VII SA/Wa 1689/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych celem przywrócenia stanu pierwotnego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VIISA/Wa 1689/07 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. obowiązek wykonania robót budowlanych celem przywrócenia stanu pierwotnego w przedmiocie samowolnie zlikwidowanego pionu wodno-kanalizacyjnego kuchennego, obsługującego lokale nr 47 i 55 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. - w terminie dwóch miesięcy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2005 r. stwierdzono, iż w lokalu nr 47 w pomieszczeniu kuchennym dokonano zmian w podłączeniu ciepłej i zimnej wody oraz odpływu kanalizacyjnego, zlikwidowano pion wodno-kanalizacyjny w kuchni i po ścianie pomieszczeń: kuchni, garderoby i WC dokonano podłączenia zlewozmywaka kuchennego do pionu łazienkowego. Wskazano także, iż właściciel lokalu nr 55 nie wyraził zgody na likwidację istniejącego pionu wodno-kanalizacyjnego. Zdaniem organu, z ustaleń pokontrolnych jednoznacznie wynika, że przed wymianą instalacji wodno-kanalizacyjnej istniał pion kuchenny (w lokalu nr 55 oraz piwnicy pozostała rura kanalizacyjna). Organ ocenił, że dostarczony przez Wspólnotę Mieszkaniową projekt budowlany wymiany instalacji wody ciepłej, zimnej i kanalizacji sanitarnej z dnia 23 czerwca 2005 r. nie spełnia wymogów projektu, według którego należało dokonać wymiany instalacji metodą odtworzeniową, a ponadto stwierdził, iż zgłoszenie z dnia 30 września 2005 r. dotyczące remontu instalacji wodno-kanalizacyjnej nie obejmowało likwidacji pionu, która wykracza swym zakresem poza zgłoszone roboty i traktowana jest jako samowola budowlana. Od powyższej decyzji wniosła odwołanie Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. W odwołaniu zarzucono, że remont instalacji został wykonany zgodnie z przepisami prawa na podstawie zgłoszenia oraz wyjaśniono, iż Miasto [...], przekazując zarząd budynkiem, nie dostarczyło dokumentacji, z której wynikałoby, że istnieje czynny pion wodno-kanalizacyjny w lokalach nr 41, 47, 51, 55, natomiast posiadana przez Wspólnotę Mieszkaniową inwentaryzacja dokonana przed remontem nie obejmowała już tego pionu. Podniesiono, że istota metody odtworzeniowej polega na tym, iż dotyczy ona użytkowanych i istniejących instalacji, nie zaś wszystkich, jakie kiedykolwiek znajdowały się w budynku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, gdyż w sposób nie budzący wątpliwości ustalił, iż przed wymianą instalacji wodno-kanalizacyjnej istniał sporny pion kuchenny. Zdaniem organu odwoławczego, zasadne było stwierdzenie, że likwidacja pionu wykracza swym zakresem poza zgłoszone roboty i powinna być traktowana jako samowola budowlana, ponieważ zgłoszenie przedmiotowego remontu nie obejmowało likwidacji ww. pionu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. Zarzucono, że każdy z lokali w budynku posiadał i posiada tylko jeden pion, który obsługiwał łazienkę oraz kuchnię, a tylko do dwóch lokali był doprowadzony drugi pion, sięgający do pierwszego piętra. Pion ten nie został po remoncie odtworzony, a urządzenia domowe w kuchni podłączono do innego pionu obsługującego lokal. Podniesiono, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano, czy Wspólnota Mieszkaniowa mogła zlikwidować ww. pion (1/3 pionu), czy też nie mogła tego uczynić zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. W ocenie skarżącej Wspólnoty, w dokonanym zgłoszeniu mieściła się również likwidacja zbędnego pionu, a w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek do zgłoszenia sprzeciwu przez organ lub nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zaś zarzut organu sprowadza się jedynie do przedstawienia nieprawidłowej dokumentacji, do której uzupełnienia Wspólnota nie była wzywana. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 2169 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakładającą na Wspólnotę Mieszkaniową [...] w W. obowiązek wykonania w terminie dwóch miesięcy robót budowlanych celem przywrócenia stanu pierwotnego w przedmiocie samowolnie zlikwidowanego pionu wodno-kanalizacyjnego kuchennego, obsługującego lokale nr 47 i 55 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w W. Podstawę prawną kontrolowanej przez Sąd decyzji stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), umożliwiający organowi nadzoru budowlanego nałożenie na inwestora obowiązku wykonania we wskazanym terminie określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy wystąpią okoliczności określone w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 cytowanej ustawy, a zatem w przypadkach innych, niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 (dotyczących nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, a także bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ), dotyczących prowadzenia robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Organ nadzoru budowlanego, orzekając o obowiązku wykonania w określonym terminie robót budowlanych celem przywrócenia stanu pierwotnego w przedmiocie samowolnie zlikwidowanego pionu wodno-kanalizacyjnego, zamiast wskazanego w zaskarżonej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zastosował w istocie tryb przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, co w niniejszej sprawie oznaczałoby wykonanie rozbiórki pionów kanalizacyjnych. Sposoby prowadzenia postępowania naprawczego przewidziane w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 wykluczają się wzajemnie - pierwszy z nich odnosi się do niedającej się usunąć niezgodności z przepisami, drugi natomiast umożliwia doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Organy obu instancji nie wskazały podstawy prawnej, w oparciu o którą nałożono na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych polegających w istocie na rozbiórce pionów kanalizacyjnych, nie podały również żadnej z okoliczności wymienionych w art. 50 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego, uprawniających organ nadzoru budowlanego do zastosowania trybu uregulowanego w art. 51 cytowanej ustawy, naruszając prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie kontrolowanych decyzji. Zasadność wydania kwestionowanych rozstrzygnięć organy wywodziły jedynie z faktu, iż dokonane przez Wspólnotę Mieszkaniową zgłoszenie nie obejmowało robót budowlanych polegających na likwidacji spornego pionu, co nie spełnia wymogów zawartych w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nakładającym na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ale i jej wyjaśnienia z przytoczeniem przepisów prawa. Jak wynika z protokołu rozprawy z dnia 6 grudnia 2007 r., decyzje w niniejszej sprawie były kwitowane za zmarłą stronę postępowania H. K. przez córkę H. D., dopuszczoną do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania, która nie występowała w sprawie (tak jak i inni następcy prawni zmarłej), gdyż nie przeprowadzono postępowania spadkowego. Z treści wypowiedzi uczestniczki postępowania H. D. wynika, że roboty budowlane zostały wykonane na przełomie sierpnia i września 2005 r., a więc przed zgłoszeniem remontu. W kontrolowanych decyzjach organy nie odniosły się jednak do kwestii skuteczności dokonanego przez skarżącą Wspólnotę zgłoszenia, związanej z możliwością wniesienia przez właściwy organ sprzeciwu na podstawie art. 30 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli natomiast organ nie wniósł sprzeciwu w przedmiotowej sprawie, należy stwierdzić, że dokonane zgłoszenie ocenił jako prawidłowe. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 210 p.p.s.a.