VII SA/Wa 1677/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r, Nr 98 poz.1071 ze. zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. R. - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2009 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę z [...].06.2008 r. znak: [...] dla inwestycji pn.: nadbudowa i przebudowa budynku mieszkalno - usługowego polegająca na podniesieniu dachu, przebudowie elewacji oraz budowie budynku mieszkalnego w miejscu istniejącego budynku gospodarczego, z miejscami postojowymi (na działce nr [...]) z instalacjami wewnętrznymi na działce nr [...] wraz z przebudową ogrodzenia od strony ul. [...] oraz rozebranie budynku gospodarczego na działce nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż J. R. wniosła o stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. wskazując, iż organ architektoniczno – budowlany z rażącym naruszenie, art. 32 ust. 4 i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane określił obszar oddziaływania obiektu pozbawiając ją tym samym przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji. Rozpoznając złożony wniosek Wojewoda [...] uznał, iż nie pochodzi on od strony postępowania. Analizując akta postępowania organ wskazał, iż nieruchomość, której współwłaścicielką jest wnioskodawczyni nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji, co prawidłowo ustalił Prezydent Miasta [...]. Pozbawienie wnioskodawczyni udziału w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę według projektu zamiennego może stanowić ewentualną przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa., nie może natomiast stanowić o wadliwości decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Odnosząc się do podniesionego we wniosku zarzutu sprzeczności zatwierdzonego projektu zamiennego z decyzją ustalającą warunki zabudowy – zagospodarowania terenu organ wyjaśnił, iż inwestor przed wystąpieniem o zatwierdzenie projektu zamiennego uzyskał w dniu [...] sierpnia 2009r. nową decyzję o wzizt. Warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010r., znak : [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010r. - utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 157 § 2 kpa. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną jest natomiast każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes lub obowiązek. Interes prawny, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalić według norm prawa materialnego, które mogą stanowić podstawę skutecznego żądania przez stronę określonych czynności organu administracji publicznej ( art. 28 kpa.). W postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Jest to przepis szczególny ograniczajacy pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określany w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa materialnego. Subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziaływuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Rozpoznając złożony wniosek o wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2009r. organ odwoławczy ocenił, iż Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że skarżąca nie wykazała aby wynik postępowania miał wpływ na jej prawa lub obowiązki oparte na przepisach prawa materialnego. J. R. jest właścicielką lokalu mieszkalnego położonego na I piętrze budynku przy ul. [...] , na działce nr ew. [...]. Działka ta oddalona jest od działek objętych inwestycją ( nr [...]) o ponad 10 m, a nadto oddzielona działką drogową nr [...]. Takie usytuowanie projektowanej inwestycji, zważywszy na jej charakter i zakres wyklucza, zdaniem organu negatywne oddziaływanie na lokal skarżącej. Organ dodatkowo wskazał, iż znajdująca się w aktach postępowania analiza nasłonecznienia sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia jednoznacznie wskazuje, że zostały zachowane warunki przesłaniania i nasłoneczniania określone w § 13 , § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Podsumowując swoje rozważania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż skarżąca nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z uwagi na brak przymiotu strony. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. R. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji. Decyzji zarzuciła naruszenia art. 28 kpa., art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego , art. 157 § 3 kpa. oraz art.. 7 i 77 kpa. Podnosząc powyższe wskazała, iż jako właścicielka lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] oraz współwłaścicielka nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] [...] powinna być stroną toczącego się postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Swoje uprawnienia wywodzi z art. 140 i następnie Kodeksu cywilnego. Planowana inwestycja zacienia okna lokali mieszkalnych znajdujących się na parterze i piętrze budynku przy ul. [...], co narusza § 60 rozporządzenia w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W dalszych wywodach skargi podała, że nie uczestniczyła w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla projektowanej inwestycji oraz o udzielenie pozwolenia na budowę ponieważ odmówiono jej przymiotu strony. Nie mogła w związku z tym bronić swoich praw. Zarzuciła nadto brak odniesienia się przez organ do merytorycznych zarzutów stawianych kwestionowanej decyzji. Zdaniem skarżącej nawet jeżeli organy administracji publicznej uznają, iż nie ma ona przymiotu strony to powinny rozpoznać jej merytoryczne zarzuty w postępowaniu wszczętym z urzędu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest legalność decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2009r., którą zatwierdzono zamienny projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę. Z tych względów nie mogąc być przedmiotem oceny Sądu zarzuty nie odnoszące się do zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie art. 157 § 3 kpa. organ orzeka o niedopuszczalności, z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych, wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie albo gdy wniosła je strona nie mającą zdolności do czynności prawnych bądź tez nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie ( por. wyrok NSA z 10 lipca 2001r., i SA 349/00, Lex55299). Postępowanie wyjaśniające, poprzedzające odmowę wszczęcia, może dotyczyć jedynie wskazanych kwestii formalnych, nie może natomiast dotyczyć przyczyny wadliwości decyzji, gdyż okoliczności te mogą być wyjaśnione dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Stosownie do art. 28 kpa. stroną postępowania jest nie tylko ten, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy , czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Te zasady określone w przepisach art. 61 § 4 kpa. i art. 28 kpa., obowiązują również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, o którym mowa w art. 157 kpa. Z powyższych przepisów wynika również, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanego orzeczenia, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności tegoż orzeczenia. Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna , czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty, własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (wyroki NSA w Warszawie: z 20 kwietnia 1998 r., IV SA 1106/97, LEX nr 43360; z dnia 13 marca 2002 r., IV SA 2085/98, LEX nr 55752 ). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy podzielić pogląd organów administracji, iż skarżąca nie ma przymiotu strony w związku z czym nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 2009r. Jak wynika z projektu budowlanego zatwierdzonego kwestionowaną decyzją nadbudowa i przebudowa budynku mieszkalnego oraz budowa budynku mieszkalnego w miejscu istniejącego budynku gospodarczego realizowana jest wyłącznie na działce nr ew. [...]. Działka ta nie graniczy z nieruchomością skarżącej, która znajduje się po drugiej stronie ul. [...] stanowiącej działkę nr [...]. Organy administracji zasadnie przyjęły, że skarżąca nie wykazała w sprawie żadnej z przesłanek ograniczających zagospodarowanie jej nieruchomości, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu. Budowa obiektu nie narusza prawa własności i nie utrudnia korzystania z nieruchomości skarżącej zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Inwestycja spełnia warunki przewidziane w § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie narusza także § 13 i 60 cyt. rozporządzenia, co wynika ze znajdującej się w aktach opinii zawierającej analizę nasłonecznienia sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Opinia ta stanowi dowód w sprawie, z którego wynika, że zostały zachowane wymogi określone w § 13 i 60 cytowanego rozporządzenia. Organ administracji publicznej oceniając wiarygodność przedstawionego dowodu dokonał analizy dokumentacji projektowej i niewadliwie uznał, iż warunki rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002r. w zakresie przesłaniania i nasłoneczniania obiektu przy ul. [...] zostały zachowane. Sam fakt, że skarżąca jest właścicielką nieruchomości znajdującej się w okolicy działki, na której ma być realizowana inwestycja nie może być wystarczającą podstawą do uznania, że przysługuje jej przedmiot strony zarówno w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o pozwoleniu na budowę , jak i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.