VII SA/Wa 1689/17

WyrokWSA w Warszawie2018-04-11

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, jeśli żądanie dotyczy kwestii już prawomocnie rozstrzygniętej. W takiej sytuacji zachodzi tożsamość sprawy, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. ze względu na zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania poddasza w budynku mieszkalno-pensjonatowym na cele socjalno-biurowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na wcześniejszą decyzję nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym brak zbadania wykonania poprzedniej decyzji i naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi E. S. i P. S. na postanowienie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr 1048/17, znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia [...] i [...], reprezentowanych przez radcę prawnego [...], na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek [...] i [...], uzupełniony pismem z dnia [...] marca 2017 r. w sprawie "(...) zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania poddasza w budynku mieszkalno - pensjonatowym do zamieszkania w nim osób o ograniczonej zdolności poruszania się i osób starszych na cele socjalno - biurowe, znajdującego się w [...], działka ewidencyjna o numerze [...] " - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że 16 marca 2017 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] wpłynął wniosek z [...] marca 2017 r. [...] i [...] w sprawie "(...) zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania poddasza w budynku mieszkalno - pensjonatowym do zamieszkania w nim osób o ograniczonej zdolności poruszania się i osób starszych na cele socjalno - biurowe, znajdującego się w [...], działka ewidencyjna o numerze [...]." Następnie organ powiatowy pismem z 21 marca 2017 r. wezwał ww. do usunięcia braków tego pisma. Przy piśmie z 30 marca 2017 r. przedłożono brakujące dokumenty. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek [...] i [...] w sprawie "(...) zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania poddasza w budynku mieszkalno - pensjonatowym do zamieszkania w nim osób o ograniczonej zdolności poruszania się i osób starszych na cele socjalno - biurowe, znajdującego się w [...], działka ewidencyjna o numerze [...]." Organ stopnia wojewódzkiego rozpoznając zażalenie złożone na postanowienie organu pierwszej instancji stwierdził, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] jest prawidłowe. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania można podzielić według kryterium podmiotowego i przedmiotowego. Przesłanka podmiotowa odmowy wszczęcia postępowania występuje zgodnie z w/w przepisem gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną. Natomiast przesłanka przedmiotowa odmowy wszczęcia postępowania pozostaje w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego. Trzeba zauważyć, że przedmiotem postępowania administracyjnego są sprawy rozstrzygane w formie decyzji. Poza wyżej omówionymi przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi, które stanowią podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postanowienia należy zaliczyć inne przyczyny uzasadniające wydanie w/w postanowienia, do których komentatorzy zaliczają m. in. żądanie jednostki dotyczące sprawy rozstrzygniętej już decyzją, czy też gdy żądanie jednostki dotyczące sprawy, w której prowadzone jest postępowanie. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania z uwagi na inne uzasadnione przyczyny. Organ drugiej instancji podkreślił - w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania poziomu poddasza w budynku mieszkalno - pensjonatowym do zamieszkania w nim osób o ograniczonej zdolności poruszania się i osób starszych, na cele socjalno - biurowe, znajdującym się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...] było prowadzone postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego. Organ powiatowy decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania poziomu poddasza przeznaczonego na cele socjalno - biurowe na funkcję strychu, w budynku mieszkalno - pensjonatowym do zamieszkania w nim osób o ograniczonej zdolności poruszania się i osób starszych, znajdującym się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w miejscowości [...], gm. [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...], decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu powiatowego nr [...]. Wydanie decyzji nr [...] nastąpiło z uwagi na dalsze użytkowanie obiektu, pomimo wstrzymania użytkowania. Postępowanie prowadzone było w trybie art. 71 a Prawa budowlanego. Z rozpoznawanego wniosku nie wynika, aby w sprawie nastąpiła zmiana stanu faktycznego, która uzasadniałaby wszczęcie postępowania w innym stanie faktycznym. Skarżący wnoszą o wszczęcie postępowania w trybie art. 71 a Prawa budowlanego, wskazując na samowolną zmianę sposobu użytkowania. Takie działanie wnioskodawców nie może być skuteczne, ponieważ w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania było już prowadzone postępowanie zakończone ostateczną decyzją. Złożenie nowego wniosku nie może niweczyć skutków jakie wywołuje decyzja nr [...]. Odnosząc się do zarzutów skarżących organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, ponieważ ponowne rozstrzyganie kwestii zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku naruszyłoby zasadę powagi rzeczy osądzonej. Dla stwierdzenia, iż nastąpiła res iudicata, istotne znaczenie ma stwierdzenie tożsamości obu spraw. Decyzja organu I instancji z [...] stycznia 2016 r. nr [...] i wniosek strony skarżącej dotyczy tego samego przedmiotu postępowania (samowolnej zmiany sposobu użytkowania poziomu poddasza w budynku mieszkalno - pensjonatowym do zamieszkania w nim osób o ograniczonej zdolności poruszania się i osób starszych, na cele socjalno - biurowe) zachodzi zatem tożsamość spraw. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli [...] i [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez: brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postępowania do stanu faktycznego, przejawiającego się w zaniechaniu zbadania, czy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] stycznia 2016 r. nakazująca przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania poziomu poddasza została wykonana, a w związku z tym, czy nie zmienił się stan faktyczny; naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez: nieuprawnione przyjęcie, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją administracyjną, bez zbadania tożsamości podmiotowej, przedmiotowej oraz podstawy faktycznej i prawnej żądania, jak też niezmienionego stanu prawnego i faktycznego sprawy nowej oraz poprzedniej, już rozstrzygniętej; naruszenie art. 71 ust. 7 ustawy Prawo budowlane poprzez: nieuprawnione przyjęcie, że przedmiotowe zgłoszenie dotyczy zmiany sposobu użytkowania, która została dokonana samowolnie; naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.: poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2017 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] kwietnia 2017 r., gdyż cyt. "postanowienia te obarczone są analogicznymi rażącymi naruszeniami prawa i jako takie winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego" oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżących [...] oraz [...], w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wszczęcie kolejnego postępowania dotyczącego tożsamej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie było możliwe. Rozpoznawany wniosek zasadnie oceniono jako przedmiotowo i podmiotowo tożsamy ze sprawą już rozpoznaną. Wynika to wprost z jego redakcji, w której nawiązuje się do popełnionej już samowoli. Wbrew zarzutom skarżących, w okolicznościach niniejszej sprawy nie można uznać, że odmowa wszczęcia postępowania nie mogła mieć miejsca, ponieważ jest dopuszczalna tylko w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzenia dowodów, a takie nie zaistniały. Z wniosku skarżących, jak trafnie ocenił organ drugiej instancji, nie wynika żeby doszło do zmiany stanu sprawy uprzednio już rozstrzygniętej. Ani w odwołaniu ani nawet w skardze nie wykazano zaistnienia takich okoliczności, ograniczono się do teoretycznych wywodów nie wskazując na okoliczności faktyczne sprawy. Powołane w skardze wykonanie uprzedniej decyzji organu nie zostało poparte żadnym koniecznym do potwierdzenia tego dokumentem. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło