VII SA/Wa 1677/05

WyrokWSA w Warszawie2006-03-17

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Krystyna Tomaszewska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na wykonaniu otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanej w granicy działki, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli organ nie rozważył charakteru zabudowy miejskiej, planu zagospodarowania przestrzennego, opinii konserwatora zabytków oraz późniejszej zmiany przeznaczenia sąsiedniej działki?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 7, 10, 77 i 107 § 3 KPA. Organy nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, takich jak charakter zabudowy miejskiej, zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego, opinia konserwatora zabytków oraz potencjalna zmiana przeznaczenia sąsiedniej działki, co mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku mieszkalnego w granicy działki. Pozwolenie to zostało wydane w 1986 r. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji z powodu rażącego naruszenia przepisów dotyczących usytuowania budynków. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący, będący obecnymi właścicielami nieruchomości, zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i konstytucyjnych, w tym prawa własności oraz pozbawienie możliwości obrony.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006 r. sprawy ze skargi I. P. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2005r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na wykonanie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących I. i J.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].X.05 nr [...] w związku z wyrokiem WSA z dn. 4.IV.2005 sygn. akt VIISA/Wa 322/04, po ponownym rozpatrzeniu odwołania zainteresowanych, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dn. [...] .XI.03 stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dn. [...].X.1986r udzielającej F. L. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku mieszkalnego usytuowanej w granicy działki przy ul. [...] od strony działki Nr [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...].11.2003r., Wojewoda [...] po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta w [...] z dnia [...].10.1986r., udzielającej F. L. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na : wykonaniu otworów okiennych i drzwiowych w ścianie budynku mieszkalnego, usytuowanej w granicy działki przy ul. [...] od strony działki Nr [...] obr. [...] w [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...] wyjaśnił, iż decyzja Prezydenta Miasta w [...] z dnia [...].10.1986r., dotknięta jest wadą określoną z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, skutkującą stwierdzeniem nieważności takiej decyzji. Decyzja Wojewody została utrzymana w mocy przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].02.2004r., na którą I. i J. P. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 4.04.2005r.,sygn. akt: VIISA/Wa 322/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2004r., wskazując, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. odnoszący się do budynków gospodarczych, a tym samym została błędnie wskazana podstawa prawna rozstrzygnięcia w decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta w [...] z dnia [...].10.1986r. W związku z wyrokiem Sądu organ odwoławczy rozpatrując ponownie odwołanie wskazał, iż w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na wykonanie 5 – ciu otworów okiennych i jednego drzwiowego w ścianie budynku mieszkalnego obowiązywała ustawa z 24.X.1974r. Prawo budowlane oraz przepisy wykonawcze zawarte w rozporz. Ministra Administracji, Gosp. Terenowej i Ochrony Środowiska z dn. 3.VII.1980r. Z akt sprawy wynika że Prezydent Miasta w [...] decyzją z dnia [...].10.1986r., w oparciu o art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane udzielił F. L. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na wykonaniu 5- ciu otworów okiennych i jeden drzwiowy w ścianie budynku mieszkalnego, usytuowanej w granicy działki nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Decyzja ta nie zawierała żadnej podstawy prawnej, która dopuszczałaby wykonanie przedmiotowych otworów. Zd. organu odwoławczego wydanie pozwolenia na wykonanie przedmiotowych otworów, w ścianie budynku mieszkalnego, usytuowanej w granicy działki w sposób rażący narusza § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia określa wprawdzie warunki techniczne, jakie winny spełniać nowobudowane budynki mieszkalne i ich usytuowanie w stosunku do granic sąsiednich działek, jednakże odnosi się on i ma zastosowanie do wszelkich obiektów, które posiadają jakiekolwiek otwory od granicy działki. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie został naruszony w sposób rażący § 12 ust. 1 w/w rozporządzenia, dający podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta w [...] z dn. [...] .X.1986r. Skargę sądową na powyższą decyzję złożyli małż. P. zarzucając rażące naruszenie art. 64 Konstytucji RP poprzez bezprawne naruszenie prawa własności skarżących, rażące naruszenie przepisów art. 10 § 1 Kpa przez pozbawienie skarżących możliwości obrony swych praw w postępowaniu nadzorczym oraz naruszenie przepisów art. 6 ,7, 8, 11 i 12 Kpa poprzez niewyjaśnienie wyczerpujące sprawy, a także rażące naruszenie prawa przez zastosowanie § 12 ust. 1 rozporz. Ministra Adm.,Gosp. Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.VII. 1980 do budynku mieszkalnego skarżących, który nie jest wolnostojącym ani nie wchodzi w skład żadnego gospodarstwa rolnego, a także § 7 pkt 1 tegoż rozporządzenia stanowiącego o konieczności zapewnienia dla pomieszczeń dostępu światła dziennego i słońca. Jak wskazali skarżący ich budynek mieszkalny będący kamienicą w centrum miasta, w obszarze silnie zurbanizowanym jako element ciągu zabudowy kamienic nie stanowi ani części gospodarstwa rolnego ani nie jest budynkiem wolnostojącym, a zatem nie ma do niego zastosowania § 12 ust. 1 powoł. rozporządzenia. Nadto skarżący podkreślili, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania nieważnościowego nastąpiło w dacie 26.XI.03 i w tej samej dacie wydana ostała decyzja, co pozbawiło ich możliwości wypowiedzenia się w tej sprawie. Skarżący zarzucili, iż organ odwoławczy zignorował i pominął wiążące go wskazówki zawarte w uzasadnieniu wyroku sądowego z dn. 4. IV.05r. Skarżący w przedmiotowej skardze wnosili o uchylenie decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody z dn. [...].XI.03r. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w decyzji i wskazując, iż skarżący otrzymali zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego i do dnia otrzymania decyzji Wojewody nie złożyli żadnych wyjaśnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem naruszone zostały przepisy proceduralne. Sąd administracyjny dokonuje oceny działalności organów administracji poprzez kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skarżący aktem notarialnym z dn. [...].V.2003r nabyli od F. L. nieruchomość przy ul. [...] w [...]. Poprzedniemu właścicielowi decyzją z dn. [...].X.1986r. udzielono zezwolenia na wykonanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie ogniowej budynku przy ul. [...] . Nieważność powyższej decyzji stwierdził Wojewoda [...], którego decyzję utrzymał w mocy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dn. [...].II.04r. Wyrokiem z dn. 4.IV.05 sygn. VIISA/Wa 322/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując błędne zastosowanie przepisu jak również niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i konieczność ponownego rozpoznania przez organ odwołania skarżących. Wydając decyzję, będącą przedmiotem obecnego postępowania sądowego, organ odwoławczy w oparciu o przepis określający warunki techniczne jakie powinny spełniać nowowybudowane budynki mieszkalne i ich usytuowanie względem granic sąsiednich działek, stwierdził rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji zezwalającej na wykonanie otworów w ścianie budynku, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji przez organ nadzorczy. Dokonując wskazania przepisu § 12 ust. 1 rozp. Ministra Administracji, Gosp. Terenowej i Ochrony Środowiska z dn. 3.VII.1980r jako rażąco naruszonego w decyzji z dn. [...] .X.1986r. organ nadzorczy wyższego stopnia nie rozważył czy przepis ten może być zastosowany do miejskiej, zwartej zabudowy w obszarze silnie zurbanizowanym, który sprawia, iż budynek stanowi integralny element ciągu zabudowy z innymi kamienicami. Badając zaskarżoną decyzję nieważnościową organu I instancji, organ odwoławczy nie wziął pod uwagę decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dn. [...].X. 1986r. w której Prezydent Miasta [...] ustalił lokalizację punktu usługowego w przedmiotowej nieruchomości z dostępem od strony dz. Nr [...], stanowiącej własność Sk. Państwa i nie zbadał, czy plan miejscowy zagospodarowania dopuszczał zamieszczenie w ścianie przedmiotowego budynku otworów okiennych z dostępem od ulicy. Z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych wynika, iż zgodnie z projektem podziału działki nr [...] na dwie nowo oznaczone nr [...] i [...] wyrażono zgodę na służebność przechodu przez działkę nr [...], stanowiącą własność Sk. Państwa, na rzecz właścicieli działki [...] ( mapa uzupełniająca wpisana do ewidencji Wojew. Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej w [...] dnia 23. I. 1986r.). Decyzja lokalizacyjna wymagała skonfrontowania z planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] ( o zgodności z planem mówiła decyzja z [...].X.1986r zezwalająca na wykonanie otworów w ścianie ogniowej budynku od strony działki Nr [...]) tym bardziej, że na temat tej lokalizacji wypowiadał się konserwator zabytków, czego organ nie wziął pod uwagę. Złożone na rozprawie wyjaśnienia skarżącego odnośnie otworów okiennych w ścianie tego budynku stanowiących jedyne okna oświetlające lokal do wewnątrz z uwagi na otoczenie z trzech stron innymi budynkami ( po drugiej stronie jest tylko wejście), a umiejscowionych w ścianie zewnętrznej w granicy z działką Nr [...] stanowiącą wcześniej podwórko, mogą wskazywać na późniejszą zmianę przeznaczenia działki Nr [...], co nie może skutkować negatywnie na decyzję, która w dacie jej wydawania odpowiadała prawu. Tak więc niewyjaśnienie i nie rozważenie przez organy administracji wskazanych wyżej kwestii, jak również brak ustalenia jaki charakter miała działka Nr [...], znajdująca się obok domu skarżącego, stanowią o naruszeniu art. 7,10,77 i 107 § 3 Kpa. Naruszenie to jako mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy jest podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dn. 30.VIII.02 Prawo o postępowaniu przed sądami administr.( Dz. U. 153, poz.1270). Przy orzekaniu zastosowano art. 152 ustawy, a o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło