VII SA/Wa 1679/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-15
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie zastosowała się do wezwania sądu o uzupełnienie wniosku?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, a nadto nie zastosowała się do zarządzenia sądu wzywającego do uzupełnienia wniosku o dodatkowe wyjaśnienia i dokumenty. Brak wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz niewykonanie zarządzenia sądu skutkuje oddaleniem wniosku.Stan faktyczny
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca przedstawił wstępne informacje o swojej sytuacji materialnej, jednak sąd uznał je za niewystarczające i wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia. Wnioskodawca nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Sygnatura akt VII SA/Wa 1679/12 POSTANOWIENIE Dnia 15 lutego 2013 r. Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek J. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W formularzu PPF skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z kwoty odszkodowania, które wynosi 700 zł. Wnioskodawca pozostaje bez pracy, nie posiada oszczędności, nie korzysta ze świadczeń socjalnych. Do majątku trwałego zaliczył - mieszkanie spółdzielcze, nieukończony pawilon usługowo - handlowy o pow. zabudowy 88,8 m2 oraz działkę o pow. 253 m2. Wnioskodawca wskazał, że posiada zadłużenie w wysokości 57.300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek zaciągniętych u osób fizycznych.
Dodał, że od listopada 2010 r. pozostaje w związku małżeńskim. Żona posiada osobisty majątek z pierwszego małżeństwa, ma niską emeryturę.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 23 października br. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- nadesłania kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, poleceń przelewów) wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych miesięcznych wydatków związanych z eksploatacją domu/ mieszkania (np. opłat za energię elektryczną, opał, gaz, wodę), ze wskazaniem, czy opłata obejmuje rozliczenie miesięczne, czy też dwumiesięczne oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym (np. ponoszonych na zakup żywności, środków chemicznych); ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich stałych, miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - do złożenia oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, stałych, miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy w okresie ostatnich trzech miesięcy, ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości;
- nadesłania aktualnego zaświadczenia z Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu bezrobotnego;
- nadesłania kserokopii zeznania podatkowego za 2011 r. wnioskodawcy wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym;
- podania danych dotyczących wysokości emerytury uzyskiwanej przez małżonkę – J. K., chyba, że posiadają umowną rozdzielność majątkową,
- podania czy z żoną J. posiadają wspólne wydatki domowe, dokonują wspólnych zakupów,
- podania, w przybliżeniu, w jakim wymiarze czasowym, w skali miesiąca, wnioskodawca przebywa wspólnie z żoną J. bądź w W., bądź w J., a w jakim wymiarze czasowym przebywają osobno w swoich odrębnych mieszkaniach,
- nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego obecnie odszkodowania,
- podania czy spłaca zadłużenie w wysokości 57 300 zł. jakie są miesięczne raty spłaty,
- nadesłania wyciągu ze stanu konta bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,
- wskazania, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny, innych osób (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia);
- wskazania gdzie skarżący zamieszkuje (dom/mieszkanie ze wskazaniem właściciela tej nieruchomości oraz jej powierzchni).
Wnioskodawca pomimo prawidłowego odebrania w dniu 27 grudnia 2012 r. pisma wzywającego do wykonania zarządzenia nie udzielił na nie odpowiedzi.
W sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niewykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 6 grudnia 2012 r. i nieustosunkowanie się do zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło