VII SA/Wa 1685/17
WyrokWSA w Warszawie2018-04-12
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Karolina Kisielewicz, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, ze względu na jego rzekomą bezprzedmiotowość, było prawidłowe, gdy inwestor odstąpił od warunków zgłoszenia budowy poprzez przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego ze względu na jego bezprzedmiotowość było błędne. Przekroczenie dopuszczalnej powierzchni zabudowy wskazanej w zgłoszeniu budowy stanowiło naruszenie przepisów prawa, co uniemożliwiało stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego powinien był wszcząć postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie umarzać postępowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła legalności budowy budynku gospodarczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) wszczął postępowanie na wniosek skarżącej, a następnie nakazał rozbiórkę budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. PINB umorzył następnie postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. MWINB utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując brak analizy stanu faktycznego i prawnego przez organy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie asesor WSA Karolina Kisielewicz, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. Z. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej zwany również "MWINB", decyzją Nr [...] z [...] maja 2017 r., po rozpatrzeniu odwołania I. Z. zwanej dalej "skarżącą", utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] (dalej: "PINB") z [...] lutego 2017 r., Nr [...], umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], gmina [...].
Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji MWINB wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.), dalej "k.p.a." oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1290), dalej "pr.bud.".
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na wniosek skarżącej z 9 grudnia 2013 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego o wymiarach 8,5 x 5,5 m, usytuowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...].
Postanowieniem Nr [...] z [...] sierpnia 2014 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 83 ust. 1 pr.bud., PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie ww. budynku gospodarczego oraz nałożył na D. T., zwanego dalej "właścicielem działki" lub "inwestorem", obowiązek przedłożenia w terminie trzech miesięcy określonych dokumentów.
Po rozpoznaniu zażalenia inwestora na ww. postanowienie, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z [...] grudnia 2014 r., stwierdził niedopuszczalność zażalenia.
Następnie, decyzją Nr [...] z [...] stycznia 2015 r. PINB ma podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 pr.bud. nakazał inwestorowi rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 8,5 x 5,5 m usytuowanego na ww. działce w odległości 1,5 m od wschodniej i północnej granicy z działkami budowlanymi należącymi do osób trzecich, w tym skarżącej.
3. Po rozpoznaniu odwołania inwestora od decyzji Nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz z urzędu uchylił poprzedzające ją postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Skargę od decyzji MWINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła I. Z.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1213/15, oddalił skargę na ww. decyzję organu odwoławczego. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
4. Rozpoznając ponownie sprawę PINB postanowieniem Nr [...] z [...] maja 2015 r. nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego o wymiarach 8,5 x 5,5 m usytuowanego na ww. działce w odległości 1,5 m od granicy działek budowlanych, wraz ze szczególnym opisem robót budowlanych do wykonania doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z przepisami prawa.
Powyższe postanowienie PINB Nr [...] zostało zaskarżone przez inwestora i jego żonę. Po rozpoznaniu zażalenia, MWINB postanowieniem Nr [...] z [...] września 2016 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W dniu 12 października 2016 r. inwestor przedłożył organowi powiatowemu ekspertyzę stanu technicznego budynku gospodarczego sporządzoną przez M. S. posiadającego uprawnienia budowlane kierownika budowy i robót w zakresie specjalności konstrukcyjno-budowlanej o nr Wa [...],[...].
Pismem z 17 października 2016 r. PINB wezwał inwestora do dostarczenia ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane wskazując m.in. na brak odniesienia się w opinii do wiaty gospodarczej.
Z kolei, pismem z 15 listopada 2016 r. inwestor i jego żona odpowiadając na ww. pismo PINB wskazali na protokół z przesłuchania w dniu 23 października 2014 r. L. J. – pracownika Wydziału Architektoniczno-Budowlanego Starostwa [...] oraz załączyli kopię zgłoszenia z 25 lutego 2015 r., dotyczącego wiaty gospodarczej.
W dniu 5 stycznia 2017 r. PINB przesłuchał M. S., autora ekspertyzy ww. budynku gospodarczego.
5. Decyzją Nr [...] z [...] lutego 2017 r. PINB działając na podstawie art. 104 i 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, usytuowanego na ww. działce, uznając to postępowanie za bezprzedmiotowe. Decyzja te stanowi akt organu pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie.
Odwołanie od powyższej decyzji PINB wniosła skarżąca.
Decyzją Nr [...] z [...] maja 2017 r. MWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego z [...] lutego 2017 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest legalność budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany w 2006 r. na podstawie zgłoszenia inwestora z 20 marca 2006 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że pierwotnie PINB badał w trybie art. 48 pr.bud. legalność budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 46,75 m2, tj. budynku o wymiarach 8,5 x 5,5 m usytuowanego na ww. działce. PINB przyjmował, że na całość budynku składa się również znajdująca się od strony wschodniej tego budynku gospodarczego wiata o powierzchni zabudowy 18,15 m2 o wymiarach 5,5 m x 3,3 m. Wiata powstała w 2009 r.
Organ odwoławczy przypomniał jednak, że już w uzasadnieniu własnej decyzji z [...] kwietnia 2015 r., uchylającej decyzję PINB z [...] stycznia 2015 r. oraz z urzędu uchylającej poprzedzające ją postanowienie o nakazie przedłożenia określonych dokumentów dotyczących przedmiotowego budynku gospodarczego, wyraźnie wskazano, że należy prowadzić dwa odrębne postępowania: jedno w stosunku do murowanego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 29,97 m2 (o wymiarach 5,5 x 5,49 m) oraz drugie, w stosunku do wiaty drewnianej jako odrębnego konstrukcyjnie obiektu budowlanego o powierzchni zabudowy 18,15 m2 (o wymiarach 5,5 x 3,3 m).
Zasadność prowadzenia postępowania tylko w stosunku do budynku gospodarczego o wymiarach 5,5 x 5,49 m, bez uwzględniania powierzchni wiaty usytuowanej od strony wschodniej, należało, zdaniem organu, uzupełnić o fakt rozebrania wiaty i wybudowania w jej miejsce obiektu budowlanego na podstawie zgłoszenia z 25 lutego 2015 r. Powyższe potwierdza oświadczenie inwestora, złożone do protokołu sporządzonego przez pracownika PINB 5 stycznia 2017 r. oraz dokumentacja zgłoszenia z 25 lutego 2015 r. Pomimo zmiany stanu faktycznego nadal są to obiekty niezależne, w stosunku do których należy wyłączyć możliwość prowadzenia jednego postępowania.
W omawianej sprawie budynku gospodarczego o wymiarach 5,5 x 5,49 m, inwestor legitymuje się zgłoszeniem z 20 marca 2006 r., które było wymagane przepisami na dzień rozpoczęcia inwestycji. Zgłoszenie to dotyczyło zamiaru przystąpienia do budowy wolnostojącego budynku gospodarczego do 25 m2, tj. obiektu o maksymalnej powierzchni, która wówczas upoważniała do dokonania zgłoszenia. Z akt administracyjnych wynika jednak, że wybudowany obiekt posiada faktycznie powierzchnię 29,97 m2. Świadczy to o przekroczeniu powierzchni wskazanej w zgłoszeniu o 4,97 m2, tj. o ok. 20 %. Zasadne było zatem zastosowanie do ww. obiektu trybu określonego w art. 50-51 pr.bud.
Zgromadzona w sprawie dokumentacja prowadzi też do wniosku, że inwestor nie odstąpił od treści zgłoszenia w zakresie innych prawnych warunków odnoszących się do budynków gospodarczych, tj. co do lokalizacji i zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz od warunków technicznych.
Zdaniem MWINB jako organu odwoławczego samo odstępstwo od treści zgłoszenia polegające na zwiększeniu powierzchni zabudowy o 4,97 m2, nie uzasadnia dalszych czynności organów nadzoru budowlanego w trybie art. 50-51 pr.bud. i w konsekwencji nakładania obowiązków przewidzianych w art. 51 pr.bud.
W zakresie lokalizacji budynku organy nadzoru budowlanego nie mogą wykroczyć poza swoje uprawnienia oceniając zgodność z przepisami obiektu powstałego na podstawie zgłoszenia, w tym. m.in. jego usytuowanie od granicy, której to analizy dokonuje organ administracji architektoniczno-budowlanej na etapie przyjmowania zgłoszenia.
Dodatkowo zgłoszenie wpłynęło do Starostwa Powiatowego w Powiecie [...] w dniu 20 marca 2006 r. i nie wniesiono do niego sprzeciwu. Dokonanie zgłoszenia i brak sprzeciwu ze strony organu administracji architektoniczno-budowlanej przesądza o jego skuteczności. W takim wypadku, zdaniem MWINB, nie można inwestorowi zarzucać działania w warunkach naruszenia prawa.
W ocenie organu odwoławczego, akta administracyjne zebrane przez organ pierwszej instancji (mimo że organ stwierdził zaginięcie załączników graficznych) wskazują, że obecna lokalizacja ww. budynku gospodarczego jest zgodna z tą, która była zgłoszona przez inwestora 20 marca 2006 r., co do której właściwy organ nie wniósł sprzeciwu. Materiał dowodowy wskazywał, że inwestor zgłosił budynek gospodarczy w odległości 1,5 m od granicy z działką nr [...] oraz z działką nr [...] wraz z rysunkami więźby dachowej. Złożył także zgody właścicieli sąsiednich nieruchomości na lokalizację budynku gospodarczego w takiej odległości od granicy działek. Tym samym nie można było zarzucić inwestorowi, że naruszył warunki techniczne określone w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Skoro obiekt wykonano zgodnie ze skutecznym zgłoszeniem (oprócz zwiększenia zabudowy o 4,97 m2), to dalsze czynności organu nadzoru budowlanego na podstawie art. 50-51 pr.bud. i wydawanie nakazu określonego w art. 51 ust. 1 pr.bud. są wyłączone. Tylko w ramach negatywnej oceny sprowadzającej się do ustalenia, że inwestor odstąpił od warunków określonych w zgłoszeniu, które równocześnie naruszałoby przepisy prawa, organ nadzoru budowlanego uprawniony jest do dalszego procedowania.
Z uwagi na brak podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w trybie art. 50-51 pr.bud., należało umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
6. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję MWINB Nr [...] z [...] maja 2017 r. wniosła I. Z. Skarżąca zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała m.in., że organ nie odniósł się do większości materiału dowodowego oraz nie dokonał analizy prowadzonej przez właściciela nieruchomości działalności. Skarżąca stwierdziła, że organ nie wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego przez art. 107 k.p.a., zwłaszcza poprzez brak wskazania materialnej podstawy prawnej wydania decyzji. W ocenie skarżącej organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, jak również uchybił przepisom k.p.a. w zakresie zebrania i oceny materiału dowodowego oraz dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.).
7. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
8. Na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), zarządził połączenie sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 1684/17 ze sprawą o sygn. akt VII SA/Wa 1685/17 (obie ze skargi I. Z.) do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia.
Na rozprawie inwestor (właściciel nieruchomości) oświadczył, że wiata została wybudowana 2009 r., i że nie występował ze zgłoszeniem budowy tej wiaty. Oświadczył ponadto, że istniejąca obecnie wiata nie jest tożsama z wiatą wybudowaną w 2009 r., natomiast powstała na podstawie zgłoszenia w 2015 r. i właśnie tej wiaty dotyczyły oględziny przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego. Wiata z 2009 r. został rozebrana. Ponadto, zdaniem inwestora nie jest prawdą, że budynek gospodarczy ma powierzchnię 30 m2, jest on istotnie mniejszy.
Natomiast uczestnik postępowania, M. Z., poparł skargę i oświadczył, że wiata, która powstała w 2009 r., nigdy nie została rozebrana, a zgłoszenie z 2015 r. dotyczyło faktycznie istniejącej wówczas wiaty. Do zgłoszenia z 2015 r. uczestnik załączył stare mapy, na których wiata nie była naniesiona, podczas gdy na mapie aktualnej uwidocznione byłoby jej posadowienie, stąd nie było sprzeciwu. Zdaniem tego uczestnika nie został ustalony w sposób należyty stan faktyczny sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
9. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaniem podstawy prawnej.
W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć ze względów innych niż w niej podniesione.
Zdaniem Sądu przy wydaniu decyzji pierwszej instancji organ błędnie zastosował art. 105 § 1 k.p.a. Z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika jednoznacznie, że w odniesieniu do budowy budynku gospodarczego nie doszło w żadnym momencie do bezprzedmiotowości postępowania.
10. Analiza stanowiska nauki prawa, a przede wszystkim orzecznictwa sądów administracyjnych wyraźnie wskazuje, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., polega na tym, że w rozpatrywanym materialnym stosunku prawnym brakuje któregoś z istotnych elementów. Wobec tego nie ma możliwości wydania przez właściwy organ decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty, w sposób negatywny lub pozytywny dla strony. Należy zatem podkreślić, że bezprzedmiotowość postępowania nie występuje w sytuacji, gdy w przekonaniu organu nie ma poważnego powodu kontynuowania postępowania lub gdy naruszenie prawa przez stronę nie jest – w opinii organu – istotne. Istotą wskazanego braku jest dosłownie rozumiana niemożność podjęcia decyzji. Oznacza to, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe – w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a – tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się zbędne.
Stanowisko sądów w kwestii rozumienia pojęcia bezprzedmiotowości jest jednolite (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 1567/16, LEX nr 2471625; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 187/2018, LEX nr 2482863; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 114/2018, LEX nr 2480184 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 937/17, LEX nr 2478324).
Dodatkowo należy podkreślić, że zarówno art. 105 § 1 k.p.a., jak i przepisy materialnoprawne znajdujące zastosowanie w sprawie, muszą podlegać wykładni dosłownej lub ścieśniającej, ale w żadnym wypadku nie wykładni rozszerzającej. Umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość jest instytucją, która wyraża wyjątek od zasady prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia go co do meritum. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela prezentowany od dawna w orzecznictwie pogląd, że prawo strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawo do rozstrzygnięcia sprawy decyzją stanowią zasadę ustrojową. Jest ona wyrażona zarówno w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6-12 oraz art. 104 k.p.a.), jak i w art. 2 Konstytucji RP. Właśnie z tych względów art. 105 § 1 k.p.a., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco.
Odnosząc przedstawione zasady postępowania administracyjnego do rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że w przypadku budowy budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...] w miejscowości [...] nie występowała niemożność zakończenia postępowania w formie decyzji. Przeciwnie, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że w przypadku przedmiotowego budynku gospodarczego doszło do odstąpienia przez inwestora od ustawowych warunków zgłoszenia jakiego dokonał w 2006 r. Jak wskazano wcześniej, art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 pr.bud. przewidywały, że nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia właściwemu organowi zamiar budowy wolnostojącego parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 25 m2. Skoro faktyczna powierzchnia wykonanego budynku wynosi 29,97 m2, to niewątpliwie mamy w sprawie do czynienia z naruszeniem przepisu o zgłoszeniu. Wbrew stanowisku organów pierwszej i drugiej instancji odstąpienia tego nie powinno się ignorować jako nieznaczącego (ok. 20%).
Skoro doszło zatem do naruszenia przepisów ustawy o zgłoszeniu, to nie można twierdzić, że postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Nie zmienia tej okoliczności stwierdzenie przez organy faktu, że inne warunki budowy przedmiotowego budynku (zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego i warunkami technicznymi budynków) zostały przez inwestora spełnione. Przedstawiony stan faktyczny nie przesądza w sposób oczywisty, jak powinno zostać zakończone postępowanie nadzorcze w odniesieniu do przedmiotowego budynku gospodarczego. Należy bowiem pamiętać, że nakaz rozbiórki wydany 2 stycznia 2015 r. na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 pr.bud. został uchylny przez organ odwoławczy i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Sąd rozpatrujący skargę na decyzję organu odwoławczego w powołanym wyroku z 29 stycznia 2016 r., sygn. ak VII SA/Wa 1213/15, oddalił skargę. Sąd uznał jednocześnie, że istotne okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione. Ani zatem utrzymana przez sąd decyzja organu odwoławczego, ani wyrok sądu nie sugerują braku przedmiotu postępowania. Przeciwnie, zarówno organ odwoławczy, jak i sąd wskazują potrzebę zbadania istotnych okoliczności dotyczących budynku gospodarczego.
Skoro Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w ponownym postępowaniu stwierdził naruszenie przepisów o zgłoszeniu, to powinien wszcząć i prowadzić postępowanie na podstawie art. 50 i 51 pr.bud. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 pr.bud. Powiatowy Inspektor Nadzory Budowlanego powinien podjąć działania mające na celu legalizację obiektu budowlanego wykonanego na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 pr.bud. W rozpatrywanej sprawie nie ma oczywiście powodu do wstrzymania robót budowlanych, gdyż proces budowlany odnoszący się do budynku gospodarczego został zakończony. Konsekwentnie, organ nadzoru budowlanego powinien zbadać ponownie przedmiotowy budynek gospodarczy i ustalić, czy w związku ze stwierdzonym stanem faktycznym zastosowanie powinien znaleźć art. 50a pkt 2 pr.bud., czy też należy uznać, że w tym przypadku doszło do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust. 1a pr.bud., a zatem czy organ powinien podjąć takie czynności, o których mowa w art. 51 ust. 1a oraz ust. 4 i 5 pr.bud. W każdym z przypadków postępowanie powinno zakończyć się rozstrzygnięciem co do meritum, a nie rozstrzygnięciem formalnym.
11. Mając na względzie całokształt zebranych w sprawie materiałów Sąd wyraża także opinię, że równocześnie z analizą przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanym przypadku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien również dokonać ponownej oceny, czy wiata dobudowana przez inwestora do przedmiotowego budynku gospodarczego miała charakter obiektu "wolnostojącego". Taki wymóg przewidywał art. 29 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w brzmieniu obowiązującym w 2009 r. Fakt, że obecnie konstrukcja wiaty nie jest technicznie zespolona z konstrukcją budynku gospodarczego nie zmienia faktu, że nie została – w opinii Sądu – w pełni wyjaśniona kwestia czasu i sposobu budowy wiaty. Zdaniem strony skarżącej, wyrażonym m.in. na rozprawie, istniejąca obecnie wiata nie została zbudowana w roku 2015, lecz jest obiektem faktycznie istniejącym od 2009 r. Gdyby taki stan rzeczy miał miejsce, to być może należałoby uznać, że w 2009 r. nie doszło do samowolnego zbudowania wolnostojącej wiaty o powierzchni zabudowy ok. 18 m2, tylko do rozbudowy budynku gospodarczego w rozumieniu art. 3 pkt 6 pr.bud. Powiększenie powierzchni zabudowy jednego obiektu budowlanego nie może być bowiem traktowane jako przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a pr.bud., lecz zgodnie z bezpośrednim brzmieniem art. 3 pkt 6 pr.bud. powinno być uznane za rozbudowę obiektu budowlanego z wszystkimi tego konsekwencjami.
Gdyby tak było, wówczas prace przeprowadzone w 209 r. wymagałyby pozwolenia na budowę, a nie kolejnego zgłoszenia. Konsekwentnie też powinny być zastosowane inne przepisy niż art. 50-51 pr.bud.
W przekonaniu Sądu, dla potrzeb ustalenia daty powstania wiaty nie wystarczy ani oświadczenie właściciela działki (inwestora), ani też ekspertyza sporządzona przez M. S. i przedłożona organowi powiatowemu w 2016 r. Ekspertyza ta koncentrowała się bowiem na kwestii technicznej odrębności wiaty, a nie na rzeczywistej dacie jej powstania. Inwestor twierdzi przy tym, że w 2015 r. zbudował obecną wiatę na podstawie wcześniejszego zgłoszenia, z wykorzystaniem wszakże wcześniejszych materiałów. Tymczasem, pytanie na które należałoby znaleźć odpowiedź brzmi: czy w obecnej konstrukcji wiaty zostały wykorzystane elementy (konstrukcyjne lub montażowe) powstałe nie wcześniej niż w 2015 r.
12. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję organu pierwszej instancji w uznaniu, że uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.
O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł oraz kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło