VII SA/Wa 1677/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-01

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Leszek Kamiński, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej, powołując się na zasadę powagi rzeczy osądzonej, podczas gdy skarżący wnosił o uzupełnienie materiału dowodowego w ramach już toczącego się postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej, powołując się na zasadę powagi rzeczy osądzonej. W sytuacji, gdy skarżący wnosił o uzupełnienie materiału dowodowego w ramach już toczącego się postępowania, organ powinien kontynuować postępowanie, a nie je umarzać. Zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r. było uzasadnione, jednakże organ pierwszej instancji powinien był zbadać obiekt pod kątem wszystkich przesłanek z art. 37 i przepisów następnych tej ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący S. R. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło użytkowanego warsztatu mechanicznego, parkingu i rury kominowej na działce nr ew. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że budynek mieszkalno-gospodarczy, w którym urządzono warsztat, został wybudowany w 1989 r. bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy umorzył postępowanie, uznając, że dalsze postępowanie naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej, gdyż w sprawie tego samego obiektu toczyło się już inne postępowanie zakończone decyzjami odmawiającymi nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. R. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2012 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. R. kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. po rozpatrzeniu odwołania S. R. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2011r., , umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek S. R. w sprawie użytkowanego przez I. M warsztatu mechanicznego i wulkanizacji, parkingu,rury kominowej na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na wniosek S. R. przeprowadził oględziny działki nr ewid [...] stanowiącej własność A. i M. P. położonej we wsi [...] gm. [...] i ustalił, że warsztat mechaniki samochodowej z wulkanizacją uruchomił I. M. w części gospodarczej w istniejącym budynku mieszkalno - gospodarczym zlokalizowanym na działce nr [...]. Podczas oględzin organ ustalił, że istniejący budynek mieszkalno - gospodarczy, w którym w części gospodarczej urządzono warsztat mechaniki samochodowej z wulkanizacją został wybudowany w 1989 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast warsztat mechaniki samochodowej z wulkanizacją został założony w sierpniu 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, iż przedmiotowy obiekt powstał w latach 80 ubiegłego wieku w warunkach samowoli budowlanej . W związku z czym, stosownie do dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane prowadził postępowanie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Podczas oględzin nie stwierdzono innych warsztatów samochodowych, zamontowanej rury .kominowej spalinowej w otworze okiennym i wybudowanego parkingu na działce nr ewid. [...] Podczas przeprowadzanych następnych oględzinach tj. w dniu 10-12-2009 r. w dniu 11-03- 2010 r. w terenie nie stwierdzono drugiego warsztatu samochodowego w innym budynku na tej działce, wybudowanego parkingu na samochody i drugiego zbiornika ściekowego. Pozostałe obiekty na tej działce jak drugi budynek mieszkalno - gospodarczy ze zbiornikiem ściekowym, budynek stodoły zostały wybudowane za pozwoleniami na budowę. Stwierdzono natomiast, że w budynku mieszkalno - gospodarczym zlokalizowanym przy granicy działki nr ewid. [...]stanowiącej dojazd do działek w jednym pomieszczeniu przetrzymywane były tuczniki trzody chlewnej. Organ ustalił rownież, w oparciu o wykonaną inwentaryzację budynku oraz oględziny obiektu, że Inwestorzy A. i M. P. przedłożyli wymagane dokumenty na samowolnie wybudowany budynek mieszkalno - gospodarczy, obecnie użytkowanego jako budynek gospodarczo - mieszkalny, z chlewnią, i warsztatem mechanicznym samochodowym z wulkanizacją na działce nr ewid. [...] we wsi [...] gm. [...]. Z przedłożonej opracowanej inwentaryzacji z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych w wybudowanym w/w budynku wynikło, że obiekt ten jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwu dla ludzi imienia. Organ odwołowczy stwierdził, że w sprawie budynku gospodarczego - obecnie użytkowanego jako budynek gospodarczo - mieszkalny z chlewnią i warsztatem mechanicznym na nieruchomości o nr ew. [...] we wsi [...] obejmującego również rurę stalową wystającą z okna obiektu, było prowadzone postępowanie odrębne, które zostało zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...]z dnia 16.02.201 lr., znak: [...], odmawiającą wydania nakazu A. i M. P. rozbiórki z art. 37 ust. 1 ustawy prawa budowlanego z 1974r. budynku gospodarczego - obecnie użytkowanego jako budynek gospodarczo - mieszkalny z chlewnią i warsztatem mechanicznym na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...] oraz decyzją [...]WINB nr [...] z dnia [...].05.201lr., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. W związku z tym uzasadnione było umorzenie postępowania ponieważ prowadzenie dalszego postępowania w przedmiocie objętym skarżoną decyzją naruszałoby zatem zasadę res iudicata (powaga rzeczy osądzonej), która spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa, rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia. Trzeba zauważyć, że zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 14.10.1991 r., sygn. SAB 29/91 chodzi o wydanie kolejno po sobie decyzji załatwiających tę samą sprawę co do istoty. W skardze S. R. zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania m. innymi art. 16 § 1, 77 § 1 i 7, 79 § 2 w związku z art. 10 § 1 i 8 oraz 105 § 1 ustawy / dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. z 2000 r. nr 98. poz. 1071. tekst jednolity ze zm.), zwanej dalej: k.p.a., Skarżacy podniósł również naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 103 ust. 2 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. IJ. z 2010 r. nr 243. poz. 1623, tekst jednolity ze zm.) przez jego błędne zastosowanie- tj. stwierdzenie, że dla oceny sposobu użytkowania spornych obiektów budowlanych oraz wykorzystywania zabudowanej nieruchomości mają zastosowanie przepisy ustawy z dn. 24 października 1974 r. prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. nr 38. poz. 229, ze zm.). W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Złożonej skardze nie można przynajmniej w części odmówić słuszności. W omawianej sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną budynku mieszkalno – gospodarczego zrealizowanego w latach osiemdziesiątych , obecnie użytkowanego jako budynek gospodarczo - mieszkalny z chlewnią i warsztatem samochodowym, usytuowanego na działce o nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...]. W pierwszym rzędzie należy zwrócić uwagę, że zarówno zaskarżone decyzje w niniejszej sprawie jak i decyzje wskazane przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego PINB w [...] nr [...]z dnia [...].02.201lr., znak: [...], odmawiającą wydania nakazu A. i M. P. rozbiórki z art. 37 ust. 1 ustawy prawa budowlanego z 1974r. budynku gospodarczego - obecnie użytkowanego jako budynek gospodarczo - mieszkalny z chlewnią i warsztatem mechanicznym na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...] oraz decyzją [...]WINB nr [...] z dnia [...].05.2011r., dotyczyły tego samego obiektu budowlanego położonego od strony działki o nr ew. [...]. W sprawie tego obiektu Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego podjął pierwsze czynności w dniu 24 marca 2009r. Następnie zawiadomił oficjalnie strony o wszczęciu postępowania pismem z dnia 30 kwietnia 2009r. To zawiadomienie określiło obiekt w stosunku do którego na wniosek S. R. miało miało nastąpić sprawdzenie legalności jego budowy. Organy w decyzji o umorzeniu postępowania wskazują na pismo S. R. z dnia 10 grudnia 2008r. o którym również wspomina w skardze S. R. jednakże to żądanie jak wskazują wyjaśnienia strony jak i następne jego pisma zmierzają do zaprzestania działalności warsztatu na działce [...] i spowodowania zamurowania okien w budynku ( pismo z dnia 16.04.2009r.). Jak wynika z akt sprawy S. R. składał szereg innych wniosków w sprawie łącznie z wnioskiem o rozbiórkę całego obiektu, skaładał szereg wniosków dowodowych, które nie były nowymi żądaniami wszczęcia kolejnego postępowania a stanowiły jedynie chęć uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgonego z prawem. Biorąc pod uwagę ,że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, który nie budził wątpliwości co do tego, iż przedmiotowa inwestycja była realizowana przed 1 stycznia 1995 r. słusznie organy administracyjne obydwu instancji uznały, że w sprawie przedmiotowego budynku inwentarskiego zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. Zgodnie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów należy stosować przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu nie można było więc potraktować wniosku S. R. z dnia 17 stycznia 2011 jako żądania wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego skoro w stosunku do w/w obiektu toczyło się postępowanie już od grudnia 2008r. lecz należało kontynuować już wszczęte postępowanie w czasie którego strona może składać wyjaśnienia i nowe wnioski dowodowe. Sąd nie dopatrzył się więc w sprawie dotyczącej budynku gospodarczego - obecnie użytkowanego jako budynek gospodarczo - mieszkalny z chlewnią i warsztatem mechanicznym na działce nr ew. [...] we wsi [...], gm. [...] dwóch tożsamych co do przedmiotu postępowań administracyjnych, z których jedno wymagałołoby umorzenie z tego tylko tytułu. Biorąc pod uwagę, że obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej zadaniem organu I instancji było zbadanie tego obiektu pod kątem wszystkich przesłanek wymienionych w art. 37 i przepisach następnych ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm../ i zakończenie tego postępowania jednym orzeczeniem administracyjnym. Z tych względów uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji jest jak najbardziej uzasadnione. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 ust.1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło