VII SA/Wa 1679/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-12
Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego przy wydawaniu decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania stanu faktycznego sprawy i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 107 § 3 kpa). Sąd wskazał, że ustalenie, kiedy nastąpił podział działki, ma istotne znaczenie dla określenia konsekwencji samowoli budowlanej, a organ nie wyjaśnił tej kwestii. Badanie naruszenia prawa materialnego było przedwczesne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w budynku usługowo-mieszkalnym, który został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i w warunkach samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wydał własną decyzję nakazującą wykonanie określonych przeróbek. Skarżący zarzucili organom nierozpoznanie istoty sprawy, błędne zastosowanie przepisów prawa oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skarg A. M. oraz małoletniej O. M. reprezentowanej przez M. M. i T. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej małoletniej O. M. reprezentowanej przez M. M. i T. M. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I. Stan sprawy
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania T. i M. M. - przedstawicieli ustawowych małoletniej O. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]grudnia 2011 r. nr [...]nakazującej T. i M. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w budynku usługowo - mieszkalnym stanowiącym własność małoletniej O. M., zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i i nakazał małoletniej O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych T. i M. M.: I. w zakresie robót budowlanych obejmujących zmiany w przedmiotowym budynku (1) w elewacji zachodniej budynku (ścianie przygranicznej z działką nr [...], w przedłożonej inwentaryzacji budynku mieszkalno - usługowego zaznaczona jako "elewacja wschodnia") - zamurować otwory lub wypełnić je pustakiem szklanym typu "luksfer" (przy zachowaniu ustaleń § 203 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., zgodnie z którym powierzchnia tak wypełnionych otworów nie może przekraczać 10% powierzchni ściany); (2) w elewacji północnej (ścianie przygranicznej z działką nr [...]) - przylegającej do budynku technicznego kotłowni gazowej na działce nr ewid. [...]- zamurować otwór drzwiowy w parterze spornego budynku (stanowiący połączenie z wspominanym budynkiem sąsiadów) oraz zamurować lub wypełnić luksferami otwór drzwi balkonowych na piętrze; (3) w elewacji wschodniej (ściany usytuowanej w odległości od 1,5 - 3m od granicy z działką nr ewid. [...], w przedłożonej inwentaryzacji budynku mieszkalno - usługowego zaznaczona jako "elewacja zachodnia "): (a) zamurować lub wypełnić Iuksferami otwór okienny na piętrze znajdujący się najbliżej sąsiedniego budynku na działce nr ewid. [...]; (b) obudować istniejące schody zewnętrzne wraz z gankiem wejściowym części mieszkalnej budynku - wykonując w przygranicznej ścianie pożarowej otwory wypełnione luksferami w celu naświetlenia nowopowstałej części spornego budynku, doprowadzając przy tym ściany elewacji zachodniej i północnej do wymogów ścian przeciwpożarowych, poprzez usunięcie części połaci i dachu, wysuniętych poza lico tych ścian; II. w zakresie czynności dotyczących tego budynku: (a) opracowanie po wykonaniu robót naprawczych i przedłożenie dokumentacji powykonawczej budynku usługowo - mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami - wraz z niezbędnymi uzgodnieniami (opiniami rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych) oraz opinią techniczną wykonanych robót - w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Decyzja została wydana na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.).
2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że sprawa była już rozpatrywana przez ten organ i była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] grudnia 2011 r. i na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazał małoletniej O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych T. i M. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w przedmiotowym budynku, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 987/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. M. oraz wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 988/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi O. M., uchylił decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2012 r.
Mając na uwadze wytyczne Sądu zawarte w tych wyrokach, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zwrócił się do Urzędu Gminy w Strzegowie o przesłanie informacji oraz dokumentacji wskazującej jaki charakter zgodnie z obecnie obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] ma działka o nr ewid. [...] położona w S. przy ul. [...], stanowiąca własność W. i A. M., tj. czy działka ta jest działką rolną czy przeznaczoną pod zabudowę lub też ma inny charakter.
3. W uzasadnieniu decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uznał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]powinna zostać uchylona, jednakże argumenty podnoszone w odwołaniu jedynie w części zasługują na uwzględnienie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że bezspornym jest, że przedmiotowy pawilon handlowy dobudowany do budynku mieszkalnego, zlokalizowany na działce nr ewid. [...]przy ul. [...]w S. wybudowano w 1992 r. Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika również, iż obiekt ten wybudowano niezgodnie z ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego na działce o nr hip. [...] w S.. Jednocześnie strony - tj. poprzedni właściciele L. i W.M., jak obecni - tj. T. i M. M. przedstawiciele ustawowi małoletniej O. M. nie dysponują dokumentami, które mogłyby potwierdzać legalność wzniesienia spornego budynku w obecnym kształcie. Prowadzone postępowanie winno objąć swym zakresem cały budynek, tj. zarówno część handlową jak i nadbudowaną część mieszkalną. Analiza dokumentów wskazała, zdaniem organu, iż realizując parter tego obiektu inwestorzy zmienili jego wymiary, zwiększyli część frontową o wymiarach 6,05 m x 7,90 m zbliżając tym samym budynek do linii rozgraniczającej z ulicą na odległość 1,80 m. Zatem powstały obiekt nie jest obiektem, na który została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, a więc powstał w warunkach samowoli budowlanej. Całość nadbudowy (część mieszkalna) powstała w trakcie realizacji całej inwestycji wobec czego należy uznać, zdaniem organu, iż na powstały obiekt jako całość nie była wydana decyzja zezwalająca na jego budowę.
[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż budynek będący przedmiotem sprawy powstał przed wejściem w życie obowiązujących przepisów prawa budowlanego i zasadnie zastosował przepisy art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., co potwierdza także uzasadnienie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadłych w przedmiotowej sprawie, oraz zbadał czy budynek usługowo - mieszkalny znajduje się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę.
Organ nadzoru budowlanego ustalił, iż działka nr ewid. [...], stanowiąca własność małoletniej O. M., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla części miejscowości S., uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...]nr [...]z dnia [...]maja 2006 r. ogłoszonym w Dz. Urz. Województwa [...]nr [...], poz. [...]z dnia [...] sierpnia 2006 r. znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, gdzie dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych w budynku mieszkalnym lub zabudowie towarzyszącej. Mając na uwadze, iż zabudowa okazała się zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wykluczona została przesłanka do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, przewidziana w art. 37 ust. 1 pkt 1. Odnosząc się zaś do drugiej przesłanki, określonej w pkt 2 tego przepisu, organ stwierdził, iż w toku postępowania nie stwierdzono, aby sporny budynek stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Z opisu technicznego do inwentaryzacji budowlanej wynika także, iż budynek jest w stanie dobrym. Odnosząc się do warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (wyrażoną m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. II SA/GI 895/07) ,przez pogorszenie takiego rodzaju warunków należy rozumieć takie naruszenia wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zatem w związku z tym, iż możliwe jest dokonanie w przedmiotowym budynku przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, stwierdził, iż nie zachodzą niedopuszczalne warunki zdrowotne, jak też warunki użytkowe otoczenia w związku z istnieniem przedmiotowego obiektu budowlanego.
Skoro nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zasadnym było zastosowanie przez organ powiatowy art. 40 ustawy, zgodnie z tym którym, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeśli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Z opisu technicznego dołączonego do inwentaryzacji budowlanej obiektu wynika, iż stan techniczny budynku jest dobry oraz budynek będzie nadawał się do dalszego użytkowania po wykonaniu wszystkich robót, które zalecono w opisie, zasadnym więc było nałożenie na inwestorów obowiązku wykonania zmian i przeróbek.
Organ podał, że przedmiotowa działka o nr ewid. [...] jest działką budowlaną o szerokości mniejszej niż 16 m, a zatem w takich przypadkach dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy), lecz nie mniejszej niż 1,5 m, co wynika z przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Działając zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w cytowanych wyrokach, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. wystąpił do Urzędu Gminy w [...]o przesłanie informacji oraz dokumentacji wskazującej jaki charakter zgodnie z obecnie obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...]ma działka o nr ewid. [...] położona w S. przy ul. [...], stanowiąca własność W. i A. M., tj. czy jest działką rolną czy przeznaczoną pod zabudowę lub ma inny charakter.
Z informacji Wójta Gminy [...]z dnia 3 kwietnia 2013 r. wynika, że działka o nr ewid. [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. dla części miejscowości S., uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...]nr [...]z dnia [...]maja 2006 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]nr [...], poz. [...]znajduje się w kompleksie [...] przeznaczonym jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, co potwierdziła także dołączona dokumentacja, tj. wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakładając na inwestorów decyzją z dnia [...]grudnia 2011 r. wykonanie określonych obowiązków, zasadnie przyjął, że sąsiednia działka będąca własnością A. i W. M. o nr ewid. [...] jest działką przeznaczoną pod zabudowę, a zatem przepisy dotyczące warunków technicznych w odniesieniu do elewacji zachodniej mają zastosowanie, lecz błędnie uznał, że należy zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu w/w wyroków wskazał bowiem, że skoro w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy uprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tj. z 1974 r., to tym samym zastosowanie winny mieć przepisy wykonawcze do tejże ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nie zaś rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i w tej części zasadnym jest uzupełnienie sentencji w orzeczenie co do istoty sprawy przez organ drugiej instancji. Zdaniem organu, skarżący zasadnie podnoszą w odwołaniu, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zastosował w sprawie niewłaściwe przepisy techniczne. Przedmiotowa decyzja w części dotyczącej zamurowania otworów okiennych w elewacji zachodniej jest zasadna, lecz wynika to z § 203 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., nie zaś § 232 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Odpowiadając na zarzuty strony skarżącej organ wskazał, iż w jego ocenie nie doszło do naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż nałożenie na T. i M. M. - przedstawicieli ustawowych małoletniej O. M. obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie inwentaryzacji geodezyjnej działki nr [...], inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z oceną techniczną oraz zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, nie narusza w sposób rażący omawianej normy i mieści się w zakresie dyspozycji tego przepisu. Jednoczenie, jak wskazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r., kwestia podziału działki [...] na działkę o nr ew. [...] i [...] nie zmienia statusu samowolnej budowy omawianego obiektu.
4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.
II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron
1. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła małoletnia O. M. reprezentowana przez T. i M. M.; zarzucając:
1) nierozpoznanie i nie odniesienie się w sposób zgodny z prawem do istoty zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]grudnia 2011 r. dotyczącej nieuzasadnionego nakazu zmian i przeróbek w budynku usługowo-mieszkalnym,
2) błędne orzeczenie w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych i czynności w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami, przez co doszło do naruszenia w toku postępowania przed organem nadzoru budowlanego przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7 kpa, polegającego na zaniechaniu obowiązku podjęcia przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w kwestii prawidłowego ustalenia zakresu robót budowlanych, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku usługowo-mieszkalnego do zgodności z przepisami prawa,
b) art. 77 kpa poprzez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
c) art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez przekroczenie zakresu unormowań przepisu -
- domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.
2. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. M.; zarzucając:
1) naruszenie prawa materialnego:
a) przez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane - art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 10 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 2, art. 35, art. 36 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 1 i 2, art. 40, art. 41 lub ich niewłaściwe zastosowanie,
b) przez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - art. 9 oraz przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62);
c) art. 140 i 143 Kodeksu cywilnego,
2) naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 13, 77 § 1 i 107 kpa,
3) naruszenie art. 32, 7 i 87 Konstytucji RP,
które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy -
- domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji.
3. W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
2. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą T. i M. M. ustawowym przedstawicielom małoletniej O. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w budynku usługowo - mieszkalnym stanowiącym własność małoletniej O. M., zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., i nakazał małoletniej O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych T. i M. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w przedmiotowym budynku oraz opracowanie i przedłożenie dokumentacji powykonawczej wraz z niezbędnymi uzgodnieniami oraz opinią techniczną wykonanych robót - w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie, w zakresie jakim zarzucają decyzji nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
3.1. Dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem nie jest dokonywana dowolnie, lecz w określonej kolejności. Ewentualne ustalenie naruszenia przepisów prawa materialnego, które, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa stanowi podstawę do uchylenia decyzji, może być dokonane dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie określone normy prawa materialnego. Dlatego też wojewódzki sąd administracyjny przed badaniem naruszenia przepisów prawa materialnego powinien zbadać ewentualne naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zaś czy w postępowaniu przed organami administracji publicznej zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 1981 r. SA 910/80 ONSA 1981, nr 1, poz. 7 zauważył, że ustalenie, iż okoliczności te [okoliczności faktyczne] nie zostały dostatecznie wyjaśnione, uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy i powinno spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji ... - obecnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Oznacza to zatem, że sądowa kontrola przestrzegania przez organy administracji publicznej norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis", Warszawa 2005, s. 460-461).
A zatem, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje przestrzeganie przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego w ostatniej kolejności, po uprzednim zbadaniu przestrzegania przepisów postępowania administracyjnego.
3.2 Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, czym organ naruszył art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 16 maja 2011 r. w związku z zarzutem A. M. w zakresie dotyczącym zgłoszonej samowoli budowlanej polegającej na zrealizowaniu pawilonu handlowego na działce nr [...] w S. niezgodnie z decyzją z dnia [...]lutego 1992 r.
W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokami z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 987/12 oraz VII SA/Wa 988/12 uwzględnił skargi A. M. i O. M. i uchylił decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych zmian i przeróbek w budynku. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów, iż wybudowany obiekt został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zatem do likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej zastosowanie mają w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. uprzednio obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy, jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył, że wyrokami tymi jest związany stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
3.3. Jak wyżej wskazano, nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy budynek wybudowany został w ramach samowoli budowlanej.
Jednakże, niezupełnie jest trafne stanowisko obu organów, że kwestia podziału działki nr ewid. [...] na działki o nr ewid. [...] i [...] nie zmienia statusu samowolnej budowy omawianego obiektu. Stwierdzić bowiem należy, że kwestia podziału działki nr [...] na działki o nr ewid. [...] i [...], wprawdzie statusu samowolnej budowy tego obiektu nie zmienia, ale może mieć istotne znaczenie w zakresie konsekwencji związanych z samowolą budowlaną. Ustalenie, kiedy została wydana decyzja podziałowa odnośnie działki nr ewid. [...] - zwłaszcza zaś czy przed czy po wybudowaniu budynku, szczególnie że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja z dnia [...]lutego 1992 r. udzielająca W. M. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na działce nr hip. [...] - ma istotne znaczenie w sprawie z uwagi na obowiązki, które będą mogły zostać nałożone na inwestora, i ustalenia te, dokonane w oparciu o stosowne dokumenty, powinny zostać wzięte pod uwagę przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oraz wykazane w uzasadnieniu decyzji.
Jeśli organ tych okoliczności nie wziął pod uwagę i nie wyjaśnił, oznacza to, że sprawa nie została należycie wyjaśniona.
IV. W świetle powyższego należy uznać, że zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, w tej sytuacji badanie, czy zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego – byłoby przedwczesne.
V. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi.
VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło