VII SA/Wa 169/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] października 2005 roku Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 oraz art.83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz. 2016 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) oraz z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa), nakazał H. W. rozbiórkę budynku gospodarczego budowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] położonej w Z. przy ul. [...], w związku z niewykonaniem w określonym terminie, zobowiązań nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2004 roku, Nr [...], wydanym na podstawie art.48 ust.2 i3 Prawa budowanego. Powyższym postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w W. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego wskazanego wyżej oraz nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów celem doprowadzenia prowadzonej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Podstawą do nałożenia tego obowiązku było stwierdzenie, iż na w/w działce inwestor H. W. pobudowała na fundamencie ścianę murowaną z gazobetonu o długości 2,7 m oraz wykonała zadaszenie oparte na tej ścianie i zgromadzonym materiale budowlanym, wskutek czego powstało prowizoryczne, tymczasowe pomieszczenie gospodarcze. Odwołanie od decyzji z [...] października 2005 roku wniosła H. W., podnosząc, iż dokonała rozbiórki przedmiotowej ściany, a na miejscu rozbiórki składowane są jedynie zabezpieczone materiały budowlane. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podał, że w jego ocenie, w przedmiotowej sprawie, prawidłowo zastosowane zostały przepisy Prawa budowanego, zaszły bowiem przesłanki określone w art.48 ust. 4 Prawa budowlanego, który stanowi, iż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust.1, mówiący o tym, iż "właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę". Skargę na decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 roku wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H. W. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności nie przeprowadził dokładnego postępowania wyjaśniającego, jak również nie odniósł się do jej odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] października 2005 roku. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego co do rozstrzygnięcia konstytucyjności art.48 Prawa budowlanego, a następnie po wydaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego, postępowanie podjęto. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego, tj. art. 7, 77 i 107 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustawodawca dopuszcza legalizację samowoli budowlanej uzależniając ją od przedstawienia, w wyznaczonym terminie, zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego), ponadto innych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego stwierdziwszy, iż obiekt budowlany na działce przy ul. [...] w Z. został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia burmistrza miasta Z. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, natomiast nie zwrócił się o przedstawienie ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która ma istotne znaczenie w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W aktach sprawy, a w szczególności w obydwu uzasadnieniach decyzji, ani postanowieniu o nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów nie ma wyjaśnienia powodu niezwrócenia się organu do inwestora o ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie można zatem stwierdzić bez wątpliwości, iż na danym terenie obowiązuję miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy też nie obowiązuję, a brak wezwania inwestora o przedłożenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nastąpił wskutek pomyłki. Zakres obowiązków nakładanych na inwestora ma istotne znaczenie dla dalszego toku postępowania, gdyż w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego, stosuje się przepis ust. 1 art. 48 Prawa budowlanego nakazujący rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Inwestor w wyznaczonym terminie nie przedstawił żądanych dokumentów i organ nakazał rozbiórkę obiektu gospodarczego na działce przy ul. [...] w Z. Poczynania organu nie można uznać za prawidłowe, gdyż budzi wątpliwości, co leżało u podstaw wezwania inwestora do przedstawienia w wyznaczonym terminie jedynie zaświadczenia burmistrza miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co ma zasadnicze znaczenie przy procesie legalizacji samowoli budowlanej. Stanowi to istotne naruszenie przepisów art. 7, 77 i 107 kpa nakazujących wszechstronne wyjaśnienie okoliczności sprawy oraz zawarcie swych ustaleń w uzasadnieniu decyzji. Od powyższych ustaleń będzie zależał dalszy tok postępowania. Należy zauważyć, iż wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie o sygn. akt P 37/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W/w wyrok został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2007r. Nr 247, poz. 1844 i wszedł w życie w dniu 29 grudnia 2007r. Wymieniona wyżej okoliczność może mieć znaczenie dla wyniku toczącego się w niniejszej sprawie postępowania w przypadku ustalenia, iż dla przedmiotowego terenu brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy wziąć pod uwagę, iż artykuł 145a § 1 Kpa stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, z Konstytucją. Tak więc wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji lub postanowienia, zgodnie z art. 145a § 1 Kpa, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W dalszym postępowaniu organ winien zatem ponownie przeprowadzić postępowanie legalizacyjne z uwzględnieniem wymogów postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 77 i 80 Kpa oraz nowego brzmienia art. 48 ust.2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 170, poz. 1217 oraz z 2007r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880). W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 w/w ustawy.