VII SA/Wa 1684/10

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2010 r. po rozpoznaniu wniosku T. D. i J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi T. D. i J. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić T. D. i J. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 6 października 2010 r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularze wniosków o przyznanie prawa pomocy T. D. i J. D. W nadesłanym formularzach wnioskodawcy wskazali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci. Podali, że prowadzą fermę norek. Podkreślili, że dochód uzyskiwany z hodowli jest ich jedynym źródłem utrzymania. Wskazali, że dochód za rok 2009 r. wynosił 76.022,00 złotych. Oświadczyli, że posiadają mieszkanie o pow. 70 m ², nieruchomość rolną o pow. 22 ha, samochód osobowy Mitsubishi o wartości ok. 85.000,00 złotych, samochód osobowy Volkswagen Polo o wartości ok. 8.000,00 złotych, ciągnik o wartości 16.000,00 złotych, maszyny rolnicze o wartości 20.000,00 złotych. Wnioskodawcy w formularzach w punkcie 4 nie zakreślili jednak o co wnoszą, dlatego też zarządzeniami z dnia 25 października 2010r. wezwano wnioskodawców do wskazania w jakim zakresie wnoszą o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawcy oświadczyli, iż wnoszą o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie zarządzeniami z dnia 26 października 2010 r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: -wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy, -jakie ponoszą miesięcznie koszty związane z utrzymaniem domu (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, - jakie ponoszą koszty związane z utrzymaniem i edukacją dzieci, -jakie ponoszą koszty utrzymania wymienionych w formularzu pojazdów mechanicznych ( ubezpieczenia, przeglądy, naprawy, paliwo itp.), oraz do nadesłania: -wyciągów bądź wykazów z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Skarżący w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonali powyższych zarządzeń. Nie wyjaśnili także przyczyn niewywiązania się z zobowiązań. Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy są małżonkami prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe, postanowiono rozpoznać wnioski wnioskodawców wspólnie jednym postanowieniem. Rozpoznając wnioski zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie wykazali dostatecznie, że znajdują się w sytuacji materialnej kwalifikującej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 ww. ustawy daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniami z dnia 26 października 2010 r. wezwano skarżących do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązali się, nie nadesłali żadnych wyjaśnień. Nie przedłożenie ich zatem należy potraktować, jako nie wskazanie, że spełniają przesłanki przyznania im prawa pomocy. Skarżący w formularzach PPF podali jedynie ogólnikowe dane dotyczące uzyskiwanych dochodów. Wskazali, że prowadzą fermę norek i dochód roczny za 2009 r. wyniósł 76.022,00 złotych. Nie ujawnili zaś wysokości uzyskanych dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej z trzech ostatnich miesięcy. Brak jest zatem informacji o wysokości środków pieniężnych jakimi faktycznie dysponują oraz o rodzaju i wysokości wydatków na utrzymanie rodziny, a także o kosztach ponoszonych na utrzymanie pojazdów mechanicznych. Wnioskodawcy nie nadesłali również kserokopii wyciągów z rachunku bankowego z trzech ostatnich miesięcy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawców, a w konsekwencji ustalenie czy ich sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy. Wskazać należy, że w postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy należy wykazać sytuację majątkową, z uwzględnieniem przede wszystkim wydatków jak i dochodów, która poddana ocenie może być przyczyną przyznania wnioskodawcy prawa. Skoro tego wnioskodawcy nie uczynili, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawcy wykazali, że spełniają warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto, jak wynika z formularza wniosku skarżący posiadają mieszkanie o pow. 70 m ², nieruchomość rolną o pow. 22 ha, samochód osobowy Mitsubishi o wartości około 85.000,00 złotych, samochód osobowy Volkswagen Polo o wartości ok. 8.000,00 złotych, ciągnik o wartości 16.000,00 złotych, maszyny rolnicze o wartości 20.000,00 złotych. Biorąc pod uwagę ustalone składniki majątku jak i nieruchomości trudno wywieść, że skarżący kwalifikują się do osób ubogich, a do takich właśnie skierowane ma być prawo pomocy. W świetle orzecznictwa instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt I GZ 107/05). W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawcy nie wykazali, że spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.