VII SA/Wa 1670/11
WyrokWSA w Warszawie2011-11-28
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może umorzyć postępowanie dotyczące rozbiórki zespołu garażowego, jeśli jego budowa i użytkowanie zostały wcześniej zalegalizowane decyzjami administracyjnymi?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie dotyczące rozbiórki zespołu garażowego, ponieważ jego budowa i użytkowanie zostały wcześniej zalegalizowane ostatecznymi decyzjami administracyjnymi. Dopóki te decyzje są w obrocie prawnym, nie można ponownie badać legalności obiektu ani nakazać jego rozbiórki. Nawet jeśli skarżący posiadał interes prawny do bycia stroną postępowania, błędne uzasadnienie organu odwoławczego w tym zakresie nie wpłynęło na prawidłowość samego rozstrzygnięcia o umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżący M.W. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rozbiórki zespołu garażowego. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, wskazując, że garaże zostały wybudowane na podstawie pozwoleń na budowę i użytkowanie, a skarżący nie posiada przymiotu strony. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz brak odniesienia się do jego interesu prawnego jako właściciela sąsiedniej działki i potencjalnego użytkownika wieczystego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2011 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] z dnia [...] działając na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623) oraz art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej kpa. umorzył postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie zespołu garażowego Spółdzielni Budowlano - Mieszkaniowej ,,O." znajdującej się na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W., składającego się z 15 boksów garażowych.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że z dokumentów przesłanych z Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta S. wynika, iż omawiany zespół garażowy wybudowany został w dwóch etapach. Osiem boksów zostało wybudowanych na podstawie decyzji Prezydium D. z dnia [...] znak [...] o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych, natomiast siedem następnych na podstawie decyzji Prezydium D. z dnia [...] znak [...] o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych. Następnie dwoma decyzjami Prezydium D. z dnia [...] znak [...] udzielono pozwolenia na użytkowanie kolejno 8 i 7 boksów garażowych. Organ wskazał, że wybudowanie omawianego zespołu boksów garażowych na podstawie pozwolenia na budowę i przyjęcie ich do użytkowania ma ten skutek, że nie można ich traktować jako wybudowanych w ramach samowoli budowlanych, tym bardziej, że zespół garażowy nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Z tego względu, organ stwierdził, że brak jest podstaw do nakładania na inwestora obowiązków w trybie nadzoru budowlanego i dalszego prowadzenia postępowania w sprawie przedmiotowego zespołu garażowego. Organ wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie są związane żądaniem zawartym w złożonym wniosku, w tym przypadku wniosku M. W. z dnia [...] o wydanie decyzji na rozbiórkę zespołu garażowego. Ponadto, organ dodał iż wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na rozbiórkę został złożony nie przez właściciela nieruchomości, lecz przez osobę ubiegającą się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, w tym części działki o nr ew [...] z obr [...]. Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy Prawo budowlane do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu należy dołączyć zgodę właściciela obiektu.
W wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy rozszerzając uzasadnienie organu I instancji dodał, że M.W. na wniosek którego toczy się postępowanie nie posiada przymiotu strony. Z akt sprawy wynika bowiem, iż posiada on jedynie interes faktyczny ubiegając się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, w tym części działki o nr ew [...] z obr [...]. Z tego względu, organ uznał, iż postępowanie z wniosku M.W. było bezprzedmiotowe (bezprzedmiotowość podmiotowa) bowiem wnioskodawcy nie przysługiwało prawo bycia stroną w tym postępowaniu. Organ dodał, iż w postępowaniu toczącym się na wniosek osoby nie mającej przymiotu strony po ustaleniu, iż zachodzi taka okoliczność organ ogranicza się wyłącznie do umorzenia wadliwie wszczętego postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M.W. Skarżący podniósł, iż posiada interes prawny do wniesienia skargi, gdyż jest spadkobiercą swojego dziadka A.G., który nieruchomość objętą obecnie postępowaniem kupił [...] sporządzając akt notarialny przed notariuszem. W ocenie skarżącego, jest on właścicielem praw i roszczeń do dawnej nieruchomości oznaczonej w księgach wieczystych jako KW [...]. Wskazał, iż jest także właścicielem nieruchomości przy ul. [...] (dz. ew. [...] obrębu [...]) przez którą prowadzi droga dojazdowa do zespołu garażowego znajdującego się na dz. ew. [...] i [...], będącego przedmiotem postępowania.
Skarżący podniósł, iż organ wydając decyzję nie uwzględnił jego wniosku, który złożył w 2009 r. o uregulowanie stanu prawnego na dz. ew. [...] i [...].
Zarzucił, iż organy nie odniosły się także w żaden sposób do wydanej z rażącym naruszeniem prawa decyzji [...] z [...] jako podstawy wydania decyzji budowlanych Prezydium D. z lat 1970-1972. Skarżący wskazał, iż zaskarżona decyzja nie odnosi się także do przedstawionej przez niego ekspertyzy architektonicznej, według której zespół garażowy został wybudowany bez zachowania zgodnych z prawem budowlanym odległości od granicy działki, a wręcz został postawiony z naruszeniem granicy prawnej nieruchomości i znajduje się na całej długości od strony północnej na obszarze działki ewidencyjnej nr. [...] z obrębu [...] poza właściwą sobie działką [...]. Zdaniem skarżącego, decyzja zawiera zatem nieprawdziwe informacje sytuując zespół garażowy wyłącznie na działce [...]. Ponadto, w decyzji nie zostały uwzględnione garaże blaszane przyległe do garaży murowanych od strony ul. [...], które znajdują się w tzw. nieprzekraczalnej linii zabudowy i stanowią samowolę budowlaną. W ocenie skarżącego, tego typu zabudowa garażowa, powinna być objęta postępowaniem prowadzonym z urzędu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje ;
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zw. dalej p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji organów nadzoru budowlanego dotycząca umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego.
Podstawą wydania decyzji był art. 105 kpa., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W świetle tegoż przepisu organ administracji ma obowiązek umorzyć postępowanie, jeżeli stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty - decyzji merytorycznej. (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. CH Beck, Warszawa 2004, s.478).
W niniejszej sprawie, M.W. zgłosił żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] o wydanie decyzji na rozbiórkę zespołu garażowego Spółdzielni Budowlano- Mieszkaniowej "O." znajdującej się na terenie działki oznaczonej nr ew. [...] z obr. [...] przy ul. [...] w W., składającego się z 15 boksów garażowych. Swoją legitymację procesową jako osoba zgłaszająca to żądanie skarżący, na etapie postępowania administracyjnego, wywodził z faktu ubiegania się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu, w tym części działki o nr ew. [...] z obr. [...]. Wskazać jednak należy, iż prawo użytkowania wieczystego jest specyficznym dla polskiego prawa cywilnego prawem podmiotowym dotyczącym nieruchomości gruntowej. Polega na oddaniu w użytkowanie nieruchomości gruntowej będącej własnością skarbu państwa, województwa, powiatu bądź gminy lub związku tych jednostek osobie fizycznej lub prawnej na czas określony 99 lat i dotyczy ono głównie gruntów położonych w granicach administracyjnych miast. Podkreślić jednak należy, iż oddający w użytkowanie wieczyste pozostaje nadal właścicielem gruntu i pobiera z tego tytułu opłatę roczną od użytkownika.
Słusznie zatem organy uznały, iż skarżącemu jako osobie dopiero ubiegającej się o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nie przysługuje z tego tytułu przymiot strony w postępowaniu. Nie wynika on także z faktu nabycia praw i roszczeń przysługujących do nieruchomości hip. Nr [...] na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] czy nabycia jakichkolwiek praw po poprzednim właścicielu. Z akt sprawy wynika ponadto, iż Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] odmówił ustanowienia na rzecz skarżącego będącego następcą prawnym dotychczasowego właściciela A.G. prawa użytkowania wieczystego do części przedmiotowego gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] - cz. o pow. 81 m 2 w obrębie [...].
Umknęło jednak organowi odwoławczemu, że działka skarżącego przy ul. [...] nr ew. [...] z obrębu [...] stanowi drogę dojazdową do zespołu garażowego i bezpośrednio graniczy z działką na której posadowione są garaże. Przez powyższą działkę skarżącego prowadzi droga dojazdowa do zespołu garażowego znajdującego się na dz. ew. [...] i [...], a zatem niewątpliwie usytuowanie garaży może wpływać na faktyczny interes skarżącego. Z powyższego wynika zatem, iż skarżący posiadał interes prawny do bycia stroną w niniejszym postępowaniu administracyjnym.
Zaznaczyć jednak należy, iż realizacja zespołu garażowego była już przedmiotem badania przez organy administracji architektoniczno-budowlanej, a ocena dotyczyła jego zgodności z obowiązującymi przepisami. W wyniku tej oceny Prezydium D. wydało ostateczne decyzje z dnia [...] znak : [...] oraz z dnia [...] znak : [...] o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych. Ponadto, przedmiotowa inwestycja była też przedmiotem kontroli organu administracji architektoniczno - budowlanej przy wydawaniu decyzji, którymi udzielono pozwolenia na użytkowanie kolejno ośmiu i siedmiu boksów garażowych.
Jak trafnie podniósł organ wybudowanie zespołu boksów garażowych na podstawie pozwolenia na budowę i przyjęcia ich do użytkowania powoduje, że nie można ich traktować jako wybudowanych w ramach samowoli budowlanych, tym bardziej, że zespół garażowy nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Tym samym, brak jest podstaw do nakładania na inwestora obowiązków w trybie nadzoru budowlanego i dalszego prowadzenia postępowania w sprawie przedmiotowego zespołu garażowego.
Skoro legalność realizacji tego obiektu była już przedmiotem badania i zakończyła się ostatecznymi decyzjami wydanymi w postępowaniu administracyjnym, to obecnie nie jest możliwe ponowne badanie legalności zespołu garażowego, czy też nakazanie jego rozbiórki - jak domaga się tego skarżący. Dopóki w obrocie prawnym funkcjonują decyzje o pozwoleniu na budowę przedmiotowego zespołu garażowego oraz o pozwoleniu na jego użytkowanie organ nie ma podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Podkreślić należy, że organy administracji architektoniczno - budowlanej wydając powyższe decyzje zobligowane były do zbadania, czy budowa garaży jest zgodna z przepisami prawa. Dopiero po dokonaniu rzetelnych i gruntownych ustaleń mogły wydać powyższe decyzje.
Prawidłowo zatem organy uznały, że sprawa została już załatwiona i dopóki pozostają w obrocie prawnym ostateczne decyzje z dnia [...] znak : [...] udzielające pozwolenia na użytkowanie kolejno 8 i 7 boksów garażowych nie można prowadzić postępowania zgodnego z żądaniem skarżącego o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Ze względu na niemożność wydania decyzji administracyjnej dalsze prowadzenie postępowania w sprawie przedmiotowego zespołu garażowego jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Dodać należy, iż błędne uzasadnienie przez organ odwoławczy, iż bezprzedmiotowość postępowania wynika z braku prawa skarżącego do bycia stroną w tym postępowaniu nie miało wpływu na samo rozstrzygnięcie sprawy, które jest prawidłowe. Uchylenie bowiem zaskarżonej decyzji skutkowałoby wydaniem przez organ takiego samego rozstrzygnięcia , lecz z innym jego uzasadnieniem.
Z powyższych względów, skoro zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji nie można zarzucić naruszenia obowiązujących przepisów, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło