektów budowlanych lub ich części będących
w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę została wprowadzona ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718).
Z treści przepisu art. 48 ust 3 pkt 1 wyraźnie wynika, iż w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Dopiero w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków,
o których mowa w ust 3, stosuje się przepis ust 1 (ust 4 art. 48).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji powinien nałożyć na inwestora obowiązki zgodnie z treścią przepisu art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego.
Nakładając obowiązki należy mieć na uwadze treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007r., P 37/2006r.
Powyższym wyrokiem Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust 2 lit b i art. 48 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r, Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007r., Nr 88, poz. 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880)
w częściach wyrażenia " w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą
z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz
z art. 32 ust 1 Konstytucji.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 a kpa) co powoduje uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło