VII SA/Wa 1678/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-08

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Daria Gawlak – Nowakowska, Małgorzata Miron

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. w sytuacji, gdy samowola budowlana miała miejsce przed wejściem w życie tej ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995 r.), może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, wydana na podstawie Prawa budowlanego z 1994 r. w sytuacji, gdy samowola budowlana miała miejsce przed 1 stycznia 1995 r., jest wydana z rażącym naruszeniem prawa. W takich przypadkach należy stosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., które nie pozwalały na legalizację samowoli budowlanej w sytuacji niezgodności z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie budowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza Miasta M. z 2003 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanych obiektów. WINB stwierdził nieważność decyzji Burmistrza, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem Prawa budowlanego z 1994 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 162 k.p.a., kwestionując ponowną merytoryczną ocenę stanu faktycznego przez organy oraz sposób zastosowania przepisów prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 1678/09 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] po rozpatrzeniu odwołania S. R. — utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. z dnia [...].06.2009r., stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lipca 2003r. znak [...], wydanej na podstawie art. 49 w związku z art. 55 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1994r. i udzielającej pozwolenia na użytkowanie czterosegmentowej hali produkcyjnej na działce nr [...] dobudowanej do budynku usługowo-produkcyjnego znajdującego się na działce nr ewid. [...], zadaszenia toru wyciągarki/suwnicy na działce nr ewid. [...] dobudowanego do budynku usługowo-produkcyjnego na tej działce i budynku portierni na działce nr [...], położonych w M. przy ul. S. [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: WINB w K. decyzją z dnia [...].06.2009r., stwierdził z urzędu nieważność decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...].O7.2003r., wydanej na podstawie art. 49 w związku z art. 55 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1994r. i udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanych ww. obiektów. S. R. złożył odwołanie od w/w decyzji. Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie wskazał, że zgodnie z zasadą ogólną trwałości decyzji ostatecznych, wyrażoną w art. 16 § 1 kpa, decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję, co może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kpa. Są to sytuacje nadzwyczajne, enumeratywnie wymienione w przepisach prawnych. Zasada ogólna trwałości decyzji ostatecznych jest jedną z fundamentalnych zasad całego systemu postępowania, zapewniającą pewność i stabilność obrotu prawnego. Dlatego korzystanie z prawem przewidzianych możliwości wzruszenia decyzji ostatecznych, powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych i prawnie uzasadnionych. Jednym z wyjątków od zasady trwałości decyzji ostatecznych jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały wyczerpująco wyliczone w art. 156 § 1 kpa, więc nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniające Analizując akta niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Dalej organ wskazał, że decyzją z dnia [...] września 1998r., Kierownik Urzędu Rejonowego w L. nakazał rozbiórkę samowolnie wybudowanych obiektów na działce nr [...] w M., z uwagi na fakt braku pozwolenia na budowę i niezgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania w/w decyzji. Decyzją z dnia [...].11.1998r., Wojewoda N. utrzymał w mocy tę decyzję, a NSA wyrokiem z dnia 22.05.2000r, sygn. akt II SA/Kr 2657/98 oddalił skargę na ww. decyzję ostateczną. Następnie termin wykonania rozbiórki został odroczony do dnia 31 grudnia 2003r, z możliwością czasowego wykorzystania przedmiotowych obiektów budowlanych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2003r., PINB w L. stwierdził wygaśnięcie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] września 1998r., nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu uznając, iż wystąpiła przesłanka pozytywna określona w art. 162 § 1 pkt. 1 kpa, a mianowicie, zmienił się plan miejscowy, którego ustalenia obecnie dopuszczają istnienie tego typu obiektu w terenie, na którym zlokalizowano niniejszą inwestycję. Następnie po wygaszeniu ww. decyzji rozbiórkowej Burmistrz Miasta M. Dolna decyzją z dnia [...].07.2003r., (badaną w niniejszym postępowaniu nieważnościowym) wydaną na podstawie art. 49 w związku z art. 55 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego z 1994r, udzielił pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanych obiektów na działce nr [...] w M., tj. obiektów, które były objęte ww. decyzją rozbiórkową. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r., WINB w K. stwierdził nieważność decyzji PINB w L. z dnia [...]stycznia 2003r., stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] września 1998r., w przedmiocie nakazu rozbiórki. Powyższą decyzję GINB utrzymał w mocy decyzją z dnia [...]06.2003r. WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 24.01.2006r., oddalił skargę na tę decyzję GINB. Organ odwoławczy nie podzielił opinii organu wojewódzkiego, że fakt stwierdzenia nieważności ww. decyzji wygaszającej nakaz rozbiórki powoduje, że decyzja Burmistrza Miasta M.z dnia [...].07.2003r., udzielająca pozwolenia na użytkowanie jest obarczona wadą z art. 156§1 pkt. 3 kpa tj. że dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Otóż w dacie wydania w/w decyzji z dnia [...].07.2003r. o pozwoleniu na użytkowanie nakaz rozbiórki nie istniał albowiem funkcjonowała w obrocie prawnym ostateczna decyzja wygaszająca ten nakaz. Późniejsze stwierdzenie nieważności w/w decyzji wygaszającej nakaz rozbiórki i tym samym przywrócenie do obrotu prawnego tego nakazu może być podstawą do wznowienia postępowania w sprawie udzielonego pozwolenia na użytkowanie a to na mocy art. 145§1 pkt. 8 kpa gdyż w istocie wobec tej samej inwestycji nie powinien jednocześnie istnieć nakaz rozbiórki i pozwolenia na użytkowanie. Jednakże bezsprzecznie ma rację organ wojewódzki, że badana decyzja Burmistrza Miasta M. z dnia [...].07.2003r., udzielająca pozwolenia na użytkowanie jest obarczona wadą z art. 156§1 pkt. 2 kpa. tj. została wydana z rażącym naruszeniem art. 49 ust 1 i art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. a to w zw. z art. 103 ust. 2 tejże ustawy. Zgodnie bowiem z ww. art. 49 ust 1 tegoż Prawa, w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, "nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego". Natomiast w ówczesnym okresie art. 55 ust 2 pkt 1 stanowił, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane, jeżeli zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1. Podstawą udzielenia pozwolenia na użytkowanie w takich okolicznościach był art. 59 ust. 1 tegoż Prawa. Jednakowoż, na mocy art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, organ stwierdził, że przedmiotowe obiekty powstały samowolnie pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane. Budowa poszczególnych obiektów trwała od 1991 roku i ostatecznie została zakończona w 1994r. a z końcem tegoż 1994r. inwestor już je użytkował. Powyższe potwierdza też fakt, że nakaz rozbiórki tej inwestycji wydano właśnie na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 1974r. którą to ostateczną decyzję uznał za zgodną z prawem NSA, bowiem wyrokiem z dnia 22.05.2000r., sygn. akt II SA/Kr 2657/98 oddalił skargę na ww. decyzję ostateczną z dnia [...].11.1998r., o nakazie rozbiórki tych obiektów. Innym potwierdzeniem tych okoliczności, tj. konieczności stosowania do tej likwidacji skutków tej samowoli budowlanej przepisów ustawy z 1974r. Prawo budowlane, jest także wiążący w niniejszej sprawie wyrok NSA z dnia 1.03.2000r., sygn. akt IV SA 252,253,254/98, oddalający skargę S. R. na min. decyzję GINB z dnia [...].12.1997r., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie oraz decyzji o pozwoleniu na użytkowanie hal produkcyjnych, objętych też badaną w tym postępowaniu decyzją Burmistrza Miasta M. z dnia [...].07.2003r. W uzasadnieniu tegoż wyroku Sąd również orzekł, że fakt wybudowania tych hal przed 1.01.1995r., jest bezsporny. Nadto, Sąd wprost wskazał, że skutki samowoli budowlanej dokonanej przed 1.01.1995r., należy likwidować przy użyciu art. 37, 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974r i to przy zachowaniu tej kolejności. Dalej Sąd wskazał, że plan miejscowy obowiązujący w dacie budowy tych hal nie dopuszczał obiektów o funkcji przemysłowej, co oznacza, że wydanie pozwolenia na użytkowanie stanowi rażące naruszenie art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. Organ wskazał także na treść art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., przepisy wprowadzające ustawę — Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r, nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), wedle którego ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 01 stycznia 2004r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. obiekty objęte badaną w tym postępowaniu decyzją Burmistrza Miasta M. z dnia [...].07.2003r., o pozwoleniu na ich użytkowanie zostały zrealizowane w takim samym okresie (tj. przed 01.01.1995r.) i w takich samych warunkach jak te hale produkcyjne, o których mowa w ww. wyroku NSA z dnia 01.03.2000r. Reasumując więc, wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornych inwestycji na podstawie ustawy z dnia 7.07.1994r, jest rażącym naruszeniem ww. przepisów zastosowanych w decyzji badanej, tj. art. 49 ust. 1 i 55 ust. 2 pkt. 1 oraz 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994r. w zw. z art. 103 ust. 2 tego prawa. Zarzuty skarżącego, zdaniem organu odwoławczego nie mogą wpłynąć na odmienny sposób rozpatrzenia tejże sprawy. Także zarzuty odnośnie nieustalenia daty zakończenia spornej budowy są niezasadne, gdyż jak wskazano powyżej, budowa została zakończona w 1994r. co też potwierdził w protokole z dnia 19.08.1998r, S. R. (akta PINB). Nadto skoro Sąd ww. wyrokami z 2000r., przyznał, że zasadnym jest zastosowanie przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1974r. tym samym uznał, że budowa tych obiektów została zakończona przed 1 stycznia 1995r. Pozostałe natomiast zarzuty naruszenia innych przepisów prawa, nie mają wpływu na rozpatrzenie tejże sprawy. S. R. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie: 1. art. 156§1 pkt. 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie; 2. art. 162 kpa poprzez dokonanie ponownej merytorycznej oceny zastosowania przedmiotowego przepisu w sytuacji prowadzenia postępowania w trybie nadzoru. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że rażącego naruszenia art. 156 §1 pkt. 2 kpa upatruje przede wszystkim w tym, że zarówno organ I instancji jak i II instancji w niniejszej sprawie dokonały ponownej merytorycznej oceny stanu faktycznego w sprawie, pomimo że mogły kontrolować wyłącznie działając w trybie nadzoru legalność wydania decyzji Burmistrza Miasta M.. W ocenie skarżącego organy straciły w pola widzenia treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18.10.2006r. sygn. P 27/05, w konsekwencji którego reguła ogólna zawarta w art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw nakazuje stosowanie do spraw wszczętych przepisów dotychczasowych a więc także art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003r. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził, że spełnienie przed dniem wejścia w życie ustawy przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu stanowią wspólną cechę istotną uzasadniającą równe traktowanie przez organy władzy publicznej przy legalizacji samowoli budowlanej. A zatem wszystkie podmioty, które przed tą datą spełniły przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie powinny być traktowane wg jednakowej miary w zakresie możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Skarżący zarzucił oczywiście błędne uznanie przez organy, że w sprawie winien mieć zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994r. Interpretacja ta jest niedopuszczalna, gdyż dokonana jest w sposób rozszerzający tj. taki, w której za każdym razem do obiektów wybudowanych przez skarżącego należałoby stosować historyczne już przepisy. Powyższe uniemożliwiałoby także legalizację budowli kiedykolwiek w sytuacji gdy obecnie jest już możliwe - po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego - wybudowanie w tym samym miejscu takich samych obiektów. Podkreślił także, że obecnie zmieniony plan zagospodarowania przestrzennego Miasta M. zezwala na przeznaczenie przedmiotowych działek na działalność produkcyjną usługową i magazyny (uchwała z 27.09.2001 r.). Ostatecznie podniósł, że stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...].07.2003r. organ nadzoru naruszył zasadę trwałości decyzji ostatecznej. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na jego rzecz. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jej uchylenie. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 145§1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) sąd uchyla decyzję jedynie w sytuacji gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania to jest trybie nieważnościowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się wg przepisów art. 157 kpa. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest zatem - jak trafnie wskazały organy orzekające obu instancji - ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156§1 kpa. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7.03.1996 r. (III ARN 70A95, OSNP 1996\18\258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było również wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje rozstrzygnięcie (m.in. orzeczenie NSA z 0.02.2005 r. OSK 1134\04 Lex 165717,). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. W innym miejscu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził natomiast, że cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą (wyrok z 30.03.2004 r., IVSA 3763\03, Lex 156952). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją organ stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lipca 2003r., którą to decyzją udzielono pozwolenia na użytkowanie czterosegmentowej hali produkcyjnej - w oparciu o art. 49 i 55 ust. 2 pkt. 1 Prawa budowlanego. Słusznie - w ocenie Sądu organ uznał, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem tych przepisów. Art. 49 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji tj. do dnia wejścia w życie noweli z dnia 27 marca 2003r, o zmianie ustawy prawo budowlane i niektórych innych ustaw nie był przepisem "samodzielnym" lecz ściśle związanym z art. 48 tego prawa (w brzmieniu z tej daty). Wynika to w jasnego brzmienia tego przepisu, który odsyła do postanowień art. 48 w ust. 1 wskazując, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48 (to jest co do obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ) jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Jednocześnie - co podkreślił organ nadzoru - ustawodawca w art. 103 ust. 2 tego prawa wskazał, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. A zatem obowiązkiem organu budowlanego, do którego wpłynął wniosek o pozwolenia na użytkowanie było w pierwszej kolejności zbadanie w jakiej dacie powstały budynki objęte wnioskiem. Skoro bowiem pozwolenie na użytkowanie - w okolicznościach niniejszej sprawy związane było w popełnieniem samowoli budowlanej, priorytetowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie jakie przepisy (w jakim brzmieniu) będą miały zastosowanie w sprawie. Stwierdzenie, że samowola budowlana powstała przez wejściem w życie ustawy prawo budowlane z 7.07.1994r. tj. przez 1 stycznia 1995r. nawet jeśli jednocześnie od dnia jej popełnienia upłynęło 5 lat (jak wskazuje przepis) wykluczało możliwość stosowania przepisów nowego prawa do samowoli budowlanej a zatem także do pozwolenia na użytkowanie z uwagi na spełnienie warunków do jej "zalegalizowania". Wbrew zarzutowi zawartemu w skardze nie można zatem organowi zarzucić nieprawidłowego zastosowania art. 103 ust. 2 prawa budowlanego. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że omawiane wyłączenie stosowania art. 48 zostało zawarte dopiero w ust. 2 tego przepisu. Ustawodawca w art. 103 przedstawia bowiem 3 różne, niezależne od siebie, sytuacje prawne, w których mimo wejścia w życie nowego prawa będą mały zastosowanie przepisy "historyczne". Reasumując prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że decyzja z dnia [...].07.2003r. została wydana z naruszeniem art. 49 i 55 ust. 2 prawa budowlanego, które stanowiły podstawę materialnoprawnąjej rozstrzygnięcia, a naruszenie to ma charakter rażący. Okolicznością, która zdaje się nie być kwestionowana przez strony a nie budzącą wątpliwości organu oraz Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest fakt, że budowa obiektów budowlanych (czterosegmentowa hala), których dotyczy postępowanie została zrealizowana przed 1 stycznia 1995r. Data zakończenia budowy - jak trafnie wskazał organ odwoławczy została także ostatecznie przesądzona wyrokiem NSA z dnia 22.05.2000r., który w sprawie II SA/Kr 2657/98 oddalił skargę na decyzję nakazująca rozbiórkę tych obiektów w oparciu o art. 37 prawa budowlanego z 1974r. A zatem wniosek o pozwolenie na użytkowanie - po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji z dnia [...].05.1998r. poprzez stwierdzenie jej wygaśnięcia na podstawie art. 162 kpa decyzją z dnia [...].01.2003r. należało rozpoznać w oparciu o przepisy prawa budowlanego z 1974r. - art. 37 40 i 42 tego prawa. Nie może również ujść uwadze, że z treści decyzji nakazującej rozbiórkę w oparciu o art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. wynika, że inwestycja samowolnie zrealizowana nie może być zalegalizowana poprzez pozwolenie na użytkowanie z uwagi na to, że w dacie popełniania tejże samowoli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie dopuszczał realizacji tego rodzaju inwestycji. Wprawdzie decyzja była wygaszona jednakże ustalenia w niej poczynione w związku z wyrokiem NSA z dnia 22.05.2000r. wiążą w sprawie zarówno organ jak i Sąd. A zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nieuprawnionym byłoby twierdzenie, że zastosowanie wadliwych przepisów prawnych pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia albowiem przepisy dotychczasowe nie uprawniały do udzielenia tego pozwolenia. Bez znaczenia przy tym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy pozostaje fakt, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiło się stanowisko, że oceniając możliwość legalizacji samowoli budowlanej w oparciu o art. 37. Prawa budowlanego z 1974 r. organ winien mieć na uwadze treść planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydawania rozstrzygnięcia. Nie może przecież ujść uwadze, że postępowanie niniejsze toczyło się w trybie nadzwyczajnym a kwestia - z jakiej daty winien być brany pod uwagę miejscowy plan jest kwestią podlegającą interpretacji każdorazowo przez organy. Dokonanie odmiennej interpretacji przepisu nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa. I wreszcie nie zasługuje na uwzględnienie zarzut nieuwzględnienia przez organ treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006r. W ocenie Sądu orzeczenie to nie ma zastosowanie w niniejszej sprawie, odnosiło się ono bowiem li tylko do tych samowoli budowlanych, do których mają zastosowanie przepisy Prawo budowlane z 1994r. nie zaś przepisy wcześniejsze. Chodziło bowiem o zrównanie (w rozumieniu przepisów Konstytucji) sytuacji prawnej wszystkich tych osób, co do których stwierdzono popełnienie samowoli budowlanej zrealizowanej po 1.01.1995r. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło