VII SA/Wa 168/17

WyrokWSA w Warszawie2017-11-22

Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Sławomir Fularski, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może zostać uznana za nieważną z powodu skierowania jej do niewłaściwego podmiotu lub rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie jest dotknięta wadą nieważności z powodu skierowania jej do niewłaściwego podmiotu, jeśli adresatem jest zarządca obiektu budowlanego, który jest odpowiedzialny za jego utrzymanie. Ponadto, taka decyzja nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli stan techniczny obiektu faktycznie uzasadnia wydanie nakazu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy własne rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta nakazywała usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obustronnych obwałowań cieku. Skarżący zarzucił, że decyzja była skierowana do niewłaściwego podmiotu oraz że nałożony obowiązek stanowił rozbudowę, a nie usunięcie nieprawidłowości, co wykraczało poza kompetencje organu nadzoru budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...], nakazał [...] usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obustronnych obwałowań cieku [...] od km 0+000 do km 1+100 wg urządzeń melioracji podstawowych, wykazanych w "Ocenie stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących, na długości 73,25 km. Zeszyt 16. Etap 9 - obwałowania cieku [...] w gm. [...]o łącznej długości 2,2 km, km cieku: 0+000 - 1+100, km wałów: 0+000 - 1+000", z października 2011 r., zgodnie z zaleceniami w niej zawartymi poprzez: przebudowę obwałowań na całej długości w celu uzyskania szerokości wału w koronie 3 - 4m i nachylenia skarp od strony odwodnej w stosunku 1:2.5, a od strony odpowietrznej 1:2; podniesienie korony wałów o wielkości wskazane w operacie hydrologiczno-hydraulicznym, w odcinkach reprezentowanych przez przekroje nr 1 do 6 mając na uwadze zachowanie prostoliniowości przekrojów na całej długości obwałowań, - wału lewobrzeżnego, zgodnie z tabelą w pkt 4.1 Operatu Hydrologiczno- hydraulicznego w km: 0+000 - o 31 cm, 0+186 o 81 cm, 0+418 - o 99 cm, 0+600 - o 71 cm, 0+775 - o 75 cm, 0+904 - o 80 cm, - prawobrzeżnego zgodnie z tabelą w pkt. 4.2 Operatu Hydrologiczno-hydraulicznego w km: 0+000 - o 33 cm, 0+186 - o 104 cm, 0+418 - o 93 cm, 0+600 - o 80 cm, 0+775 - o 86 cm, 0+904 - o 91 cm, w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r. Pismem z dnia 18 lipca 2016 r., uzupełnionym pismem z dnia 18 sierpnia 2016 r. [...] wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] października 2013 r. Organ nadzoru wyjaśnił charakter postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Następnie podkreślił, że podstawę prawną badanego rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a w szczególności użyty w niej zwrot "właściwy organ wydaje decyzję nakazującą" wskazuje, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w treści art. 66 ust. 1 pkt 1-3, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz nadto obligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie nieodpowiedni stan techniczny ww. wału przeciwpowodziowego oraz zakres koniecznych robót budowlanych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] maja 2013 r. – [...] maja 2013 r. Podczas ww. kontroli zarządca przedmiotowej budowli przedłożył m.in. "Ocenę stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących, na długości 73,25 km. Zeszyt 16. Etap 9: obwałowania cieku [...] w gm. [...] o łącznej długości 2,2 km, km cieku 0+000 - 1+100, km wałów 0+000 - 1+000 z października 2011 r., opracowaną przez dr inż. [...] , mgr inż. [...] , mgr inż. [...], mgr inż[...] i mgr inż. arch. [...], określającą stan techniczny przedmiotowych wałów od mostu w ciągu ul. [...] (km 0+693) do km 1+000 jako zagrażający bezpieczeństwu ze względu na nieodpowiednią geometrię wałów, nie gwarantującą warunków stateczności i stwarzającą możliwość powstawania przebitek filtracyjnych lub przelewania się wód powodziowych. W pkt. 5 oceny proponuje się w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, przekwalifikowanie obwałowań cieku [...] z dotychczasowej IV klasy na III klasę ważności obiektów hydrotechnicznych. W aktach sprawy znajduje się również operat hydrologiczno-hydrauliczny, będący załącznikiem do ww. oceny, w którym autorzy oceny wykazali, że dla klasy III ważności obiektów hydrotechnicznych brak jest spełnienia warunku bezpiecznego wzniesienia korony stałych budowli hydrotechnicznych, które powinno wynosić 0,7 m ponad rzędną przepływu miarodajnego Qm w przekroju: (lewy wał) 1+064m/+0,06m/, oraz 1+064m/+0,05m/ (prawy wał). Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nakaz zawarty w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...], wypełnia przesłankę z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, dlatego też ww. rozstrzygnięciu nie można przypisać wady rażącego naruszenia prawa. Dalej, organ podkreślił, że zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ww. ustawy. Skarżący we wniosku z dnia 18 lipca 2016 r. o stwierdzenie nieważności zarzucił, że decyzja organu wojewódzkiego z dnia [...] października 2013 r. została skierowana do niewłaściwego podmiotu, co wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym kontekście organ zauważył, że stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) programowanie, planowanie, nadzorowanie wykonywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, w trybie, o którym mowa w art. 74 ust. 2, urządzeń melioracji wodnych podstawowych, (do których na podstawie art. 71 ust. 1 ww. ustawy zalicza się m. in. budowle przeciwpowodziowe - czyli również wały przeciwpowodziowe) oraz utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych należy do marszałka województwa. Powyższego nie kwestionuje skarżący. Ustawodawca w art. 70 ust. 3 ustawy Prawo wodne zobligował marszałków województwa do prowadzenia ewidencji urządzeń melioracji wodnych. Prowadzenie wspomnianej ewidencji określone zostało w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. (Dz.U. z 2005 r. nr 7, poz. 55), które określa jednocześnie podstawy do wpisu bądź zmniejszenia stanu ewidencyjnego. Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo wodne urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa, natomiast na podstawie art. 75 ust. 2 zadanie utrzymywania urządzeń melioracji wodnych wykonywane przez marszałka województwa jest zadaniem z zakresu administracji rządowej, którego obowiązki i zadania wynikające z ustawy Prawo wodne realizuje w omawianym przypadku [...] , na podstawie uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. Przedmiotowe obustronne obwałowania cieku [...] od km 0+000 do km 1+100 zostały wpisane przez Marszałka Województwa [...] do ww. ewidencji urządzeń melioracji podstawowych prowadzonych przez [...] . Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] jest samorządową jednostką organizacyjną, która realizuje zadania Marszałka Województwa [...] w zakresie wykonywania przez Marszałka Województwa [...] prawa właścicielskiego w stosunku do wód i urządzeń istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz w stosunku do tzw. wód pozostałych, niewymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3 ustawy Prawo wodne. Powyższe potwierdza Statut [...] , stanowiący załącznik do uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] maja 2012 r. W ocenie organ nadzoru, analiza zgromadzonego w powyższej sprawie materiału dowodowego wykazuje, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] nie jest obarczona żadną z wymienionych w przepisie art. 156 § 1 k.p.a. przesłanek, skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności ww. decyzji, w tym została skierowana do strony postępowania. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpił [...] . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], na podstawie 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie, podtrzymując argumentację w nim przedstawioną. Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył [...] , wnosząc o jej uchylenie, a w razie zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. - stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, a także zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: - art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 i art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a., polegające na naruszeniu przez organ naczelnej zasady konstytucyjnej - działania na podstawie przepisów prawa, - art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez nałożenie przez organ nadzoru budowlanego na stronę skarżącą obowiązku przebudowy obwałowań cieku [...] oraz podniesienia korony wałów, - art. 17a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz.U. nr 106, poz. 493 ze zm.), art. 75 ustawy Prawo wodne, oraz art. 28 k.p.a. w związku z art. 32 k.p.a., poprzez skierowanie do strony skarżącej decyzji nakazującej przebudowę obwałowań cieku [...] oraz podniesienie korony wałów. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest jednostką budżetową Samorządu Województwa [...] , realizującą w imieniu Marszałka Województwa [...] zadania z zakresu administracji rządowej określone w art. 75 ustawy Prawo wodne. Zgodnie z art. 88k pkt 5 ustawy Prawo wodne - ochroną ludzi i mienia przed powodzią realizuje się m.in. przez budowę, rozbudowę i utrzymanie budowli przeciwpowodziowych, a ustawa Prawo budowlane nie daje legitymacji organom nadzoru budowlanego do nakładania obowiązku w zakresie rozbudowy wałów przeciwpowodziowych. Obowiązek nałożony na skarżącego w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia [...] października 2013 r. faktycznie dotyczy rozbudowy (nadbudowy obiektu budowlanego) - art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. W Komentarzu do Prawa budowlanego - Gliniecki Andrzej (red.) wyd. II LexisNexis 2014, autor komentarza dot. art. 66 ustawy Prawo budowlane, stwierdza, że "Organ nadzoru nie może nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach prawa", a celem art. 66 jest ukierunkowanie działania na zapewnienie należytego użytkowania obiektu budowlanego. Na podstawie omawianego przepisu nie jest dopuszczalne wydanie nakazu budowy obiektu budowlanego. W ocenie strony, skoro organ nadzoru budowlanego nałożył na skarżącego obowiązek w zakresie rozbudowy przedmiotowych wałów przeciwpowodziowych bez umocowania Prawem budowlanym do podejmowania działań władczych w tym zakresie, to decyzja została wydana bez podstawy prawnej. [...] podniósł także, że zgodnie z art. 17a ustawy o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa, organy administracji publicznej, uprawnione na podstawie odrębnych przepisów do reprezentowania Skarbu Państwa, reprezentują Skarb Państwa zgodnie z ich właściwością i w zakresie określonym w przepisach odrębnych. Organem administracji publicznej jest niewątpliwie marszałek województwa, do kategorii przepisów odrębnych należy zaś zaliczyć art. 75 ustawy Prawo wodne, stanowiący, że utrzymanie urządzeń melioracji podstawowych (w tym wałów przeciwpowodziowych) należy do marszałka województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r. została zatem obarczona wadą prawną, poprzez zaadresowanie decyzji do jednostki organizacyjnej, która jest pełnomocnikiem Marszałka Województwa [...] i nie ma uprawnień określonych i zdefiniowanych przez ustawodawcę w art. 75 ustawy Prawo wodne (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 782/11). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r. poz. 1369). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że zaskarżona decyzja wydana została w szczególnym trybie postępowania, w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Postępowanie takie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. W postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności organ ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1985 r., sygn. akt I SA 89/85, publ. ONSA 1985, Nr 1, poz. 30). Organ orzeka wyłączenie kasacyjnie, stwierdzając nieważność decyzji albo jej niezgodność z prawem, a w przypadku braku przesłanek takiego orzeczenia odmawia stwierdzenia nieważności decyzji. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej, przy czym, rozpoznając sprawę w omawianym trybie, bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nr [...], nakazująca [...] , na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obustronnych obwałowań cieku Wielonka. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż badana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności, nie jest ona dotknięta rażącym naruszeniem prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Zagadnienie rażącego naruszenia prawa było wielokrotnie przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ostatecznie utrwalił się pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują 3 przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał przy tym, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Podstawę prawną kontrolowanego w postępowaniu nieważnościowym rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlanego, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zaznaczyć należy, że decyzja wydana w oparciu o treść art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ma charakter związany, ponieważ organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych w powyższym przepisie jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Po 688/12, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 459/15). W przedmiotowej sprawie nieodpowiedni stan techniczny ww. wału przeciwpowodziowego oraz zakres koniecznych robót budowlanych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił podczas kontroli przeprowadzonej w dniach [...] maja 2013 r. – [...] maja 2013 r. Jak wskazał organ nadzoru, podczas ww. kontroli zarządca przedmiotowej budowli przedłożył m.in. "Ocenę stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących, na długości 73,25 km. Zeszyt 16. Etap 9: obwałowania cieku [...] w gm. [...] o łącznej długości 2,2 km, km cieku 0+000 - 1+100, km wałów 0+000 - 1+000 z października 2011 r., opracowaną przez dr inż. [...] , mgr inż. [...] , mgr inż. [...] mgr inż. [...] i mgr inż. arch. [...] określającą stan techniczny przedmiotowych wałów od mostu w ciągu ul. [...] (km 0+693) do km 1+000 jako zagrażający bezpieczeństwu ze względu na nieodpowiednią geometrię wałów, nie gwarantującą warunków stateczności i stwarzającą możliwość powstawania przebitek filtracyjnych lub przelewania się wód powodziowych. W pkt 5 oceny proponuje się w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, przekwalifikowanie obwałowań cieku [...] z dotychczasowej IV klasy na III klasę ważności obiektów hydrotechnicznych. W aktach sprawy znajduje się również operat hydrologiczno-hydrauliczny, będący załącznikiem do ww. oceny, w którym autorzy oceny wykazali, że dla klasy III ważności obiektów hydrotechnicznych brak jest spełnienia warunku bezpiecznego wzniesienia korony stałych budowli hydrotechnicznych, które powinno wynosić 0,7 m ponad rzędną przepływu miarodajnego Qm w przekroju: (lewy wał) 1+064m/+0,06m/, oraz 1+064m/+0,05m/ (prawy wał). W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie stwierdził, że nakaz zawarty w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., wypełnia przesłankę z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, dlatego też ww. rozstrzygnięciu nie można przypisać wady rażącego naruszenia prawa. Podkreślić należy, że z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby zobowiązany tj. [...] , zakwestionował rozstrzygnięcie zawarte w ww. decyzji z dnia [...] października 2013 r., składając odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Można więc uznać, że zaakceptował w całości stanowisko zawarte w powyższej decyzji. Nawet gdyby nie przyjąć powyższego poglądu, strona nie może oczekiwać, że w ramach postępowania nadzwyczajnego dokona sanowania tego braku. Nie każde bowiem naruszenie prawa będące podstawą do wyeliminowania decyzji w trybie zwykłym będzie podstawą do wyeliminowania decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym. Niewątpliwie zaś jak wyżej wskazano, wobec ustalenia nieodpowiedniego stanu technicznego wału przeciwpowodziowego organ budowlany zobowiązany był do nakazania usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym, twierdzenia skarżącego, że roboty budowlane, wyszczególnione w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013 r., są rozbudową przedmiotowych wałów przeciwpowodziowych, nie mogły poważyć prezentowanego stanowiska. Co więcej, w ocenie Sądu, roboty budowlane bez wątpienia są związane z utrzymaniem istniejącego wału przeciwpowodziowego w należytym stanie technicznym, który to obowiązek ciąży, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane, na właścicielu lub zarządcy obiektu. Zdaniem Sądu, brak jest również podstaw do przyjęcia, że weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. aby został skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Bez wątpienia [...] mógł zostać uznany za podmiot, który może być adresatem decyzji z art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. W tym też kontekście stwierdzić należy, iż art. 66 ustawy Prawo budowlane nie określa adresata wskazanej decyzji. Jednak z faktu, że przepisy art. 61 i 62 wskazanej ustawy nakładają na właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych szereg obowiązków, w tym obowiązek utrzymywania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w należytym stanie technicznym i estetycznym (art. 61 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane), w orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że adresatem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane winien być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W pojęciu "zarządca obiektu budowlanego" mieści się zarówno podmiot władający całą nieruchomością, na rzecz którego ustanowiono ograniczone prawo rzeczowe, a także podmiot, który włada nieruchomością z tytułu umowy o korzystaniu z cudzej rzeczy - pojęciem "zarządcy obiektu budowlanego" należy objąć każdą osobę, tj. użytkownika, dzierżawcę, najemcę, władającego tym obiektem na podstawie zawartego z właścicielem stosunku prawnego, na której spoczywa obowiązek zarządzania tą nieruchomością (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 167/12). Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że stosownie do art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 ze zm.) programowanie, planowanie, nadzorowanie wykonywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, w trybie, o którym mowa w art. 74 ust. 2, urządzeń melioracji wodnych podstawowych, (do których na podstawie art. 71 ust. 1 ww. ustawy zalicza się m. in. budowle przeciwpowodziowe - czyli również wały przeciwpowodziowe) oraz utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych podstawowych należy do marszałka województwa. Przepis art. 70 ust. 3 Prawa wodnego zobligował marszałków województwa do prowadzenia ewidencji urządzeń melioracji wodnych. Prowadzenie wspomnianej ewidencji określone zostało w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. nr 7, poz. 55), które określa jednocześnie podstawy do wpisu bądź zmniejszenia stanu ewidencyjnego. Zgodnie z art. 72 ust. 1 Prawa wodnego, urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa. Natomiast na podstawie art. 75 ust. 2, zadanie utrzymywania urządzeń melioracji wodnych wykonywane przez marszałka województwa jest zadaniem z zakresu administracji rządowej. Przedmiotowe obustronne obwałowania cieku [...] od km 0+000 do km 1+100 zostały wpisane przez Marszałka Województwa [...] do ww. ewidencji urządzeń melioracji podstawowych prowadzonych przez [...]. Zatem, ustalając w sprawie, który podmiot jest zobowiązany do podejmowania decyzji i dokonywania wszelkich czynności zmierzających do utrzymania obiektu w stanie niepogorszonym zgodnie z jego przeznaczeniem, słusznie w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na uchwałę Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...]. Zgodnie z tą uchwałą [...] jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną utworzoną uchwałą Sejmiku Województwa [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., która realizuje zadania Marszałka Województwa [...] w zakresie wykonywania przez Marszałka Województwa [...] prawa właścicielskiego w stosunku do wód i urządzeń istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa oraz w stosunku do tzw. wód pozostałych, niewymienionych w art. 11 ust. 1 pkt 1-3 ustawy - Prawo wodne. Powyższe potwierdza Statut [...] stanowiący załącznik do uchwały Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]. Mając na uwadze powyższe, prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w niniejszej sprawie obowiązki i zadania wynikające z ustawy - Prawo wodne realizuje zarządca przedmiotowego obiektu budowlanego -[...], w rozumieniu art. 61, art. 62 i art. 64 ustawy Prawo budowlane. Powyższe wynika także z ustaleń znajdujących się w aktach sprawy, m.in. z protokołów kontroli z dnia [...] maja 2012 r. i z dnia [...] maja 2013 r., w których uczestniczyli przedstawiciele [...] - zarządcy obiektu (wałów). Podstawę prawną kontroli stanowił przepis art. 61 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazana wyżej "Ocena stanu technicznego i stopnia bezpieczeństwa wałów przeciwpowodziowych, budowli wałowych i towarzyszących, na długości 73,25 km. Zeszyt 16. Etap 9: obwałowania cieku [...] w gm. [...] ", sporządzona została na zlecenie [...] Co więcej ze strony internetowej [...] , wynika, że [...] zlecił opracowanie dokumentacji projektowej dla zadania pn.: Rozbudowa - dostosowanie do III klasy budowli hydrotechnicznej wałów przeciwpowodziowych cieku [...] w km 0+000 - 1+100 m. [...] , gm. [...] , pow. [...] wraz z uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na realizację inwestycji. Zatem decyzja nakazująca usunięcie nieprawidłowości wałów przeciwpowodziowych została skierowana do właściwego podmiotu tj. do zarządcy obiektu budowlanego, który poczuwa się do dbania o należyty stan obiektu. Powyższe stanowisko jest zbieżne ze stanowiskami prezentowanymi w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1497/16 oraz z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1717/16. Reasumując, w ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że kontrolowana przez niego decyzja nie wyczerpuje przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a., a ponadto nie jest dotknięta inną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a., skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło