VII SA/Wa 1688/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. M. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 listopada 2015 r., odmawiającego przyznania R. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić przyznania R. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 20 sierpnia 2015 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek R. M. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z formularza wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz dwójką dzieci w wieku szkolnym. Mieszkają w domu o powierzchni 55 m2 oraz posiadają ¼ działki o powierzchni 735 m2. Nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Na dochody składają się zarobki skarżącego (3300 zł brutto) oraz zasiłek pielęgnacyjny na młodszego syna (1250 zł). Żona skarżącego nie pracuje i opiekuje się chorymi dziećmi. Spłacają kredyt zaciągnięty na remont domu. Po opłaceniu stałych wydatków na życie pozostaje rodzinie skarżącego niewiele pieniędzy. Zarządzeniem z dnia 10 września 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez: udokumentowanie wysokości wynagrodzenia za pracę; nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie 3 miesiące; wskazanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu; wskazanie miesięcznych wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją dzieci. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo oraz dokumenty, z których wynikają następujące opłaty średniomiesięczne: gaz – 55 zł, telefon – 200 zł, drzewo do podgrzania wody – 100 zł, leki – 135 zł, węgiel – 166,67 zł, 158,76 zł – woda i odprowadzanie ścieków (nieuiszczona kwota łącznie 1166,14 zł). Łączne stałe miesięczne wydatki to 851,43 zł. Na osobę pozostaje rodzinie skarżącego 665,39 zł miesięcznie. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że świadczenie rodzinne wynosi 1353 zł. Wskazane są również wpłaty dokonane przez skarżącego i jego żonę w kwotach od 70 do 7000 zł (łącznie 13 202,14 zł w okresie od 1 czerwca do 11 września 2015 r.), dofinansowanie do wypoczynku w kwocie 806 zł oraz świadczenie socjalne w kwocie 328 zł. Obciążenia za okres od 27 lipca do 1 sierpnia 2015 r. dokonane były w L. W sierpniu dokonano dwóch wpłat na konto ZUS w kwocie łącznej 1034,08 zł, a we wrześniu czterech na łączną kwotę 1529,10 zł. Ponadto we wrześniu dokonano opłaty z tytułu ubezpieczenia w wysokości 75,50 zł. Biorąc pod uwagę zgromadzone informacje, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 20 listopada 2015 r. odmówił przyznania R. M. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie od tego postanowienia skarżący wskazał, że wszystkie kwoty wpłat są ujawnione i opisane. Pieniądze pochodzą z rachunku żony lub uzyskane zostały od rodziny albo znajomych. Kwoty 1030 zł i 1593 zł to były pieniądze otrzymane od ciotki i teścia i przeznaczone na spłatę ich ubezpieczenia, bowiem prowadzą działalność gospodarczą. Skarżący uiścił te opłaty w ich imieniu, aby nie musieli płacić prowizji na poczcie. Kwoty 1000 zł, 809,14 zł oraz 7000 zł stanowiły pieniądze przelane przez bank z tytułu konsolidacji kredytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z treścią art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Dochody rodziny skarżącego wynoszą 3513 zł netto, zaś wydatki 851,43 zł. Pozostawia to kwotę 665,39 zł na osobę. Podkreślić przy tym należy, że skarżący przeznaczył kwotę co najmniej ok. 3100 zł na wczasy w nadmorskiej miejscowości, zaś kwoty wpłacane przez skarżącego i jego żonę nie zawsze pokrywają się z wypłatami z drugiego rachunku. są to wpłaty: 250 zł z 2 lipca 2015 r. (zdaniem skarżącego kwota ta miała pochodzić z rachunku żony), 150 zł z 14 lipca 2015 r. i 70 zł z 23 lipca 2015 r. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Ubiegający się o taką pomoc winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające, może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. Ze zgromadzonych informacji wynika, że skarżący – choć twierdzi, że jego rodzina ma problemy z regulowaniem zobowiązań – ponosi niemałe wydatki na wyjazd wakacyjny, zatem nie zmierza do ograniczenia wszelkich zbędnych wydatków. Sąd nie widzi podstaw do nagradzania takiego zachowania poprzez przerzucenie kosztów postępowania wszczętego przez skarżącego na społeczeństwo. W tej sytuacji wniosek o udzielenie skarżącemu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za nieuzasadniony. Uwzględniając powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.