VII SA/Wa 1684/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-12

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Karolina Kisielewicz, Tomasz Stawecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, uznając je za bezprzedmiotowe, mimo istnienia dowodów wskazujących na prowadzenie w nim działalności warsztatowej (blacharskiej i lakierniczej) oraz błędnej wykładni przepisów dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy obu instancji dopuściły się naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego. Stwierdzono, że organy nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości stanu faktycznego, w szczególności charakteru i intensywności prac blacharskich i lakierniczych. Ponadto, organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 71 ust. 1 Prawa budowlanego, pomijając znaczenie interesów osób trzecich i warunków ochrony środowiska, a także błędnie zastosował art. 105 § 1 k.p.a. umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe, podczas gdy istniały podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, zarzucając właścicielowi prowadzenie w nim warsztatu samochodowego. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umorzyły postępowanie, uznając brak dowodów na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nierozpatrzenie materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów. Sąd uznał, że organy nie ustaliły stanu faktycznego, a organ odwoławczy błędnie zinterpretował przepisy Prawa budowlanego i k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. Z. kwotę 980 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. Z. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "MWINB", decyzją Nr [...] z [...] maja 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania I. Z. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej: "PINB") z [...] lutego 2017 r., Nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji MWINB wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1290), dalej "pr.bud.". Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na wniosek skarżącej z 9 grudnia 2013 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ewid. [...]. Jednocześnie, z wniosku skarżącej wynikało, że właściciel budynku dokonał samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku. Skarżąca zarzucała bowiem, że właściciel budynku prowadzi w nim działalność gospodarczą obejmującą naprawy mechaniczne i blacharskie samochodów osobowych. W wyniku kontroli przeprowadzonej na ww. działce 22 stycznia 2014 r. nie stwierdzono, by prowadzono na niej nielegalny warsztat samochodowy i lakiernię. Do protokołu kontroli dołączono dokumentację fotograficzną. W dniu 26 marca 2014 r. przedstawiciele organu powiatowego przeprowadzili kolejną kontrolę na ww. działce celem ustalenia legalności budowy budynku gospodarczego. Z załączonej dokumentacji wynika, że budynek gospodarczy był zamknięty, wewnątrz nie była prowadzona działalność warsztatowa ani lakiernia. Następnie, 9 września 2015 r. na ww. działce PINB przeprowadził niezapowiedzianą kontrolę, w wyniku której potwierdzono ustalenia z poprzednich kontroli. Z kolei, 6 kwietnia 2016 r. przedstawiciele organu powiatowego przeprowadzili kontrolę na ww. działce celem ustalenia zmiany sposobu użytkowania budynku. W wyniku tej ustalono m.in. że w budynku gospodarczym znajdował się zabytkowy samochód "Warszawa M-20", który był w trakcie restauracji i odnowy. Właściciel nieruchomości, jak wynika z protokołu kontroli, zaprzeczył prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej. Decyzją z [...] lutego 2017 r. PINB umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, usytuowanego na ww. działce. 3. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca. Decyzją z [...] maja 2017 r. MWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, która podnosiła, że budynek gospodarczy usytuowany na ww. działce użytkowany jest jako warsztat samochodowy – lakiernia. Oznacza to, że kwestią sporną w sprawie jest okoliczność, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 i 71a pr.bud. Organ odwoławczy przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnił, że stwierdzenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części sprowadza się do wyjaśnienia, czy i w jakim zakresie podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności związanej z jego użytkowaniem wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi, związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego, zmienionego użytkowania. Nie każda zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części jest prawnie relewantna, ale tylko taka, która wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi. MWINB podkreślił, że wymagania, o których mowa powyżej, zostały określone w art. 5 pr.bud. i uwzględniają, wymienione w art. 71 ust. 1 tej ustawy, warunki w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Warunki te wskazują na niezbędny zakres działań, które powinny być prowadzone w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Przedmiotowy budynek gospodarczy powstał na podstawie zgłoszenia z 20 marca 2006 r. Sprawa legalności tego obiektu budowlanego była przedmiotem odrębnego postępowania, w ramach którego MWINB decyzją z [...] maja 2017 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję PINB z [...] lutego 2017 r., Nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego. Należy wszakże dodać, że kwestia legalności przedmiotowego budynku gospodarczego była przedmiotem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1213/15, utrzymującego wcześniejszą kasatoryjną decyzję organu wojewódzkiego. Ta sama kwestia była również, już po wydaniu zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji, przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie prowadzonej pod sygn. akt VII SA/Wa 1685/17. Organ stwierdził, że sporny obiekt budowlany użytkowany jest jako budynek gospodarczy, w którym właściciel wykonuje niezawodowo prace warsztatowe oraz przechowuje materiały, narzędzia służące mieszkańcom budynku mieszkalnego. Zostało to potwierdzone w protokołach kolejnych kontroli przeprowadzanych na ww. działce. Protokoły te zostały uzupełnione oświadczeniami właściciela nieruchomości. Podkreślał on wielokrotnie gospodarczy charakter ww. obiektu budowlanego. Organ odwoławczy podzielił również ustalenia organu pierwszej instancji, zgodnie z którymi na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie można było stwierdzić, aby w przedmiotowym budynku dokonywana była jakiegokolwiek rodzaju działalność zmieniająca pierwotną funkcję (przeznaczenie) obiektu budowlanego. Oznacza to, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud. Wyjaśniając podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił interpretację art. 105 § 1 k.p.a. Sprawa administracyjna jest mianowicie bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, tj. w formie decyzji administracyjnej ingerencji organu administracyjnego. MWINB stwierdził, że choć omawiane postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącej, to wyrażone w ww. piśmie żądanie nie zostało sprecyzowane w sposób umożliwiający odniesienie się do niego w sentencji decyzji, stąd postępowanie należało umorzyć. 4. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosła I. Z., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że organ nie odniósł się do większości materiału dowodowego oraz nie dokonał analizy prowadzonej przez właściciela nieruchomości działalności. Skarżąca stwierdziła, że organ nie wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego art. 107 k.p.a., zwłaszcza poprzez brak materialnej podstawy prawnej wydania decyzji. W ocenie skarżącej organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, jak również uchybił przepisom k.p.a. w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego oraz dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). 5. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji. 6. Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a., zarządził połączenie sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1684/17 ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 1685/17 (obie ze skargi I. Z.) do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia. Ponadto, na rozprawie Sąd dopuścił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 6 czerwca 2017 r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2017 r. wraz z uzasadnieniem na okoliczność wykonywania przez właściciela nieruchomości prac blacharskich oraz prac lakierniczych oddziaływujących na środowisko, powodujących emisje bezpośrednio oraz na określenie funkcji, jaką pełnił przedmiotowy obiekt w zgłoszeniu, a jaką w rzeczywistości. Właściciel nieruchomości (uczestnik postępowania) wyjaśnił natomiast, że posiada cztery samochody (własne) oraz pojazdy należące do członków rodziny, w tym dwie zabytkowe "Warszawy-20". Przy tych samochodach nie wykonywał prac blacharskich i lakierniczych, a w przedmiotowym budynku gospodarczym prowadzi remont jednego z nich. Remont blacharsko-lakierniczy zakończony został około dwa lata temu, z kolei "Warszawa", która jest remontowana, stoi od trzech lat w budynku gospodarczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 7. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaniem podstawy prawnej. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć ze względów innych niż w niej wskazane. 8. Podstawowymi kwestiami wymagającymi rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie są: (a) kwestia materialnoprawna, a mianowicie ustalenie, czy w przypadku budynku gospodarczego położonego na działce nr ewid. [...] w miejscowości [...] doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 71 ust. 1 pr.bud.; (b) kwestia procesowa, czy w kontekście ustalonego stanu faktycznego zasadne było umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd nie kwestionuje zasadniczej opinii organu drugiej instancji, według której nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części powinna zostać uznana za zmianę w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud. Wynika to zarówno z funkcjonalnej wykładni wskazanego przepisu, jak i też wykładni językowej. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał wszakże, iż organ pierwszej instancji nie podjął wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a jednocześnie nie rozpatrzył całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Z kolei, organ odwoławczy oparł się na wybranych okolicznościach faktycznych ustalonych przez organ powiatowy, a jednocześnie dokonał błędnej wykładni art. 71 ust. 1 pr.bud. i błędnego zastosowania tego przepisu. W odniesieniu do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że nie ustalono w sposób niebudzący wątpliwości istotnych okoliczności sprawy, w szczególności charakteru, stopnia intensywności oraz okresu działań polegających na wykonywaniu robót blacharskich i lakierniczych w przedmiotowym budynku gospodarczym. Organ pierwszej instancji przyjął bowiem, w rozumieniu Sądu całkowicie bezpodstawnie, oświadczenie właściciela nieruchomości, że przedmiotem prac mechanicznych w budynku gospodarczym był wyłącznie kolekcjonerski egzemplarz samochodu marki "Warszawa M-20". Tymczasem, dokumentacja fotograficzna załączona do pisma skarżącej z 9 grudnia 2013 r. i skierowanego do Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] (k. 1 i poprzedzające akt admin.), wyraźnie wskazuje, że przedmiotem prac blacharskich i lakierniczych było co najmniej kilka samochodów różnych marek (biały osobowy Nissan, biały samochód dostawczy, wiśniowy BMW, biały osobowy Mercedes, pomarańczowy hatchback i inne). Organ powiatowy nie zweryfikował oświadczenia właściciela nieruchomości, według którego pojazdy pojawiające się na terenie przedmiotowej nieruchomości należały wyłącznie do uczestnika postępowania i jego rodziny. Nie wyjaśniono również ewidentny sprzeczności w oświadczeniach uczestnika postępowania, według którego remontuje wyłącznie kolekcjonerski egzemplarz samochodu "Warszawa m-20", a jednocześnie, że dwa samochody tej marki należą do rodziny. Nie ustalono także, czy prace blacharskie przy wspomnianym samochodzie "Warszawa M-20" były prowadzone w budynku zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], czy poza nieruchomością uczestnika postępowania (k. 75 akt admin.). Nie wyjaśniono również, jaką funkcję pełną i w jakim zakresie wykorzystywane są specjalistyczne urządzenia (prawdopodobnie spawarki, butle z gazami technicznymi itp.) widoczne na zdjęciach znajdujących się w aktach sprawy. Nie ustalono wreszcie, czy uczestnik postępowania rzeczywiście zakończył prowadzenie prac blacharsko-lakierniczych i podobnych w 2014 r., czy kontynuował je później. W aktach sprawy znajduje się bowiem kopia postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z 27 października 2014 r., sygn. akt IV C 178/14, o nadaniu klauzuli wykonalności postanowieniu sądu z 30 września 2014 r. nakazującemu (w trybie zabezpieczenia) pozwanemu D. T. (uczestnikowi postępowania) zaprzestania prowadzenia prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych na działce nr ewid. [...]. W świetle przedstawionych okoliczności ustalenie przez organ pierwszej instancji, że na działce nr [...] nie były i nie są prowadzone żadne prace blacharsko-lakiernicze należy uznać za przyjęte z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. 9. Odnosząc się z kolei do oceny prawidłowości dokonania wykładni przepisów prawa przez organ drugiej instancji należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z błędną wykładnią przepisów prawa materialnego. Organ odwoławczy uznał bowiem, że zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy rozumieć podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Jednocześnie, powołany przepis należy interpretować w świetle art. 5 pr.bud., który to przepis uwzględnia – zdaniem organu – warunki użytkowania obiektu budowlanego wymienione w art. 71 ust. 1 pr.bud. Zdaniem Sądu błąd wykładni popełniony przez organ odwoławczy polega na: (1) uznaniu, że wymienione w art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud. warunki użytkowania obiektu budowlanego, w szczególności warunki higieczno-sanitarne oraz ochrony środowiska, należy interpretować w sposób nie odnoszący się do relacji z właścicielami sąsiedniej nieruchomości; (2) pominięciu art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud., jako przepisu prowadzącego do ustalenia znaczenia art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud. Mamy zatem do czynienia zarówno z błędną wykładnią systemową, jak i błędną wykładnią funkcjonalną przepisów prawa materialnego. Pominięty bowiem przepis wyraźnie wskazuje, że warunkiem użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem jest m.in. poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Tymczasem, należy stwierdzić, że prowadzenie warsztatu blacharsko-lakierniczego w odległości kilkunastu metrów od nieruchomości sąsiada, co może powodować immisje związane z drażniącymi oparami farb i lakierów nakładanych pod ciśnieniem, należy uznać za działania naruszające warunki higieniczno-sanitarne lub warunki w zakresie ochrony środowiska, przewidziane w art. 71 ust. 1 pr.bud. W tym sensie dokonanie przez właściciela ww. nieruchomości zmiany użytkowania budynku gospodarczego wydaje się oczywiste. Równocześnie, prowadzenie wskazanej działalności, polegającej na robotach blacharskich i lakierniczych, ewidentnie koliduje z wymienionym w art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. obowiązkiem poszanowania interesów osób trzecich, w tym sąsiadów znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W tym sensie należy uznać, że organ drugiej instancji dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Przyjętą przez Sąd interpretację właściciela nieruchomości, jako rzeczywistych i niedopuszczalnych immisji potwierdził Sąd Okręgowy w Warszawie IV Wydział Cywilny w wyroku z 6 czerwca 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt IV C 178/14. Wyrokiem tym Sąd Okręgowy nakazał pozwanemu D. T. (właścicielowi nieruchomości) zaniechania naruszeń ponad przeciętną miarę prawa własności skarżącej i jej męża poprzez zakazanie prowadzenia na działce o nr ewid. [...] szczegółowo określonych prac blacharskich i prac lakierniczych (k. 45 akt sądowych). Niepełne ustalenie przez organ pierwszej instancji okoliczności faktycznych sprawy, a także błędna wykładnia przepisów prawa materialnego dokonana przez organ odwoławczy doprowadziła, zdaniem Sądu, do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa. Organ drugiej instancji niezasadnie przyjął, że przedmiotowy obiekt budowlany zbudowany na podstawie zgłoszenia z 2006 r. jest budynkiem gospodarczym, tzn. każda działalność o charakterze gospodarczym prowadzona w tym budynku powinna być uznana za dopuszczalną i nie prowadzącą do zmiany sposobu użytkowania. W tym sensie przyjęcie oświadczenia uczestnika postępowania, że przedmiotowy budynek był i nadal pozostaje budynkiem gospodarczym, co oznacza, że nie ma zastosowania art. 71 ust. 1 pkt 2 pr.bud., jest zdaniem Sądu niezasadne. W tym kontekście uznanie przez organ odwoławczy, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a z tego względu nie ma podstaw do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a ust. 1 pr.bud., stanowi zdaniem Sądu naruszenie prawa. 10. W świetle wniosków wynikających ze sformułowanej przez Sąd odpowiedzi na pytanie, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego, należy również uznać, że umorzenie przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na działce nr eid. [...], oraz utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza stanowiska nauki prawa, a przede wszystkim orzecznictwa sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., polega na tym, że w rozpatrywanym materialnym stosunku prawnym brakuje któregoś z istotnych elementów. Wobec tego nie ma możliwości wydania przez właściwy organ decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, w sposób negatywny lub pozytywny dla strony. Należy zatem podkreślić, że bezprzedmiotowość postępowania nie występuje w sytuacji, gdy w przekonaniu organu nie ma poważnego powodu kontynuowania postępowania lub gdy naruszenie prawa przez stronę nie jest – w opinii organu – istotne. Istotą wskazanego braku jest niemożność podjęcia decyzji. Oznacza to, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe – w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a – tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się zbędne. Przedstawione zasady Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę wyjaśnił, powołując się na jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych, w uzasadnieniu wyroku z 12 kwietnia 2018 r. wydanego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1685/17, której stronami były te same osoby, co w sprawie rozpatrywanej. Dodatkowo należy podkreślić, że zarówno art. 105 § 1 k.p.a., jak i przepisy materialnoprawne znajdujące zastosowanie w sprawie, muszą podlegać wykładni dosłownej lub ścieśniającej, ale w żadnym wypadku nie wykładni rozszerzającej. Umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość jest instytucją, która wyraża wyjątek od zasady prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia go co do meritum. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela prezentowany od dawna w orzecznictwie pogląd, że prawo strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawo do rozstrzygnięcia sprawy decyzją stanowią zasadę ustrojową. Jest ona wyrażona zarówno w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6-12 oraz art. 104 k.p.a.), jak i w art. 2 Konstytucji RP. Właśnie z tych względów art. 105 § 1 k.p.a., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Odnosząc przedstawioną wykładnię art. 105 § 1 k.p.a. do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że w przypadku zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego położonego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...] nie występowała niemożność zakończenia postępowania w formie decyzji. Tym samym, umorzenie postępowania na podstawie powołanego art. 105 § 1 k.p.a. należy uznać za naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. 11. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję organu pierwszej instancji w uznaniu, że uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji. O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł oraz kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło