VII SA/Wa 1679/13

WyrokWSA w Warszawie2014-03-12

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował właściwe przepisy prawa materialnego przy wydawaniu decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia samowolnie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu nierozpoznania stanu faktycznego sprawy i naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 107 § 3 kpa). Sąd wskazał, że ustalenie, kiedy nastąpił podział działki, ma istotne znaczenie dla określenia konsekwencji samowoli budowlanej, a organ nie wyjaśnił tej kwestii. Badanie naruszenia prawa materialnego było przedwczesne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych w budynku usługowo-mieszkalnym, który został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i w warunkach samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego uchylił decyzję organu pierwszej instancji i wydał własną decyzję nakazującą wykonanie określonych przeróbek. Skarżący zarzucili organom nierozpoznanie istoty sprawy, błędne zastosowanie przepisów prawa oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skarg A. M. oraz małoletniej O. M. reprezentowanej przez M. M. i T. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej małoletniej O. M. reprezentowanej przez M. M. i T. M. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I. Stan sprawy 1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania T. i M. M. - przedstawicieli ustawowych małoletniej O. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]grudnia 2011 r. nr [...]nakazującej T. i M. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w budynku usługowo - mieszkalnym stanowiącym własność małoletniej O. M., zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i i nakazał małoletniej O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych T. i M. M.: I. w zakresie robót budowlanych obejmujących zmiany w przedmiotowym budynku (1) w elewacji zachodniej budynku (ścianie przygranicznej z działką nr [...], w przedłożonej inwentaryzacji budynku mieszkalno - usługowego zaznaczona jako "elewacja wschodnia") - zamurować otwory lub wypełnić je pustakiem szklanym typu "luksfer" (przy zachowaniu ustaleń § 203 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., zgodnie z którym powierzchnia tak wypełnionych otworów nie może przekraczać 10% powierzchni ściany); (2) w elewacji północnej (ścianie przygranicznej z działką nr [...]) - przylegającej do budynku technicznego kotłowni gazowej na działce nr ewid. [...]- zamurować otwór drzwiowy w parterze spornego budynku (stanowiący połączenie z wspominanym budynkiem sąsiadów) oraz zamurować lub wypełnić luksferami otwór drzwi balkonowych na piętrze; (3) w elewacji wschodniej (ściany usytuowanej w odległości od 1,5 - 3m od granicy z działką nr ewid. [...], w przedłożonej inwentaryzacji budynku mieszkalno - usługowego zaznaczona jako "elewacja zachodnia "): (a) zamurować lub wypełnić Iuksferami otwór okienny na piętrze znajdujący się najbliżej sąsiedniego budynku na działce nr ewid. [...]; (b) obudować istniejące schody zewnętrzne wraz z gankiem wejściowym części mieszkalnej budynku - wykonując w przygranicznej ścianie pożarowej otwory wypełnione luksferami w celu naświetlenia nowopowstałej części spornego budynku, doprowadzając przy tym ściany elewacji zachodniej i północnej do wymogów ścian przeciwpożarowych, poprzez usunięcie części połaci i dachu, wysuniętych poza lico tych ścian; II. w zakresie czynności dotyczących tego budynku: (a) opracowanie po wykonaniu robót naprawczych i przedłożenie dokumentacji powykonawczej budynku usługowo - mieszkalnego z wewnętrznymi instalacjami - wraz z niezbędnymi uzgodnieniami (opiniami rzeczoznawców ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych) oraz opinią techniczną wykonanych robót - w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa. Decyzja została wydana na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). 2. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że sprawa była już rozpatrywana przez ten organ i była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] grudnia 2011 r. i na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. nakazał małoletniej O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych T. i M. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w przedmiotowym budynku, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 987/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. M. oraz wyrokiem z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 988/12, po rozpoznaniu sprawy ze skargi O. M., uchylił decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2012 r. Mając na uwadze wytyczne Sądu zawarte w tych wyrokach, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zwrócił się do Urzędu Gminy w Strzegowie o przesłanie informacji oraz dokumentacji wskazującej jaki charakter zgodnie z obecnie obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...] ma działka o nr ewid. [...] położona w S. przy ul. [...], stanowiąca własność W. i A. M., tj. czy działka ta jest działką rolną czy przeznaczoną pod zabudowę lub też ma inny charakter. 3. W uzasadnieniu decyzji [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uznał, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]powinna zostać uchylona, jednakże argumenty podnoszone w odwołaniu jedynie w części zasługują na uwzględnienie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że bezspornym jest, że przedmiotowy pawilon handlowy dobudowany do budynku mieszkalnego, zlokalizowany na działce nr ewid. [...]przy ul. [...]w S. wybudowano w 1992 r. Z materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wynika również, iż obiekt ten wybudowano niezgodnie z ostateczną decyzją z dnia [...] lutego 1992 r. o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego na działce o nr hip. [...] w S.. Jednocześnie strony - tj. poprzedni właściciele L. i W.M., jak obecni - tj. T. i M. M. przedstawiciele ustawowi małoletniej O. M. nie dysponują dokumentami, które mogłyby potwierdzać legalność wzniesienia spornego budynku w obecnym kształcie. Prowadzone postępowanie winno objąć swym zakresem cały budynek, tj. zarówno część handlową jak i nadbudowaną część mieszkalną. Analiza dokumentów wskazała, zdaniem organu, iż realizując parter tego obiektu inwestorzy zmienili jego wymiary, zwiększyli część frontową o wymiarach 6,05 m x 7,90 m zbliżając tym samym budynek do linii rozgraniczającej z ulicą na odległość 1,80 m. Zatem powstały obiekt nie jest obiektem, na który została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, a więc powstał w warunkach samowoli budowlanej. Całość nadbudowy (część mieszkalna) powstała w trakcie realizacji całej inwestycji wobec czego należy uznać, zdaniem organu, iż na powstały obiekt jako całość nie była wydana decyzja zezwalająca na jego budowę. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, iż budynek będący przedmiotem sprawy powstał przed wejściem w życie obowiązujących przepisów prawa budowlanego i zasadnie zastosował przepisy art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., co potwierdza także uzasadnienie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadłych w przedmiotowej sprawie, oraz zbadał czy budynek usługowo - mieszkalny znajduje się na terenie, który zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę. Organ nadzoru budowlanego ustalił, iż działka nr ewid. [...], stanowiąca własność małoletniej O. M., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] dla części miejscowości S., uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...]nr [...]z dnia [...]maja 2006 r. ogłoszonym w Dz. Urz. Województwa [...]nr [...], poz. [...]z dnia [...] sierpnia 2006 r. znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, gdzie dopuszcza się lokalizację usług nieuciążliwych w budynku mieszkalnym lub zabudowie towarzyszącej. Mając na uwadze, iż zabudowa okazała się zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, wykluczona została przesłanka do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, przewidziana w art. 37 ust. 1 pkt 1. Odnosząc się zaś do drugiej przesłanki, określonej w pkt 2 tego przepisu, organ stwierdził, iż w toku postępowania nie stwierdzono, aby sporny budynek stwarzał niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. Z opisu technicznego do inwentaryzacji budowlanej wynika także, iż budynek jest w stanie dobrym. Odnosząc się do warunków zdrowotnych i użytkowych otoczenia, zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą (wyrażoną m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2008 r. sygn. II SA/GI 895/07) ,przez pogorszenie takiego rodzaju warunków należy rozumieć takie naruszenia wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zatem w związku z tym, iż możliwe jest dokonanie w przedmiotowym budynku przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, stwierdził, iż nie zachodzą niedopuszczalne warunki zdrowotne, jak też warunki użytkowe otoczenia w związku z istnieniem przedmiotowego obiektu budowlanego. Skoro nie zachodzi żadna z przesłanek określonych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., zasadnym było zastosowanie przez organ powiatowy art. 40 ustawy, zgodnie z tym którym, w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeśli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Z opisu technicznego dołączonego do inwentaryzacji budowlanej obiektu wynika, iż stan techniczny budynku jest dobry oraz budynek będzie nadawał się do dalszego użytkowania po wykonaniu wszystkich robót, które zalecono w opisie, zasadnym więc było nałożenie na inwestorów obowiązku wykonania zmian i przeróbek. Organ podał, że przedmiotowa działka o nr ewid. [...] jest działką budowlaną o szerokości mniejszej niż 16 m, a zatem w takich przypadkach dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż 3 m (w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy), lecz nie mniejszej niż 1,5 m, co wynika z przepisu § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Działając zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w cytowanych wyrokach, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r. wystąpił do Urzędu Gminy w [...]o przesłanie informacji oraz dokumentacji wskazującej jaki charakter zgodnie z obecnie obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...]ma działka o nr ewid. [...] położona w S. przy ul. [...], stanowiąca własność W. i A. M., tj. czy jest działką rolną czy przeznaczoną pod zabudowę lub ma inny charakter. Z informacji Wójta Gminy [...]z dnia 3 kwietnia 2013 r. wynika, że działka o nr ewid. [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy S. dla części miejscowości S., uchwalonym uchwałą Rady Gminy [...]nr [...]z dnia [...]maja 2006 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]nr [...], poz. [...]znajduje się w kompleksie [...] przeznaczonym jako teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, co potwierdziła także dołączona dokumentacja, tj. wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nakładając na inwestorów decyzją z dnia [...]grudnia 2011 r. wykonanie określonych obowiązków, zasadnie przyjął, że sąsiednia działka będąca własnością A. i W. M. o nr ewid. [...] jest działką przeznaczoną pod zabudowę, a zatem przepisy dotyczące warunków technicznych w odniesieniu do elewacji zachodniej mają zastosowanie, lecz błędnie uznał, że należy zastosować przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu w/w wyroków wskazał bowiem, że skoro w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy uprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane, tj. z 1974 r., to tym samym zastosowanie winny mieć przepisy wykonawcze do tejże ustawy, tj. rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, nie zaś rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. i w tej części zasadnym jest uzupełnienie sentencji w orzeczenie co do istoty sprawy przez organ drugiej instancji. Zdaniem organu, skarżący zasadnie podnoszą w odwołaniu, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zastosował w sprawie niewłaściwe przepisy techniczne. Przedmiotowa decyzja w części dotyczącej zamurowania otworów okiennych w elewacji zachodniej jest zasadna, lecz wynika to z § 203 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r., nie zaś § 232 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Odpowiadając na zarzuty strony skarżącej organ wskazał, iż w jego ocenie nie doszło do naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., gdyż nałożenie na T. i M. M. - przedstawicieli ustawowych małoletniej O. M. obowiązku przedłożenia w wyznaczonym terminie inwentaryzacji geodezyjnej działki nr [...], inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z oceną techniczną oraz zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, nie narusza w sposób rażący omawianej normy i mieści się w zakresie dyspozycji tego przepisu. Jednoczenie, jak wskazał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 9 stycznia 2012 r., kwestia podziału działki [...] na działkę o nr ew. [...] i [...] nie zmienia statusu samowolnej budowy omawianego obiektu. 4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości. II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron 1. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła małoletnia O. M. reprezentowana przez T. i M. M.; zarzucając: 1) nierozpoznanie i nie odniesienie się w sposób zgodny z prawem do istoty zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]grudnia 2011 r. dotyczącej nieuzasadnionego nakazu zmian i przeróbek w budynku usługowo-mieszkalnym, 2) błędne orzeczenie w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych i czynności w celu doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami, przez co doszło do naruszenia w toku postępowania przed organem nadzoru budowlanego przepisów prawa, które miały wpływ na wynik sprawy: a) art. 7 kpa, polegającego na zaniechaniu obowiązku podjęcia przez organy nadzoru budowlanego w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zwłaszcza w kwestii prawidłowego ustalenia zakresu robót budowlanych, które należy wykonać w celu doprowadzenia budynku usługowo-mieszkalnego do zgodności z przepisami prawa, b) art. 77 kpa poprzez zaniechanie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, c) art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane poprzez przekroczenie zakresu unormowań przepisu - - domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji. 2. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A. M.; zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego: a) przez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane - art. 4, art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 10 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 2, art. 35, art. 36 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 1 i 2, art. 40, art. 41 lub ich niewłaściwe zastosowanie, b) przez błędną wykładnię przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - art. 9 oraz przepisów rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62); c) art. 140 i 143 Kodeksu cywilnego, 2) naruszenie przepisów postępowania - art. 7, 13, 77 § 1 i 107 kpa, 3) naruszenie art. 32, 7 i 87 Konstytucji RP, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - - domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. 3. W odpowiedzi na skargi [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 2. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą T. i M. M. ustawowym przedstawicielom małoletniej O. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w budynku usługowo - mieszkalnym stanowiącym własność małoletniej O. M., zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., i nakazał małoletniej O. M. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych T. i M. M. wykonanie określonych zmian i przeróbek w przedmiotowym budynku oraz opracowanie i przedłożenie dokumentacji powykonawczej wraz z niezbędnymi uzgodnieniami oraz opinią techniczną wykonanych robót - w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargi zasługują na uwzględnienie, w zakresie jakim zarzucają decyzji nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. 3.1. Dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola decyzji administracyjnej pod względem zgodności z prawem nie jest dokonywana dowolnie, lecz w określonej kolejności. Ewentualne ustalenie naruszenia przepisów prawa materialnego, które, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa stanowi podstawę do uchylenia decyzji, może być dokonane dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie określone normy prawa materialnego. Dlatego też wojewódzki sąd administracyjny przed badaniem naruszenia przepisów prawa materialnego powinien zbadać ewentualne naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zaś czy w postępowaniu przed organami administracji publicznej zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 lutego 1981 r. SA 910/80 ONSA 1981, nr 1, poz. 7 zauważył, że ustalenie, iż okoliczności te [okoliczności faktyczne] nie zostały dostatecznie wyjaśnione, uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, a w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy i powinno spowodować uchylenie zaskarżonej decyzji ... - obecnie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Oznacza to zatem, że sądowa kontrola przestrzegania przez organy administracji publicznej norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. "Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis", Warszawa 2005, s. 460-461). A zatem, wojewódzki sąd administracyjny kontroluje przestrzeganie przez organy administracji publicznej przepisów prawa materialnego w ostatniej kolejności, po uprzednim zbadaniu przestrzegania przepisów postępowania administracyjnego. 3.2 Odnosząc powyższe rozważania do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, czym organ naruszył art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Jak wynika z akt sprawy, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu 16 maja 2011 r. w związku z zarzutem A. M. w zakresie dotyczącym zgłoszonej samowoli budowlanej polegającej na zrealizowaniu pawilonu handlowego na działce nr [...] w S. niezgodnie z decyzją z dnia [...]lutego 1992 r. W niniejszej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokami z dnia 4 grudnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 987/12 oraz VII SA/Wa 988/12 uwzględnił skargi A. M. i O. M. i uchylił decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych zmian i przeróbek w budynku. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów, iż wybudowany obiekt został zrealizowany przed dniem 1 stycznia 1995 r., a zatem do likwidacji zaistniałej samowoli budowlanej zastosowanie mają w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. uprzednio obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wraz z przepisami wykonawczymi do tej ustawy, jednakże w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył, że wyrokami tymi jest związany stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3.3. Jak wyżej wskazano, nie budzi wątpliwości, że przedmiotowy budynek wybudowany został w ramach samowoli budowlanej. Jednakże, niezupełnie jest trafne stanowisko obu organów, że kwestia podziału działki nr ewid. [...] na działki o nr ewid. [...] i [...] nie zmienia statusu samowolnej budowy omawianego obiektu. Stwierdzić bowiem należy, że kwestia podziału działki nr [...] na działki o nr ewid. [...] i [...], wprawdzie statusu samowolnej budowy tego obiektu nie zmienia, ale może mieć istotne znaczenie w zakresie konsekwencji związanych z samowolą budowlaną. Ustalenie, kiedy została wydana decyzja podziałowa odnośnie działki nr ewid. [...] - zwłaszcza zaś czy przed czy po wybudowaniu budynku, szczególnie że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się decyzja z dnia [...]lutego 1992 r. udzielająca W. M. pozwolenia na budowę pawilonu handlowego na działce nr hip. [...] - ma istotne znaczenie w sprawie z uwagi na obowiązki, które będą mogły zostać nałożone na inwestora, i ustalenia te, dokonane w oparciu o stosowne dokumenty, powinny zostać wzięte pod uwagę przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy, oraz wykazane w uzasadnieniu decyzji. Jeśli organ tych okoliczności nie wziął pod uwagę i nie wyjaśnił, oznacza to, że sprawa nie została należycie wyjaśniona. IV. W świetle powyższego należy uznać, że zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, w tej sytuacji badanie, czy zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego – byłoby przedwczesne. V. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi. VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło