VII SA/Wa 1675/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-30
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i dochody?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania własnego i rodziny. Wnioskodawczyni nie przedstawiła wiarygodnych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową, a jej mąż rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej. Ponadto, sąd uznał, że potencjalne przyszłe koszty postępowania (opłata za uzasadnienie wyroku, wpis od skargi kasacyjnej) mieszczą się w jej możliwościach finansowych.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni I. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni przedstawiła informacje o swoich dochodach z rent, wydatkach, posiadanej nieruchomości i samochodach. Na wezwanie sądu złożyła dodatkowe pismo wyjaśniające swoją sytuację finansową i inwestycyjną. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Odmówiono I. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: odmówić I. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.
Wnioskodawczyni w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem. Utrzymują się z własnych dochodów tj. z rent w wysokości około 1 125,91 zł. Wnioskodawczyni posiada budynek gospodarczy z adaptacją na mieszkanie o pow. 54 m2, nieruchomość – działkę pod sklep w budowie o pow. 64 m2. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi następujące wydatki gaz 50 zł., telefon 120 zł., światło 200 zł., woda 75 zł., ogrzewanie 200 zł., koszty leczenia wnioskodawczyni i męża łącznie 500 zł.
W dodatkowym piśmie z dnia 20 czerwca 2016 r. złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawczyni wskazała, że inwestycja będąca przedmiotem sprawy planowana była na okres 2-3 miesięcy od marca 2014 r., natomiast z uwagi na sytuację prawną trwa do dziś. Wnioskodawczyni złożyła zabezpieczenie finansowe na 6 miesięcy, jednakże trzeba było przeznaczyć je na dalsze prace przy budynku. Obecnie prace budowlane wykonane zostały w 85%, budynek jednak stoi niewykorzystywany do działalności gospodarczej, natomiast wnioskodawczyni zmuszona jest do ponoszenia za niego opłat (prąd, woda, podatki). Wskazała, że obecnie nie posiadają środków na prowadzenie rozbudowy budynku-handlowo usługowego. Po zakończeniu budowy wnioskodawczyni planuje wystąpić o kredyt hipoteczny na dokończenie budowy. Wnioskodawczyni z mężem nie prowadzą działalności gospodarczej, posiadają samochód osobowy Skoda Felicia z 1998 r. (niesprawny) oraz Ranault Scenic z 2000 r. Koszty związane z utrzymaniem samochodów to ubezpieczenie Skody 426 zł., Renault 57 plus około 100 zł. na paliwo miesięcznie. Wnioskodawczyni z mężem korzystają z pomocy rodziny w postaci zakupów na święta, odzież używaną oraz korzystanie z owoców i warzyw z przydomowego ogródka. Nie otrzymują świadczeń z pomocy społecznej.
Do wniosku dołączono zaświadczenie o stanie zdrowia, paragon za leczenie, kopie decyzji o wysokości renty, kopie wyciągów z rachunku bankowego.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę dane złożone we wniosku uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w zawnioskowanym zakresie. Na takie rozstrzygniecie wpływ miała przede wszystkim okoliczność, iż wnioskodawczyni nienależycie wykonała zarządzenie z dnia 7 czerwca 2016 r. wzywające do uzupełnienia braków wniosku. W tym zakresie należy wskazać, że nie nadesłano dokumentów źródłowych PIT, a nadesłane wyciągi nie mogą zostać uznane za całkowicie wiarygodne – nie są to wydruki pochodzące bezpośrednio z banku, stad nie mogą stanowić dowodu pewnego, że są kompletne i przedstawiają rzeczywisty stan finansowy. Okoliczności te znacznie osłabiają wiarygodność złożonego oświadczenia. Ponadto jak wynika z danych z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej, mąż wnioskodawczyni od 14 stycznia 2016 r. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych, do których nie jest konieczne posiadanie lokalu.
Należy też mieć na uwadze, że wnioskodawczyni wszystkie dotychczasowe koszty w sprawie poniosła samodzielnie. Obecnie koszty które mogą się pojawić w sprawie to opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku (100 zł.) i wpis od skargi kasacyjnej jeżeli strona się na złożenie takiego środka zdecyduje (100 zł.). Zatem należy przyjąć, że wskazane ewentualne wydatki w kwotach jw. uiszczane raz na jakiś czas są w zasięgu finansowym wnioskodawczyni.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło