VII SA/Wa 1679/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2013 r. po rozpoznaniu wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2012 r. , znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF J. K., w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W formularzu PPF skarżący wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z kwoty odszkodowania, które wynosi 700,00 złotych. Wnioskodawca pozostaje bez pracy, nie posiada oszczędności, nie korzysta ze świadczeń socjalnych. Do majątku trwałego zaliczył - mieszkanie spółdzielcze, nieukończony pawilon usługowo - handlowy o pow. zabudowy 88,8 m2 oraz działkę o pow. 253 m2. Wnioskodawca podkreślił, że posiada zadłużenie w wysokości 57.300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek zaciągniętych u osób fizycznych. Nadto dodał, że od listopada 2010r. pozostaje w związku małżeńskim. Żona posiada osobisty majątek z pierwszego małżeństwa, ma niską emeryturę. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2012 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wezwano wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - nadesłania kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, poleceń przelewów) wskazujących wysokość, ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych miesięcznych wydatków związanych z eksploatacją domu/ mieszkania (np. opłat za energię elektryczną, opał, gaz, wodę), ze wskazaniem, czy opłata obejmuje rozliczenie miesięczne, czy też dwumiesięczne oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym (np. ponoszonych na zakup żywności, środków chemicznych); ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich stałych, miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym - do złożenia oświadczenia o wysokości nieudokumentowanych, stałych, miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy w okresie ostatnich trzech miesięcy, ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości; - nadesłania aktualnego zaświadczenia z Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu bezrobotnego; - nadesłania kserokopii zeznania podatkowego za 2011 r. wnioskodawcy wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym; - podania danych dotyczących wysokości emerytury uzyskiwanej przez małżonkę – J. K., chyba, że posiadają umowną rozdzielność majątkową, - podania czy z żoną J. posiadają wspólne wydatki domowe, dokonują wspólnych zakupów, - podania, w przybliżeniu, w jakim wymiarze czasowym, w skali miesiąca, wnioskodawca przebywa wspólnie z żoną J. bądź w W., bądź w J., a w jakim wymiarze czasowym przebywają osobno w swoich odrębnych mieszkaniach, - nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego obecnie odszkodowania, - podania czy spłaca zadłużenie w wysokości 57 300 zł. jakie są miesięczne raty spłaty, - nadesłania wyciągu ze stanu konta bankowego za ostatnie 3 miesiące wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - wskazania, czy skarżący korzysta z finansowej pomocy rodziny, innych osób (jeżeli tak, jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia); - wskazanie gdzie skarżący zamieszkuje (dom/mieszkanie ze wskazaniem właściciela tej nieruchomości oraz jej powierzchni). Wnioskodawca pomimo prawidłowego odebrania wezwania w dniu 27 grudnia 2012 r. pisma wzywającego do wykonania zarządzenia nie udzielił na nie odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 20 marca 2013 r., do Sądu wpłynął sprzeciw J. K. na ww. postanowienie. W uzasadnieniu sprzeciwu podał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawił swoją sytuację materialną oraz fakt, iż jest osobą bezrobotną. Wskazał, że nie wykonał zarządzenia z dnia 6 grudnia 2012 r. z ważnych powodów rodzinnych tj. śmierci teściowej i załatwianiem formalności związanych z pochówkiem. Nadmienił, że nie posiada żadnych oszczędności pieniężnych. W załączeniu przesłał kserokopię wyciągu z konta bankowego za okres od 1 listopada 2012 r. do 4 marca 2013 r. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a. wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając sprawę ponownie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaż, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 p.ps.a daje sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 6 grudnia 2012 r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku wnioskodawca nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Powyższego zarządzenia wnioskodawca nie wykonał również na etapie sprzeciwu. Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące jego sytuacji finansowej i posiadanego stanu majątkowego. We wniosku wnioskodawca wskazał, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z kwoty odszkodowania, które wynosi 700,00 złotych. Wnioskodawca pozostaje bez pracy, nie posiada oszczędności, nie korzysta ze świadczeń socjalnych. Do majątku trwałego zaliczył - mieszkanie spółdzielcze, nieukończony pawilon usługowo - handlowy o pow. zabudowy 88,8 m2 oraz działkę o pow. 253 m2. Wnioskodawca podkreślił, że posiada zadłużenie w wysokości 57.300 zł z tytułu niespłaconych pożyczek zaciągniętych u osób fizycznych. Nadto dodał, że od listopada 2010r. pozostaje w związku małżeńskim. Żona posiada osobisty majątek z pierwszego małżeństwa, ma niską emeryturę. Wnioskodawca uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Przede wszystkim nie wskazał, danych dotyczących wysokości emerytury uzyskiwanej przez małżonkę J. K. oraz nie podał czy z żoną posiadają wspólne wydatki domowe, dokonują wspólnych zakupów. Nie wskazał także w przybliżeniu w jakim wymiarze czasowym w skali miesiąca wnioskodawca przebywa wspólnie z żoną, a w jakim wymiarze czasowym przebywają osobno w odrębnych mieszkaniach. Wnioskodawca nie podał również gdzie zamieszkuje dom/mieszkanie i nie wskazał właściciela tej nieruchomości oraz jej powierzchni. Nie nadesłał dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego obecnie odszkodowania oraz nie wyjaśnił czy spłaca zadłużenie w wysokości 57.300 złotych, jeśli tak jakie są miesięczne spłaty. Nadto nie udzielił informacji czy korzysta z pomocy finansowej rodziny, innych osób, jeśli tak to w jakiej wysokości jest to pomoc bądź świadczenia. Nie oświadczył również jakie ponosi miesięcznie stałe opłaty związane z eksploatacją domu/mieszkania oraz miesięcznych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Wnioskodawca jednak nie wykonał zarządzenia z dnia 6 grudnia 2012 r. Powyższego zarządzenia wnioskodawca nie wykonał również na etapie sprzeciwu. W sprzeciwie wnioskodawca podał wyłącznie powód niewykonania zarządzenia z dnia 6 grudnia 2012 r. Nadto dodał tylko, że jest osobą bezrobotną i dane przedstawiające jego sytuację przedstawił we wniosku. Nadmienił, że nie posiada oszczędności pieniężnych i przesłał wyciąg bankowy. Na podstawie informacji podanych w formularzu i sprzeciwie trudno wywieść, że wnioskodawca kwalifikuje się do osób ubogich, a do takich właśnie skierowane ma być prawa pomocy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jej sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 p.p.s.a . Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie (por: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.