VII SA/Wa 1685/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-01
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Daria Gawlak – Nowakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a następnie nie mógł zostać zalegalizowany ze względu na niezgodność z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo wydał decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego, ponieważ inwestor nie przedstawił dokumentów potwierdzających zgodność obiektu z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a sam obiekt naruszał jego ustalenia dotyczące powierzchni zabudowy. Możliwość legalizacji samowoli budowlanej jest uzależniona od zgodności z planem miejscowym, a jego przyszła zmiana nie stanowi podstawy do odstąpienia od nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego wybudowanego przez Z. P. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, ponieważ inwestorka nie przedstawiła zaświadczenia o zgodności budynku z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a powierzchnia zabudowy budynku (83,70 m2) przekraczała dopuszczalne 50 m2 zgodnie z planem. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Z. P. wniosła skargę do WSA, argumentując, że budynek powstał w wyniku rozbudowy starszych obiektów i był zgodny z planem obowiązującym w momencie rozbudowy. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2010r. na podstawie art. 48 ust. 4, art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zmianami) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), po rozpatrzeniu sprawy budynku gospodarczo - garażowego zrealizowanego na działce nr ew. [...] obręb [...] w S. - nakazał Z. P. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczo - garażowego.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego oraz nałożył na Z. P. obowiązek przedstawienia czterech egzemplarzy projektu budowlanego budynku gospodarczo-garażowego wraz z zaświadczeniem Burmistrza Miasta S. o zgodności przedmiotowego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W dniu 30 grudnia 2009 r. Z. P. przedłożyła cztery egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością oraz zaświadczenie Burmistrza Miasta S.
Po weryfikacji wymienionych dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, że Z. P. nie przedstawiła dokumentu o zgodności wybudowanego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tj. z planem zagospodarowania przestrzennego części miasta S. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] czerwca 2008 r.
Przedłożone bowiem przez inwestorkę zaświadczenie Urzędu Miasta S. z dnia [...].02.2009 r. stwierdzało przeznaczenie działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] położonej w miejscowości S. pod zabudowę mieszkaniową w latach 1992-1994. Dokument ten nie spełniał zatem wymogów nałożonych w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2008 r., gdyż nie rozstrzygał o zgodności wybudowanego obiektu z obowiązującym miejscowym planem.
Poza tym z opisu technicznego sporządzonej przez F. J. dokumentacji, wynikało, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczo - garażowego wynosi 83,70m2.
Natomiast zgodnie z § 67 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części miasta S. zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...] czerwca 2008 r. działka oznaczona numerem ewidencyjnym [...] obręb [...] położona jest na terenie [...], gdzie dopuszcza się realizację w obrębie działek budowlanych, stałych budynków gospodarczych lub garaży (po jednym obiekcie na działce, o powierzchni nie większej niż 50m2), pod warunkiem dostosowania ich lokalizacji do istniejącego drzewostanu i ukształtowania terenu oraz zachowania wszystkich innych ustaleń planu miejscowego, dotyczących zabudowy.
W ocenie organu istniejący budynek narusza aktualnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a właścicielka nie mogła przedstawić zaświadczenia o zgodności budynku z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stosownie do treści art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, organ nadzoru budowlanego musiał zastosować przepis art. 48 ust. 1, zgodnie z którym nakazał w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego.
Z. P. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nakazującej całkowitą rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego.
Argumentowała, że budynek gospodarczo-garażowy powstał w wyniku rozbudowy budynków gospodarczego i garażowego istniejących od roku 1983. Dowodem na to był uiszczany podatek od nieruchomości oraz mapa, na której widniały te dwa budynki, a także ubikacja. Przedmiotowy budynek gospodarczo-garażowy powstał w wyniku rozbudowy tych dwóch budynków (gospodarczego i garażowego) co nastąpiło w roku 1994. Z zaświadczenia wydanego przez Burmistrza Miasta S., wynikało, iż budynek w roku 1994 nie kolidował z ustaleniami wówczas obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Podniosła, że właścicielką działki stała się w maju 2007 r. i wówczas dobrowolnie zgłosiła do legalizacji budynek gospodarczo-garażowy. Nie była świadoma konsekwencji jakie nastąpią po tym zgłoszeniu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania Z. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].05.2010r. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...].10.2007r. na wniosek Z. P. PINB w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczo - garażowego.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 6.11.2007r. organ powiatowy ustalił, że na nieruchomości znajduje się murowany budynek gospodarczo - garażowy o wymiarach 13,00 x 5,20 m z dachem konstrukcji drewnianej krytej papą. Budynek w części południowej został nadbudowany na powierzchni ok. 10 m2. W przedmiotowym budynku znajdują się dwa pomieszczenia gospodarcze i jedno pomieszczenie garażowe. Budynek zlokalizowany jest bezpośrednio przy granicy z działkami oznaczonymi nr ew. [...] i [...] obręb [...].
Postanowieniem z dnia [...].12.2008r. organ powiatowy wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku gospodarczo - garażowego oraz nałożył na właściciela obowiązek przedstawienia wymaganych do legalizacji dokumentów.
Wobec braku przedstawienie wszystkich dokumentów, decyzją z dnia [...].05.2010r. organ I instancji nakazał dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczo - garażowego.
Zdaniem organu II instancji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
W myśl art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29 - 31.
W omawianej sprawie miała miejsce budowa budynku gospodarczo - garażowego. Na roboty budowlane inwestor nie uzyskał wymaganego przepisami pozwolenia na budowę i zrealizował obiekt w warunkach samowoli budowlanej. Stan faktyczny wypełniał zatem dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórką obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budową.
Z uwagi na możliwość legalizacji samowoli budowlanej (art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał działań mających na celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Jednak inwestor jedynie częściowo wykonał nałożony na niego obowiązek, dlatego organ był zobowiązany treścią przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego do zastosowania ustępu 1 cytowanego artykułu i orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu.
Przedłożone przez Z. P. zaświadczenie Urzędu Miasta S. z dnia [...].02.2009r. wskazywało na przeznaczenie działki oznaczonej nr ew. [...] w S. pod zabudowę mieszkaniową w latach 1992 - 1994. Dokument ten nie spełniał wymogów nałożonych w postanowieniu z dnia [...].12.2008r., gdyż nie rozstrzygał o zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z istniejącym i obowiązującym aktualnie miejscowym planem. Nadto ustalono, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczo garażowego wynosi 83,70 m2.
Natomiast zgodnie z § 67 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...].06.2008r. - działka oznaczona nr ew. [...] usytuowana jest na terenie [...], gdzie dopuszczono realizację w obrębie działek budowlanych, stałych budynków gospodarczych lub garaży (po jednym obiekcie na działce, o powierzchni nie większej niż 50 m2 ), pod warunkiem dostosowania ich lokalizacji do istniejącego drzewostanu i ukształtowania terenu oraz zachowania wszystkich innych ustaleń planu miejscowego, dotyczących zabudowy.
W takim stanie faktycznym przedmiotowy budynek gospodarczo - garażowy narusza obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że budynek gospodarczy istnieje od 1994r. i powstał w wyniku rozbudowy i przebudowy dwóch innych budynków istniejących od 1983r. które zostały połączone i rozbudowane w kierunku wschodnim i południowym oraz nadbudowane przez byłego właściciela Mariana Wójcika w latach 1992 – 1994., organ uznał te twierdzenia za nieprawdziwe.
Z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym ze szkicu sytuacyjnego działki sporządzonego w sierpniu 1983r. wynikało bowiem, że na działce oznaczonej nr ew. [...] w S. istniały dwa budynki gospodarcze. Pierwszy z nich o wymiarach rzutu ok. 2,30 x 2,50 m zlokalizowany był w odległości ok. 0,60 m od granicy z działką oznaczoną nr ew. [...] (obecnie działka nr ew. [...]) i w odległości ok. 1 m od ogrodzenia dzielącego przedmiotową działkę na dwie części.
Drugi budynek o wymiarach rzutu 6,50 x 3,00 m zlokalizowany był w odległości ok. 4,00 m od granicy z działką oznaczoną nr ew. [...] (obecnie działka nr ew. [...]) i w odległości ok. 1 m od ogrodzenia dzielącego działkę oznaczona nr ew. [...] na dwie części.
Z mapy sytuacyjnej nieruchomości z projektowanym podziałem działki nr ew. [...], przyjętej do Starostwa Powiatowego w [...] - Wydział Geodezji i Kartografii z dnia [...].04.1999r. nr [...] wynikało, że w północno - zachodniej części działki oznaczonej nr ew. [...] nie istniał żaden budynek gospodarczo - garażowy.
Zatem parametry i lokalizacja przedmiotowego budynku nie wskazują na jakikolwiek związek ze wskazanymi przez właścicielkę istniejącymi poprzednio budynkami.
Możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej zależała w tym przypadku od zgodności z ustaleniami planu miejscowego, jednak zgodności tej nie było.
Z. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie na decyzję nakazujące rozbiórkę.
Wskazała, że ustalenia organu nie odzwierciedlają stanu faktycznego i są bardzo krzywdzące. Podniosła, że w roku 2007 została właścicielką działki przy ulicy O. [...] w S. i chcąc uporządkować stan prawny zgłosiła samowolnie rozbudowany w latach 1992-1994 budynek gospodarczo - garażowy.
Choć w chwili obecnej budynek narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania, to jej zdaniem rozbudowany był w latach 1992-1994, gdy nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego.
W toku postępowania sądowego, skarżąca złożyła pismo z którego wynikało, że Rada Miasta S. w dniu [...] września 2010r. podjęła uchwałę o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego S. (Uchwała Rady Miasta S. [...]). Przewiduje się, że nowe ustalenia będą korzystniejsze dla przedmiotowej działki i terenów przyległych. W studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta S. dla terenu, w którym znajduje się przedmiotowa działka, ustalono następujące wytyczne urbanistyczne do uwzględnienia w przyszłych planach miejscowych: maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy- 0,6, wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej - min. 40% powierzchni działki, wysokość zabudowy - max. 12m, tj. 2 kondygnacje naziemne. Wskazano, że procedura sporządzania planu zakończy się nie wcześniej niż za około dwa lata.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna.
Nie ulega wątpliwości, iż w omawianej sprawie miała miejsce budowa budynku gospodarczo – garażowego bez pozwolenia na budowę. Kwestią sporna jest natomiast data wybudowania obiektu.
W myśl art. 28 Prawa budowlanego z 1994r. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29-31, gdy możliwość wykonywania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę wynika ze zgłoszenia zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej.
Dokonana przez organ, rzetelna analiza materiału dowodnego, w zakresie daty wybudowania obiektu, wskazuje jednoznacznie na jego powstanie po 1994r.
W odniesieniu do daty i okoliczności powstania obiektu podawanych przez skarżącą, organ prawidłowo argumentował, że ze szkicu sytuacyjnego działki sporządzonego w sierpniu 1983r. wynikało, iż na działce nr ew. [...] w S. istniały dwa budynki gospodarcze. Pierwszy posiadał wymiary ok. 2,30 x 2,50 m i zlokalizowany był w odległości ok. 0,60 m od granicy z działką oznaczoną nr ew. [...] (obecnie działka nr ew. [...]) i w odległości ok. 1 m od ogrodzenia dzielącego przedmiotową działkę na dwie części. Drugi budynek o wymiarach 6,50 x 3,00 m zlokalizowany był w odległości ok. 4,00 m od granicy z działką oznaczoną nr ew. [...] (obecnie działka nr ew. [...]) i w odległości ok. 1 m od ogrodzenia dzielącego działkę oznaczona nr ew. [...] na dwie części.
Z mapy sytuacyjnej nieruchomości z projektowanym podziałem działki nr ew. [...], przyjętej do Starostwa Powiatowego w [...] - Wydział Geodezji i Kartografii z dnia [...].04.1999r. nr [...], wynikało, że w północno - zachodniej części działki oznaczonej nr ew. [...] nie istniał żaden budynek gospodarczo - garażowy.
Słusznie zatem organ uznał, że parametry i lokalizacja przedmiotowego budynku nie wskazują na jakikolwiek związek ze wskazanymi przez właścicielkę istniejącymi przez 1994r. budynkami.
Stan faktyczny sprawy wypełnił przesłanki zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z 1994r., którego dyspozycja odnosi się do samowolnej budowy (tj. wybudowania obiektu bez pozwolenia na budowę).
Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórką obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budową.
Z uwagi na przewidzianą przepisami Prawa budowlanego (art. 48 ust. 2 i 3) możliwość legalizacji samowoli budowlanej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego musiał zbadać możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Ze wstępnej analizy wynikało bowiem, że zrealizowany obiekt gospodarczo-garażowy spełnia warunki zastosowania procedury legalizacyjnej. Dlatego organ I instancji zobowiązał inwestora do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji budowlanej.
Wymagane postanowieniem organu z dnia [...].12.2008r. i przedłożone przez Z. P. zaświadczenie Urzędu Miasta S. z dnia [...].02.2009r. zaświadczało o przeznaczeniu działki nr ew. [...] pod zabudowę mieszkaniową ale w latach 1992 - 1994. Niewątpliwe dokument ten nie spełniał wymogów nałożonych w postanowieniu, gdyż nic rozstrzygał o zgodności wybudowanego obiektu budowlanego z istniejącym już i obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Organ nadzoru budowlanego ustalił, że zgodnie z § 67 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S. zatwierdzonego Uchwałą nr [...] Rady Miasta S. z dnia [...].06.2008r. , działka nr ew. [...] usytuowana jest na terenie [...], gdzie dopuszczono realizację w obrębie działek budowlanych , stałych budynków gospodarczych lub garaży (po jednym obiekcie na działce, o powierzchni nie większej niż 50 nr ), pod warunkiem dostosowania ich lokalizacji do istniejącego drzewostanu i ukształtowania terenu oraz zachowania wszystkich innych ustaleń planu miejscowego, dotyczących zabudowy
Z opisu technicznego projektu budowlanego sporządzonego przez F. J. wynikało, że powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku gospodarczo garażowego wynosi 83,70.
Tym samym wyłączona została możliwość zalegalizowania obiektu, a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] był zobowiązany treścią przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego do zastosowania art. 48 ust. 1 i orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu.
Ustalenie, że przedmiotowy budynek gospodarczo - garażowy narusza obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, nie budziło żadnych wątpliwości.
Możliwość legalizacji samowoli budowlanej zależna jest w pierwszym rzędzie od zgodności z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, natomiast możliwa w przyszłości zmiana planu miejscowego nie stanowi przesłanki do odstąpienia od nakazu rozbiórki.
W ocenie Sądu organom obu instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy, mimo że w tej sprawie inicjatywa wszczęcia postępowania była po stronie skarżącej, a w dacie wniesienia o legalizację obowiązujący aktualnie plan miejscowy nie był jeszcze uchwalony .
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło