VII SA/Wa 1674/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-04-02
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wraz z żoną uzyskuje miesięcznie 3862 zł netto emerytury, a jego niepełnosprawny syn otrzymuje 150 zł zasiłku, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w kwocie 100 zł, jeśli wykaże, że poniesienie tego kosztu spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca, który wraz z żoną uzyskuje dochód netto w wysokości 3862 zł miesięcznie i zobowiązany jest do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, nie wykazał, że poniesienie tego kosztu spowoduje uszczerbek w jego koniecznym utrzymaniu, a zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie odmawiające dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Wnioskodawca wraz z żoną uzyskują miesięcznie emerytury w łącznej wysokości 3862 zł netto, a ich niepełnosprawny syn otrzymuje 150 zł zasiłku. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe zestawienie miesięcznych wydatków. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania A. J. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków postanawia: odmówić przyznania A. J. K. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
A. J. K. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 11 grudnia 2013 r. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona oraz niepełnosprawny syn w wieku 59 lat. A. J. K. oświadczył, iż otrzymuje emeryturę w kwocie 2483 zł miesięcznie, jego żona - emeryturę w wysokości 1335 zł, syn otrzymuje zasiłek w kwocie 150 zł.
W piśmie z dnia 6 marca 2014 r. uzupełniającym złożony wniosek A. K. zawarł wyszczególnienie miesięcznych wydatków, wskazując, iż są to: czynsz za mieszkanie – 580 zł, opłaty za energię elektryczną i gaz – średnio 200 zł, ubezpieczenie emerytalne - 56 zł, rata pożyczki w PKO – 250 zł, wydatki na lekarstwa własne i żony – ok. 500 zł, Kardiofon (EKG przez telefon) – 20 zł, telefon stacjonarny – ok. 130 zł, telewizja kablowa – 70 zł, środki czystości – ok. 80 zł, rezerwa na opłacenie większego zużycia wody – ok. 100 zł, inne wydatki (pralnia i naprawy lub uzupełnienie sprzętu domowego) – 80 zł, pomoc finansowa dla syna niepełnosprawnego i bezrobotnego – 500 zł miesięcznie.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.
Jak już wskazano, prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane tylko wówczas, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewątpliwie konieczność zapłaty kosztów sądowych zawsze powoduje uszczerbek i ewentualnie konieczność ograniczenia innych wydatków, jednakże podkreślić trzeba, że zastosowanie instytucji przyznania prawa pomocy jest możliwe tylko w sytuacji powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, nie zaś w przypadku powstania jakiegokolwiek uszczerbku.
Biorąc pod uwagę sytuację finansową A. K. uznano, że nie uzasadnia ona przychylenia się do złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca wraz z żoną uzyskują emerytury w łącznej wysokości 3862 zł netto miesięcznie, syn wnioskodawcy otrzymuje zasiłek w kwocie 150 zł. Jednocześnie należy podkreślić, iż przy rozważaniu możliwości przyznania stronie prawa pomocy należy zawsze brać pod uwagę wysokość wymagalnych kosztów sądowych. W niniejszej sprawie A.K. zobowiązany jest jedynie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od zażalenia na postanowienie z dnia 11 grudnia 2013 r. odmawiające dopuszczenia go do udziału w postępowaniu, nie jest zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek innych kosztów. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło