VII SA/Wa 1677/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2012 r. po rozpoznaniu wniosku M. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi M. P. i M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić M. P. i M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego. W dniu 2 listopada 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął wypełniony wniosek PPF o przyznanie prawa pomocy M. P. i M. P., w którym wnieśli o ustanowienie radcy prawnego. W załączonym formularzu PPF przedstawili swoją sytuację finansową, majątkową i życiową. Pismem z dnia 12 listopada 2012 r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 8 listopada 2012 r. wezwano wnioskodawcę M. P. do podpisania nadesłanego do sądu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF lub tez nadesłanie do sądu nowego wypełnionego i podpisanego formularza PPF. Wyjaśniono, że wniosek został podpisany jedynie przez M. P., natomiast wnioskodawcami są M. P. i M.P.. Powyższy brak należało uzupełnić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia wniosku M. P. bez rozpoznania. W dniu 23 listopada 2012 r. wpłynął do Sądu wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF podpisany przez M. P. i M.P.. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz.270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie ustanowienia radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Oceniając dane przedstawione w formularzu uznano, że wnioskodawcy nie kwalifikują się do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Wnioskodawcy oświadczyli, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nimi syn. Wskazali, że utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu prac dorywczych w wysokości 1240 funtów (GBP) netto miesięcznie, co w przeliczeniu po średnim kursie waluty na dzień 29 listopada 2012 r. ( cena za 1 funt (GBP) 5,056 złotych) stanowi kwotę w wysokości 6.270,06 złotych. Oświadczyli we wniosku, że posiadają dom o pow. 191 m ². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wyjaśnili, że z powodu trudności w znalezieniu pracy w Polsce, pracują dorywczo poza granicami kraju. Zaznaczyli, że są osobami w podeszłym wieku o słabym zdrowiu, ponoszącymi duże koszty na leczenie i zakup lekarstw. Podnieśli, że z powodu śmierci córki pomagają w wychowaniu wnuczki. Dodali, że mają także na utrzymaniu bezrobotnego syna, który obecnie nie może znaleźć pracy. Wnioskodawcy wskazali, że z dochodów jakie uzyskują część z nich przeznaczają na opłaty i własne utrzymanie tj. wyżywienie, leczenie, środki czystości, opłaty mieszkania, dojazdów do pracy, pomoc dla wnuczki tj. (920 funtów), natomiast pozostałą część przeznaczają na utrzymanie syna oraz domu w Polsce w wysokości ( 320 funtów). Biorąc pod uwagę powyższe dane stwierdzono, że wnioskodawcy są w stanie samodzielnie pokryć koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru bez spowodowania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu dla siebie i rodziny. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Jeżeli wnioskodawcy natomiast uzyskują miesięczne dochody, to powinni partycypować w kosztach postępowania sądowego. Analizując wysokość środków którymi dysponują wnioskodawcy uznano, że do takich osób niewątpliwie nie można ich zaliczyć. Wskazać należy, że prawo pomocy nie może być nadużywane w sytuacji gdy, strona posiada niemałe dochody z tytułu wykonywanej pracy. W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy mają zapewnione potrzeby bytowe, o czym świadczy wysokość miesięcznego dochodu jaki wspólnie uzyskują tj. kwota w wysokości ok. 6.270,06 złotych miesięcznie. Zatem uzyskiwanie przez wnioskodawców miesięcznych dochodów w powyższej wysokości wyklucza możliwość, uznania ich za osoby wykazujące trudności w zakresie zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych i nie będące w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru. W ocenie referendarza sądowego, wnioskodawcy nie znajdują się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Stwierdzono, że wnioskodawcy mają możliwość przy umiejętnym dysponowaniu posiadanymi środkami pieniężnymi przeznaczenia ich części na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.