VII SA/Wa 1673/06
WyrokWSA w Warszawie2006-12-05
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nawet jeśli inwestor podjął kroki w celu uzyskania pozwolenia lub zgody sąsiadów?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego ma bezwzględny obowiązek orzeczenia przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego. Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje organ do zastosowania tej sankcji, a okoliczności takie jak brak planu zagospodarowania przestrzennego, zgody sąsiadów czy trudności finansowe inwestora nie mają wpływu na ten obowiązek.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę budynku garażowego. Garaż został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący podnosił różne argumenty, w tym brak kolizji z planem zagospodarowania, zgody sąsiadów oraz trudności finansowe.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku garażowego skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. N. od decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2001 r. Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] października 2001 r. nakazał T. N. w trybie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę budynku garażowego na działce nr ewid. [...] położonego przy ul. O. [...] w [...]. W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] września 2001 r. przez przedstawicieli [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] ustalono bowiem, że na posesji położonej na działce nr ewid. [...] w [...] jest realizowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę budynek garażowy.
Organ odwoławczy podniósł, iż rozpoczynając samowolnie budowę przedmiotowego garażu inwestor naruszył art. 28 Prawa budowlanego, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji pozwalającej na budowę lub po dokonaniu zgłoszenia i upływie czasu zastrzeżonego dla organów architektoniczno-budowlanych do ewentualnego zgłoszenia zastrzeżeń o ile przepisy art. 29 i 30 Prawa budowlanego nie stanowią inaczej. Brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę spornego obiektu powoduje bezwzględny obowiązek orzeczenia jego przymusowej rozbiórki.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w niniejszej sprawie stan faktyczny wypełnił przesłankę normy prawnej zawartej w art. 48 w myśl którego: " Właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ ".
Organ II instancji podniósł ponadto, iż przepis art. 48 Prawa budowlanego wprowadza automatyzm orzekania rozbiórki określonego obiektu budowlanego, o ile inwestor dopuści się samowoli budowlanej i zrealizuje obiekt bez uprzedniego uzyskania ostatecznego pozwolenia na budowę bądź skutecznego zgłoszenia.
Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w odwołaniu, organ odwoławczy stwierdził, że złożenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy nie uprawniało skarżącego do rozpoczęcia robót budowlanych. Roboty budowlane można prowadzić bowiem na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Skoro inwestor nie legitymował się wymaganym pozwoleniem na budowę bądź skutecznym zgłoszeniem należało uznać, że działał w warunkach samowoli budowlanej w stosunku do której organ nadzoru budowlanego nie mógł uchylić się od obowiązku wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę.
Skargę na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T. N.
W uzasadnieniu swojej skargi skarżący wskazał, że:
1. budowa garażu była rozpoczęta w 2001 r. na jego prywatnej działce;
2. nie istnieje kolizja z planem zagospodarowania przestrzennego;
3. posiada zgody notarialne wszystkich sąsiadów na budowę garażu;
4. składał wniosek o ustalenie warunków zabudowy 3 tygodnie
przed rozpoczęciem robót;
5. uzyskał informację ustną z [...] Inspektoratu Nadzoru
Budowlanego, że otrzyma pozwolenie na budowę;
6. rozbiórka nieskończonego garażu mija się z celem i byłaby brakiem
gospodarności;
7. nie mam środków finansowych na rozbiórkę;
8. po ewentualnej rozbiórce musiałby znów rozpoczynać procedury w celu uzyskania pozwolenia na budowę i po zgromadzeniu środków finansowych wznawiać budowę garażu;
9. w związku z projektowanymi zmianami w prawie budowlanym, które niebawem nastąpią, gotów jest ponieść karę za rozpoczęcie budowy bez zachowania wymaganych procedur.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną decyzji kontrolowanej w niniejszym postępowaniu jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.).
Zgodnie z dyspozycją art. 48 w/w ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie budowy przedmiotowego obiektu, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Zgodnie bowiem z przepisem art. 28 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30.
Samowolą budowlaną jest więc trwająca lub już zakończona budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Stwierdzenie samowoli budowlanej obliguje właściwy organ do wydania decyzji o nakazie rozbiórki budowanego bądź już wzniesionego obiektu budowlanego.
Należy podkreślić, że konieczną ale i wyłączną przesłanką wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej jest stwierdzenia niedopełnienia przez inwestora wymogu uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia właściwemu organowi, albo prowadzenia budowy wbrew jego sprzeciwowi.
Ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy protokołu oględzin z dnia [...] września 2001 r. wynika, iż na posesji położonej na działce nr ew. [...] został wybudowany budynek garażowy (docelowe przeznaczenie). Stan surowy półotwarty, budynek jest zadaszony, brak wrót i posadzki. Budynek został wzniesiony bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie zaistniał więc stan faktyczny wyczerpujący przepis art. 48 Prawa budowlanego, a organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji. Ujawnienie więc samowoli budowlanej nie tylko upoważniało organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki, lecz wręcz je do tego obligowało.
Wskazać również należy, że powołany przepis art. 48 Prawa budowlanego poddany został kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. (P 2/98, OTK 1999 Nr 1 poz. 2) orzekł, że art. 48 jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż obligatoryjność wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej stanowić ma sankcję za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę.
Zdaniem Sądu w świetle powyższej argumentacji , wskazane w skardze okoliczności pozostają bez wpływu na dokonaną ocenę zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło